Zwarte Magie op Java: de stille kracht


Op Java noemen ze het ‘dat-waar-je-niet-over-spreekt’. En het is overal; het schuilt in de grond, het sist in de vulkanen, het komt aanwaaien met de regen. Het rolt aan met de donder, het zweeft van ver uit de horizon over de eindeloze zee… En het is vooral te zien in de ogen van de Javaan en het knaagt als een vergif van vijandschap aan lichaam, ziel en leven van de Europeaan. Stil bestrijdt het deze overwinnaar, heel langzaam sloopt het hem. Het laat hem verkwijnen en tenslotte sterven. Dat-waar-je-niet-over-spreekt. Het is… de Stille Kracht. Oftewel Zwarte Magie.

Wie kent het niet, het boek van Louis Couperus, De Stille Kracht, geschreven in 1900. Het verhaal speelt zich af op Java, in Indonesië. Het boek werd in 1974 verfilmd. Er is een beroemde scène waarin Pleuni Touw, die de rol speelt van Leonie van Oudijk, wordt bespuugd met rood sap van de betelnoot.

Zwarte Magie

Het centrale thema in dit boek is guna-guna, oftewel zwarte magie Je spreekt dit uit als goena-goena met een harde ‘g’ klank. Maar ik ga het niet over guna-guna hebben in dit blog. Want het kan gevaarlijk zijn om te schrijven over ‘dat-waar-je-niet-over-spreekt’. Erover lezen alleen al kan risico’s met zich meebrengen. Je bent dus bij deze gewaarschuwd.

Wat is guna-guna?

Guna-guna maakt deel uit van het traditionele inheemse geloof. De zwarte magie is destructief van karakter, het is magie die erop gericht is iemand te schaden. Het inheemse geloof wordt vooral gekenmerkt door de animistische gedachte dat ‘alles’ een ziel of een bovennatuurlijke kracht bezit. Deze ‘ziel’ en deze ‘krachten’ kunnen nu volgens het inheemse geloof magisch gemanipuleerd worden. Guna-guna maakt gebruik van de volgende hulpmiddelen: mantra’s, telepathie, ramoean (ingrediënten in bijvoorbeeld drankjes) en de interventie van natuurgeesten.

Er is ook witte magie. Dit wordt gebruikt voor rituelen ten behoeve van de landbouw, ter afwering van ziektes, onheil en natuurrampen en om iemand verliefd op je te laten worden. Het is productief, beschermend en afwerend. Indonesiërs die zich bezig houden met guna-guna worden dukuns genoemd.

Zwarte magie komt overal in Azië voor. Ook in Maleisië, waar ik woon, en waar het ilmu hitam wordt genoemd. Maar dat heb je niet van mij natuurlijk. Meneer V. uit Seremban is een bomoh, een beoefenaar van zwarte magie. Het had nogal wat voeten in de aarde voordat hij mijn vragen wilde beantwoorden over ilmu hitam. “Weet je hoe gevaarlijk het is om over zwarte kunst te schrijven?’ luidde zijn eerste sms-reactie aan mij. Praten aan de telefoon wil hij niet. Veel wil hij na die ene sms ook niet kwijt, alleen dat de Maleisische variant op de Indonesische guna guna met name in de provincies Kelantan en Kedah wordt beoefend.

Sprookje

Tot slot wil ik graag een Indisch sprookje met je delen. Lang geleden, toen de olifanten konden vliegen, de kakkerlakken op de fluit speelden in de dapur en jullie neneh een heel klein meisje was, leefde er een Javaanse prins. Hij was geboren in het paleis (kraton) van de sultan van Solo op Java. Toen hij oud genoeg was, ging hij op zoek naar een vrouw. Na lang zoeken vond hij een Javaanse prinses en trouwde met haar. Ze waren gelukkig, maar konden geen kinderen krijgen.

Weeshuis

Na vier jaar kreeg ze eindelijk een dochter. Dit kind was echter van een andere man, en toen de prins daar achter kwam, sprak hij een vloek over haar uit: “De vader van jouw kind zal spoedig sterven en jij zal nooit gelukkig worden met een andere man!”. En zo geschiedde. Meneer Masius, zo heette de onwetende kwast, was een Nederlandse luitenant bij het KNIL. Op een kwade dag viel hij van zijn paard, brak zijn nek en stierf ter plekke. De ontroostbare prinses werd verstoten uit de kraton en haar dochter belandde in een weeshuis.

