Zaak Van Laarhoven: ander loket, Johan!

Koning stuurt brieven van Johan van Laarhoven door naar Ministerie van Justitie

TILBURG (Omroep Brabant) – Koning Willem-Alexander heeft de meest recente brief van oud-coffeeshophouder Johan van Laarhoven nog niet ontvangen. In de brief vraagt Van Laarhoven, die in Thailand een celstraf van 103 jaar uitzit, de koning om hulp.

Opmerkelijk is dat de koning de brief naar alle waarschijnlijkheid doorstuurt naar het Ministerie van Veiligheid en Justitie: Het departement dat in de ogen van Van Laarhoven verantwoordelijk is voor de nachtmerrie waarin hij terecht is gekomen.

Dat gebeurde volgens de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) dit jaar al twee keer eerder bij brieven die de koning over de zaak ontving.

Duizenden brieven

 Jaarlijks ontvangt de koning tussen de 3000 en 5500 brieven van burgers die aandacht vragen voor hun probleem. “In verband met de ministeriële verantwoordelijkheid kan de koning niet persoonlijk inhoudelijk ingaan op dergelijke brieven. Daarom worden deze door het Kabinet van de Koning namens de koning naar het meest betrokken departement doorgeleid voor verdere afhandeling”, aldus de RVD.
Tot zover dit nieuwsbericht van Omroep Brabant.

Redactie Trefpunt Thailand, Van Laarhoven, Mea culpa
Neerlands justitie in koorzang ‘Mea culpa’

‘Ander loket, Johan!’

Johan van Laarhoven en echtgenote Tukta worden zoals te verwachten was doorgestuurd naar een ander loket. En wel dat van minister van justitie Ard van der Steur, die al eerder heeft laten weten niets voor de Van Laarhovens te willen doen.

Het formele antwoord van de RVD is typerend voor de wijze waarop de overheidsbureaucratie omgaat met een voor het politieke en ambtelijke establishment heikele zaak als die van de Van Laarhovens. Zelfs een volslagen niet ter zake doend ‘argument’ als ‘de koning heeft de brief nog niet ontvangen’, wordt opgevoerd. Alsof de RVD van plan is een klacht in te dienen bij de Posterijen over trage bezorging bij de bij de brievenbus ten paleize.

De RVD had kortheidshalve kunnen verwijzen naar de koninklijke behandeling van de brief die de 84-jarige moeder van Johan van Laarhoven april dit jaar (dus we mogen aannemen dat dit schrijven inmiddels is ontvangen) aan de koning stuurde. Boodschap: help mijn zoon en zijn vrouw. Ook zij kreeg uiteraard geen antwoord.

Hans Geleijnse, Van Laarhoven, Koning, Loket
Zou wuiven naar portret helpen?

Misschien had Van Laarhoven meer succes gehad als hij een selfie had meegestuurd waarop te zien is dat hij wuift naar een mooi portret van het koninklijk echtpaar. Scholieren in Rhenen gaven het goede voorbeeld. 

Bizar verstoppertje spelen

Natuurlijk moet de brief van Johan van Laarhoven aan Zijne Koninklijke Hoogheid gezien worden als publicitair aandacht vragen van een wanhopig mens die met vrouw door de Nederlandse overheid op een zilveren dienblad is overgedragen aan het Thaise rechtssysteem. Totnogtoe is de in deze zaak verantwoordelijke officier van justitie Lucas van Delft de enige die negatieve gevolgen van zijn optreden te verwerken heeft. Hij is ‘weggepromoveerd’ naar een administratieve functie bij de rechtbank van Rotterdam.

TT redactie, Zaak van Laarhoven, mea culpa
Crimfighter Van Delft: zondebok?

Ondanks de ellendige situatie waarin Johan en Tukta van Laarhoven door zijn toedoen in verzeild zijn geraakt kan ik voor hot lot van ‘crimefighter Van Delft’ enige compassie opbrengen. Zijn optreden werd gedekt door het OM van Breda, door het Haagse ambtelijk apparaat en – politiek – door de bewindslieden van veiligheid en justitie én buitenlandse zaken.

