Zaak Van Laarhoven. Minister Grapperhaus op avontuur in Bangkok

Terwijl ik dit schrijf checkt minister Ferd Grapperhaus voor de laatste maal zijn bagage. Straks op naar Thailand, tandenborstel en schoon ondergoed mee en niet te vergeten het dossier Johan en Tukta van Laarhoven. Plus natuurlijk een nieuw hulpverzoek voor zijn gesprekspartners, de onlangs gekozen Thaise premier Prayuth en zijn minister van justitie Somsak Thepsuthin.

Hans Geleijnse, Bang Kaew, Blaffende honden, Prayuth
Zal  Prayuth ook lief voor Grapperhaus zijn?

Dat hulpverzoek zal, met duizend excuses voor de overlast, er wat anders uitzien dan het hulpverzoek dat Nederlandse crimefighters van het Openbaar Ministerie in 2014 deden aan hun Thaise contacten. Daar hadden de Thaise autoriteiten destijds wel oren naar, het leidde onmiddellijk tot arrestatie en berechting van Johan en zijn levensgezellin Tukta Kaen In. Of de Thai net zo gretig zullen reageren op het verzoek van Grapperhaus in elk geval Johan van Laarhoven (Tukta heeft de Thaise nationaliteit) naar Nederland te sturen mag worden betwijfeld.

Beklijft douceurtje?

Grapperhaus (CDA) heeft, naar het zich laat aanzien, veel minder te bieden dan zijn VVD-voorgangers op justitie ruim vijf jaar geleden. Toen kon de Thaise staat beslag leggen op Thais vermogen en bezittingen van de Van Laarhovens, een slordige tien miljoen euro. Zo’n douceurtje kun je maar één keer weggeven. En de vraag is of de Thais na vijf jaar er nog steeds dankbaar voor zijn. Niets mag worden uitgesloten, per slot van rekening is de deal met elkaar te gaan praten gemaakt. Maar een garantie dat de Nederlandse gast niet met lege handen huiswaarts moet vliegen is dat allerminst.

Hans Geleijnse, Johan van Laarhoven, Grapperhaus
Douchen in Van Laarhovens hotel, de Klong Prem gevangneis

Grapperhaus oogde deze week dan ook allerminst als een bewindsman die veel trek heeft in een gang naar Canossa. Zo liet hij woensdagavond de Nederlandse televisiekijkers weten naar Thailand te gaan ‘omdat de Nationale Ombudsman heeft vastgesteld dat er van Nederlandse kant fouten zijn gemaakt.’ Die verwijzing naar de Nationale Ombudsman was natuurlijk overbodig, maar dan ook vooral bedoeld voor zijn VVD-voorgangers en officieren van justitie, die jarenlang hebben volgehouden dat er in de zaak-Van Laarhoven helemaal geen fouten zijn gemaakt.

‘Bemoei je met eigen zaken’

De opvallende en ongebruikelijke trip van Grapperhaus zou binnen het OM slecht zijn gevallen, meldde dinsdag de NRC, een krant die al jaren geen eigen onderzoek naar de zaak-Van Laarhoven heeft gepubliceerd. Maar nu die plotseling op gouvernementeel niveau in het nieuws is, liet de NRC-verslaggever anonieme bronnen uit het OM uitvoerig aan het woord. De minister moet zich niet met onze zaken bemoeien, was de boodschap. In het Nederlands juridische gebouw heeft dat OM immers een onafhankelijke plek en er was ‘nog druk internationaal overleg met collega’s gaande.’ Daar fietste Grapperhaus met zijn Ombudsman-missie mooi dwars doorheen.

Wat volgde was een mooi staaltje toneelspel. Grapperhaus liet weten dat hij bij voorafgaand overleg over zijn reis met het OM niets van kritiek in die kring had vernomen. Een woordvoerster van het OM bevestigde tegenover NU.nl dat er van gemor geen sprake was. En voegde daar zuinig aan toe dat het OM ‘neutraal stond’ ten opzichte van de trip van de minister. 

OvJ kwam met lege handen terug

Daar valt best wat op af te dingen. Er is immers nog het lopende proces tegen de broers Johan en Frans en andere leidinggevenden van Johans voormalige bedrijf, The Grass Company. Zaakofficier Peter Snijders is al twee keer onverrichterzake naar Bangkok geweest, om te proberen Van Laarhoven naar Nederland te krijgen. De boodschap waarmee hij dan terugkeerde was dat er niets kon gebeuren zolang in Thailand nog een cassatieverzoek van het Thaise OM loopt. Dat was vorig jaar ingediend, nadat de hoogste Thaise rechter een aantal punten uit de tenlastelegging had laten vallen en tot  ‘lagere’ straffen besloot. 

