Zwarte Piet: om zelf in te kleuren

André van Leijen, Kleindochter, SinterklaasliedjesSamen met mijn kleindochter zit ik op de bank. Ze is nog geen twee jaar. Met grote blauwe ogen kijkt ze me aan. ‘Opa!’, zegt ze en wijst naar mijn neus.

Over een paar dagen is het Sinterklaas.
‘Zal ik een Sinterklaasliedje voor je zingen?’
‘Opa!’

En ik zing.
‘Zie de maan schijnt door de bomen,
Ja hier in huis waait zelfs de wind…’

‘Wacht even lieverd, ik geloof dat opa twee liedjes door elkaar haalt.’
Hoe zat het ook alweer met die sinterklaasliedjes? De laatste keer dat ik sinterklaasliedjes zong, was toen ik in de Kalahariwoestijn reed en bang was dat ik achter het stuur in slaap zou vallen. En toen wist ik het ook al niet. Ze zeggen dat dementerenden alles vergeten, maar dat ze de liedjes van vroeger nog exact weten. Nou, mooi niet.

‘Ik zoek het even op, lieverd.’
Haar vinger hangt nog voor mijn neus. ‘Opa!’
Op mijn laptop zoek ik naar YouTube. ‘Sinterklaasliedjes’, type ik op mijn toetsenbord.
Met grote ogen kijkt ze naar het beeldscherm. Ik sla mijn arm om haar heen. Er verschijnt een tekenfimpje: een huiskamer met een Ikea-gezinnetje. Pa, ma en een spichtig dochtertje. ‘Daar wordt op de deur geklopt’, heet het liedje. De tekst verschijnt onder in beeld. Ik zing mee. Alsof ik voor een uitverkocht Concertgebouw sta en het Stabat mater van Pergolesi zing.
Mijn kleindochter kijkt me even aan. Dan gaat haar blik weer naar het scherm.

‘Daar wordt aan de deur geklopt,
Hard geklopt, zacht geklopt…’

Mokerslagen zijn het. Op het tekenfilmpje beweegt de deur heen en weer tussen de deurposten, zoals je in tekenfilmpjes van Walt Disney ziet gebeuren, als de Grote Boze Wolf achter Knir, Knar en Knor aanzit. De vader van het meisje loopt naar de deur en kijkt door het kijkgat. Aan de andere verschijnt een zwart hoofd met gele ringen door de oren, rode lippen en een groene muts.

‘Wie zou dat zijn?’

Een cliffhanger.
Op hetzelfde moment verschijnt een advertentie in beeld. Of ik een traplift wil kopen. Mede mogelijk gemaakt door de firma Traplift. Een traplift? Ik zit hier met mijn kleindochter sinterklaasliedjes te kijken. En dat wordt nu onmogelijk gemaakt door de firma Traplift. Trouwens hoe weten die gasten dat ik opa ben? Dat ik op drie hoog woon? Dat ik binnen afzienbare tijd wel eens een traplift nodig zou kunnen hebben? Nijdig klik ik de advertentie weg.

Intussen doet de vader van het meisje de deur open en ja hoor, daar staat een zwarte meneer. Hij heeft een groene pofbroek aan met gele strepen. Geen Jehovagetuige, zo te zien.

‘Wees maar gerust, mijn kind.
Ik ben een goede vrind’,
zingt de zwarte meneer en ik zing uit volle borst mee.

De pofbroek komt tot op zijn knie, zodat je zijn zwarte benen kunt zien. Hij heeft een pakje in zijn hand. De vader, de moeder en het spichtige meisje lopen lachend op de zwarte meneer af. In de tuin staan groene bomen en kleurrijke bloemen. Het lijkt wel lente.

‘Want al ben ik zwart als roet,
‘k meen het toch goed.’

Eh…wat zing ik nou? ‘Al ben ik zwart als roet, ik meen het toch goed’? Is dat niet een beetje racistisch? Menen zwarten het normaal niet goed? Zijn zwarten onbetrouwbaar? Ik kijk naar mijn kleindochter met haar blonde haren. Ze volgt op het scherm Sinterklaas die op zijn schimmel over de besneeuwde daken rijdt. Nee, die heeft geen traplift nodig.