Elk op hun eigen niveau proberen deze overheidsdienaren vanaf de arrestatie van Johan en Tukta van Laarhoven in juni 2014 met bizar verstoppertje spelen aan betrokkenheid en dus (politieke) verantwoordelijkheid te onttrekken. Van der Steur, met afstand de meest onbekwame VVD-justitieminister ooit, heeft zich – uiteraard geheel vrijwillig – van de VVD-kandidatenlijst laten schrappen. Hij komt dus na de verkiezingen niet meer terug in de Tweede Kamer.

Van der Steur liet nog wel weten eventueel in te zijn voor een ministerschap, maar de kans dat Mark Rutte hem daarvoor zal uitnodigen is nul komma nul, zelfs als de VVD straks met overmacht de verkiezingen wint.

De geur van incompetentie

Hans Geleijnse, Van Laarhoven, brief
Vera Bergkamp: vragen aan minister Koenders

De VVD-bewindsman is door verschillende affaires al geruime tijd ‘aangeschoten wild’, zoals dat in de politiek zo mooi heet. Dat hij binnenkort ook in de zaak-Van Laarhoven niet langer als schietschijf kan dienen bewijzen de schriftelijke vragen die Tweede-Kamerlid Vera Bergkamp (D’66) eerder deze week aan de onomstreden en zeer bekwame minister Bert Koenders (PvdA, buitenlandse zaken) stelde.

Toevalligerwijze was Koenders op dat moment voor een EU-ministersconferentie in Bangkok, reden te meer hem zoals Bergkamp deed, te vragen of en zo ja welke, activiteiten hij heeft ondernomen om Van Laarhoven en echtgenote uit Thaise gevangenschap te krijgen. En zo niet, waarom niet.

Hans Geleijnse, Koenders, Van Laarhoven, Loket
Minister Koenders
Foto PNND

Het werd hoog tijd dat de minister aan de tand werd gevoeld. Bij mijn weten heeft Koenders tot op de dag van heden niets over de zaak-Van Laarhoven gezegd. Het is alleen daarom niet verwonderlijk dat zijn ondergeschikte, de ambassadeur te Bangkok, zich ook in stilzwijgen hult, afgezien van verwijzingen naar BZ of naar de consulaire bijstand die Van Laarhoven zou worden geboden.

De ambassade en daarmee het ministerie van BZ moeten reeds lang voor de arrestatie van het tweetal tot in details op de hoogte zijn geweest van het optreden van Nederlandse justitiële beambten op Thaise bodem. Het is ondenkbaar dat bijv. een op de ambassade gestationeerde politieman feestjes voor Thaise relaties in de ambassade organiseert zonder dat de ambassade-staf is geraadpleegd.

Nog meer geldt dat voor de afwegingen die met buitenlandse zaken/ambassade moeten zijn gemaakt over het indienen van het verzoek tot rechtshulp in juni 2014 dat tot de arrestatie van de Van Laarhovens leidde. De geur van incompetentie wordt wel heel sterk als dit niet het geval is geweest.

 

Een kwestie van timing

Even de harde feiten. Vóór juni 2014 zijn van Nederlandse kant meer van dergelijke verzoeken gedaan. Die werden van Thaise zijde min of meer genegeerd. Na de staatsgreep van mei 2014 werd het na suggesties van Thaise justitiële contacten opportuun geacht het verzoek te herhalen. Een kwestie van timing, mag je wel zeggen, want de junta zou de corruptie aanpakken en kon een internationale opsteker best gebruiken gelet op bijv. de EU-‘sancties’ die tegen het militaire bewind werden afgekondigd.