Hans Geleijnse, Brabantse maffia, Van Laarhoven
Ombudsman Reinier van Zutphen voor NOS-camera

Grapperhaus kan in tegenstelling tot Snijders een versnelling van de Thaise juridische molens bereiken, zodat de cassatieprocedure wordt afgerond en een regeling kan worden getroffen om Johan en Tukta voor berechting en uitzitting van straf naar Nederland te sturen. Wie weet krijgt hij zelfs een datum mee, want in Thailand heeft de premier alles voor het zeggen. Daarmee is het tweetal gedetineerden nog niet uit hun Thaise cellen, maar Grapperhaus kan dan na terugkeer de Tweede Kamer presenteren dat er ‘binnen afzienbare tijd verandering komt in de situatie van Van Laarhoven’.

Johan van Laarhoven zelf schreef Trefpunt Azië al eerder dat hij van Snijders c.s. ‘een smerig spelletje’ met het cassatie-gebeuren vermoedde. Dat was nog voor de Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen met zijn voor justitie vernietigende rapport kwam. In een brief vorige maand liet Van Laarhoven weten dat hij weer hoop had gekregen om uit  zijn ‘Thaise hel’ te worden verlost. Na het rapport van de ombudsman was zelfs de bijstand vanuit de Nederlandse ambassade verbeterd, meldde hij. 

Meer dan zwaluw die geen zomer maakt

Hans Geleijnse, Hypocrisie, Johan van Laarhoven, Pyjama
Frans, Johan en Tukta van Laarhoven
Foto v©Frans van Laarhoven

Voor hem en Tukta is te hopen dat het hier niet om de spreekwoordelijke ene zwaluw gaat die nog geen zomer maakt. Zij hebben er al ruim vijf jaar opzitten in omstandigheden die je niemand gunt. En opvallend is dat het in de media van deze week alleen over ‘ontduiken van belasting en witwassen’ gaat. Terwijl de inzet van de jacht op Van Laarhoven was het aanpakken van zijn negotie in softdrugs. Ook de Thaise rechter, zo blijkt uit de verschillende vonnissen, heeft eventueel witwassen van naar Thailand getransfereerd geld nadrukkelijk gekoppeld aan zijn oordeel dat dit vermogen was verdiend met de in Thailand uiterst strafbare handel in (soft) drugs.  

Dat de NRC ook uitpakt over een schikking tussen de broers Van Laarhoven en de Belastingdienst van €20 miljoen zegt meer over de bronnen waaruit de NRC heeft geput dan over de strafzaak. In 1995 stond de familie Van der Valk voor de rechter wegens belastingfraude. Ze kwamen met de schrik vrij na een schikking van €213 miljoen….

 

Eerder op Trefpunt Azie:

Hoop voor Van Laarhoven 
Hypocrisie blijft troef na rapport Nationale Ombudsman

Andere aangehaalde bronnen:

NRC: Gemor binnen OM over Thaise trip Grapperhaus
NU.nl: Geen gemor binnen OM over Thaise trip Grapperhaus
Trouw: Van der Valk schikt voor €213 miljoen

 

Hans Geleijnse
Over Hans Geleijnse 326 Artikelen
Hans Geleijnse (1944, Zaandam). Voormalig beroepsmilitair en dienstweigeraar. Passie voor reizen, schrijven en muziek. Belandde in journalistiek, leerde het vak in de praktijk. Werkte twee decennia als buitenlands correspondent voor persbureau GPD en div. andere Nederlandse media. Woont sinds 2010 met partner en dochter in Thailand.

3 Comments

  1. Ik zag Grapperhaus op TV na zijn gesprek met Prayuth en hij sprak van een goed gesprek en dat er voortgang komt omdat de ministeries van beide landen de zaak gaan overleggen.

    Op de vraag over ‘hoe lang nog’ zei Grapperhaus dat het geen jaren en mogelijk geen maanden gaat duren en als je daar doorheen prikt betekent het feitelijk dat er al een soort overeenstemming is en dat het alleen nog netjes aangekleed moet worden zodat niemand zijn gezicht verliest.

    Ik denk dat Van L en zijn vrouw ruim voor de kerst in NL zijn. Dan heeft Grapperhaus onder druk van de Tweede Kamer terecht en goed ingegrepen.

  2. Citaat:
    ‘…. NRC, een krant die al jaren geen eigen onderzoek naar de zaak-Van Laarhoven heeft gepubliceerd.’
    Ik heb even gekeken, Hans. Dat valt wel mee. Sinds 2015 12 berichten over de zaak Johan van L. , met deze hele lange in het begin:
    https://www.nrc.nl/nieuws/2015/01/31/unhappy-ending-in-thailand-1461302-a50539
    Wat je ook verder van deze zaak kunt zeggen, en de meningen lopen ver uiteen, hoop ik van harte dat de zeer bijzondere inzet van minister Grapperhaus leidt tot uitlevering van Johan, zijn vrouw Tukta aan Nederland, hopelijk ook met hun twee kinderen.

    • Nog eens zoeken Tino! En geef me dan aan hoeveel onderzoeksjournalistiek in de zaak Van Laathoven de NRC en De Volkskrant vanaf 2016 hebben gepubliceerd. Alleen de regionale media. En ja, de missie van Grapperhaus is bijzonder, met dank aan de ombudsman. Ben trouwens benieuwd of Grapperhaus de gevangenis en de beide hoofdpersonen ook gaat bezoeken. Dat zou een mooi signaal zijn!

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*