Javaanse prins

Het zou heel goed kunnen dat in dit sprookje de jaloerse Javaanse prins guna-guna gebruikte tegen de arme Johannes. Een onwaarachtig sprookje uit de oude doos? Niet helemaal. De naam van de prinses was Raden Nganten Soekarni Sri. Zij was mijn overgrootmoeder van mijn vader’s kant. Mijn oma wist te vertellen dat het graf van haar vader, meneer Masius, op de openbare begraafplaats van Solo ligt. Maar waar, dat weet niemand. Zwarte kunst, laten we het er maar niet meer over hebben.

 Vlucht MH370

In maart 2014 werd er op het internationale vliegveld in Kuala Lumpur, een bijzonder ritueel uitgevoerd. Meneer Ibrahim Mat Zin, een beroemde  Maleisische bomoh, bad daar voor de MH370, het vliegtuig dat eerder die maand was verdwenen. Hij gebruikte hiervoor kokosnoten, een ‘vliegend tapijt’ en een magische staf. Dit gebeuren kreeg veel kritiek te verduren in de pers. Helaas is tot nu toe het resultaat van deze witte magie nul.

Eerder geplaatst op 17 juni 2017


Beste lezer

Trefpunt Azië is een reclamevrije site geheel gemaakt door vrijwilligers. Al onze berichten zijn voor iedereen te lezen. Maar het in stand houden van een website als Trefpunt Azië kost geld; er zijn kosten voor software om de site te maken en de huur van serverruimte zodat hij te zien is. Die kosten worden gedragen door leden van de redactie en die kunnen daarbij wel wat hulp gebruiken. Als u wilt helpen met een (kleine) bijdrage klik dan op de rode knop rechtsonderdaan op de pagina en doneer, dat kan al vanaf 3 euro. Wilt u op een andere manier helpen? Mail dan even met de redactie: post@trefpuntazie.com

Dankzij uw bijdrage kan Trefpunt Azië elke dag nieuws en achtergronden uit uw favoriete werelddeel blijven brengen.

 

5 Comments

  1. Guna Guna is magie. Alle magie incluis, zowel witte als zwarte magie. Met alles wat er tussenin kan liggen! Geheel afhankelijk van het doel waarvoor het gebruikt wordt. Stille kracht in bovenstaande tekst direct en voornamelijk als zwarte magie te bestempelen, is een onjuiste voorstelling van zaken. Wordt enige vorm van nuancering in deze tekst weinig ruimte geboden. Jammer, onnodig en uiterst kwalijk!

  2. Omdat ook ik 56 jaar jong (anno maart 1962) intens goede tiener herinneringen had aan series zoals Q en Q, maar ook zeker De Stille Kracht, heb ik een originele antieke Kris gekocht. Vandaag in huis via Marktplaats, ik hoop op niet al te veel zwarte magie.

  3. de meeste zwarte magie is grijs,
    de echte zwarte magie bedrijven we onbewust,
    als we ons hiervan bewust worden, wordt het grijs,
    als we het bewust aanwenden om goed te doen, dan wordt het wit

  4. Hoi Lieven,

    ja die serie herinner ik mij ook nog erg goed. Ook daar kwam goena goena (“Stille Kracht”) in voor. Iets wat wij ons inbeelden of dat ons echt zou kunnen beïnvloeden…? Wellicht dat het altijd een vraag blijft.

  5. Dit herinnert mij aan een tv-serie uit mijn jeugd. ‘De kris Pusaka’ waarin een Indonesische kris met geheime krachten de gemoederen bezighield, zowel in Nederland als Indonesie. Zat altijd voor de buis gekluisterd als het op de treurbuis was. Lekker beklemmend sfeertje. Met Willem Nijholt als hoofdrolspeler, en die jongen uit Q en Q . ( Ook al zo’n serie waar ik voor thuis bleef ) Jeugdsentiment.

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*