Op dat moment was ‘business as usual’ niet meer mogelijk, raakte de zaak Van Laarhoven de betrekkingen tussen Thailand en Nederland. Kennelijk is toen besloten dat het doorzetten van het verzoek Nederland niet in een lastige positie zou brengen. Ook moet justitie vanuit BZ zijn geïnformeerd over de mogelijke consequenties voor de Van Laarhovens. Van ambassadeur en staf mag immers worden verwacht dat zij kenners van de Thaise situatie zijn, daarom zitten ze hier.

Hans Geleijnse, Van Laarhoven, Koenders, Loket
Door zijn bewoners de aperots genoemd: ministerie BZ in Den Haag

Aan gebrek aan informatie of deskundigheid kan het niet liggen. De huidige ambassadeur Karel Hartogh beheerde voor hij in Bangkok werd benoemd op het ministerie de portefeuille Azië en Oceanië. Het is moeilijk voorstelbaar dat hij in die functie niet door ambassaderapportage op de hoogte is gebracht van wat speelde in de zaak-Van Laarhoven.

In de organisatie van BZ is het volstrekt ‘not done’ dat een ambassadeur zonder ruggespraak met het ministerie handelt. Het feit dat Karel Hartogh naar ‘Den Haag’ verwijst voor interviews over de affaire is begrijpelijk. Zou hij dat niet doen dan krijgt hij te maken met zijn opvolger op het ministerie of de minister zelf.

Een beroep op menselijkheid

Ik ben daarom zeer benieuwd naar de antwoorden van minister Koenders. De tijd dat zijn collega van justitie qualitate qua de kastanjes uit het vuur moest halen mag voorbij zijn. Ik herhaal voor de zekerheid nog maar eens: of Van Laarhoven wel of niet een ‘nette man’ is doet voor mij niet ter zake. Evenmin of hij er verstandig aan heeft gedaan om zich in Thailand te vestigen.

Waar het om gaat is dat Johan van Laarhoven, en al helemaal zijn echtgenote, nooit op deze manier in een Thaise cel hadden mogen belanden. Degenen die daarvoor direct of indirect verantwoordelijkheid dragen dienen die een keer te nemen.

Tegel interview, ambassadeur Hartogh
Ambassadeur Hartogh op bezoek bij generaal Prayut

Tot die tijd resteert weinig meer dan een beroep op menselijkheid van betrokken overheidsdienaren. Ik ben ervan overtuigd dat het op de Thaise partij indruk maakt als er zichtbare blijken zijn dat het lot van het echtpaar Van Laarhoven tot in de hoogste regionen van de Nederlandse rechtsstaat op de voet wordt gevolgd. Een meelevend briefje van onze koning aan Van Laarhoven, al is het maar met de tekst, ik kan op dit moment niets voor je betekenen, is wat teveel gevraagd voor het staatshoofd. Ok. Maar is een bezoek van de ambassadeur aan gedetineerde Van Laarhoven dat ook?

Of deze: van de familie Van Laarhoven heb ik begrepen dat geen medewerk(st)er van de ambassade de afgelopen jaren naar de gevangenis is gegaan om Tukta van Laarhoven te vragen hoe het met haar gaat, of zij goed wordt behandeld. Met wat uitleg over wat de Nederlandse overheid wel of niet voor haar kan betekenen.

Mocht dit volgens het Handboek van de Diplomaat uitgesloten zijn omdat Tukta de Thaise nationaliteit heeft, stop dat Handboek even in de bekende bureaulade  ‘nog te lezen/te behandelen stukken’. Aan formaliteiten aandragen die niets doen moeten verklaren hebben de Van Laarhovens terecht geen beoefte meer.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Gerelateerde berichten

Hans Geleijnse
Over Hans Geleijnse 311 Artikelen
Hans Geleijnse (1944, Zaandam). Voormalig beroepsmilitair en dienstweigeraar. Passie voor reizen, schrijven en muziek. Belandde in journalistiek, leerde het vak in de praktijk. Werkte twee decennia als buitenlands correspondent voor persbureau GPD en div. andere Nederlandse media. Woont sinds 2010 met partner en dochter in Thailand.