Willen we meer of minder Zwarte Pieten? Minder! Nee meer! De scheidslijnen in de samenleving lijken getrokken door een beschonken sneltekenaar. Meer Marokkanen en minder Zwarte Pieten? Of is het juist andersom? Ik ben de draad kwijt.
‘Opa’, zegt mijn kleindochter en ze wijst naar Sinterklaas.

 

Wilt u het liedje horen?
https://www.youtube.com/watch?v=vG5Xr8uQ5l8

Hier voor de jeugd van nu gekuiste versies van Sinterklaasliedjes

André van Leijen
Over André van Leijen 142 Artikelen
André van Leijen (1947), bioloog en vader van een dochter en een zoon, heeft les gegeven aan de Hogeschool Rotterdam en aan een middelbare school in Spijkenisse en in Vlaardingen. Hij ontwikkelde er lesmateriaal voor de natuurwetenschappelijke vakken en publiceerde in diverse bladen. Na zijn pensionering reisde hij met zijn Slowaakse vrouw twee jaar over de wereld, van Spitsbergen tot aan Kaap de Goede Hoop en van Vuurland tot het uiterste noorden van Canada. Daarna streken ze neer in Thailand en vervolgens in Schiedam. Van deze thuisbasis willen ze de wereld verder verkennen. Intussen werkt hij aan een boek.

4 Comments

  1. Wat we hiervan kunnen leren is dat ‘opa’ geen traplift maar een paard moet aanschaffen om op de derde verdieping te komen. Dat is het moraal van het verhaal!

  2. De fatwah over het Nederlands
    André, de mensen in Nederland (minder in Vlaanderen) weten niet wat ze ontketenen met die fatwah over de zwartepieten. Het gaat niet zozeer over racisme.
    Met al die politieke correctheid tasten ze de grondbeginselen van onze mooie Nederlandse taal aan.
    Het brengt een aardverschuiving in ons taalgebruik teweeg.
    Wie zal bijvoorbeeld de uitdrukking ‘iemand de zwartepiet toespelen’ nog in de mond durven nemen. En al die andere mooie uitdrukkingen waar een zwartepiet in voorkomt?
    En daarna volgen andere discriminerende woorden. Ter attentie van heer Dikke van Dale verwacht zo over enige tijd een protestbriefje uit Canada. De Irokezen zijn het beu dat het woord roodhuid voor ze in de Nederlandse taal gebruikt wordt.
    Wat is dat toch met dat taaltje van de lange landen?
    En dan volgt de derde feministische golf en willen vrouwen en meisjes dat het Nederlands ook voor hen een taboe-zone wordt. Blijkt immers dat op tien scheldwoorden er zeven voor de vrouw bedoeld zijn en maar drie voor de man.
    Ik zou zeggen: Verman je een beetje, beste Nederlanders! Maar dat woord ‘vermannen’ is dan natuurlijk geschrapt.
    Misschien kunnen we een andere aanverwante taal overwegen. Natuurlijk niet het Zuid-Afrikaans… Het Fries lijkt me een aantrekkelijk alternatief.
    Allen op om het Nederlands te verwerpen en het Fries te omarmen.
    Tenzij er in Nederland een soort heer Tromp opstaat en campagne voert. Dan mag alles weer lekker fout!

  3. Grappige, en subtiele manier om aan het debat deel te nemen. Ik heb het op FB geprobeerd. Ik was zo iemand die dacht dat het kinderen niet uitmaakte welke kleur een piet had. Natuurlijk heb ik gelijk. Maar het is vooral een feest voor opa en oma’s heb ik gemerkt. En die willen hetzelfde zien als in hun jeugd.
    Ik ben er tussenuit gepeerd toen de wagonladingen shit over mij werden uitgestrooid. Afgezien van een feestje met mijn brugklassen, heb ik al sinds mijn twaalfde geen Sinterklaas gevierd. En vond ik het sowieso een idioot feest.
    Het bedriegen van kinderen vind ik heel raar.
    Ik bemoei mij overigens niet meer met deze discussie.

    Daarbuiten… heel leuk verhaal André!

  4. Ja, die gekuiste liedjes! Dan lees ik ‘chocola en marsepein’. Dat kan natuurlijk niet. Daar is een kans gemist en ik stel dan ook voor: rammenas en postelein. Da’s veel gezonder. Geef dat andere spul maar aan mij……

Reacties zijn gesloten bij dit onderwerp.