Waar komen de Aziaten vandaan?

De Universiteit van Hong Kong heeft kort geleden een mooi boek uitgegeven. Het heet China in European Maps. Er staan kaarten in die de Europeanen eeuwen geleden van China maakten.
China in European maps bestaat uit acht hoofdstukken, die steeds verder inzoomen op China:  van  wereldkaarten, via kaarten van Azië en streken rondom China, tot China zelf en provincies en steden. Met die opzet sluit het boek aan bij China’s streven, om definitief een centrale plaats in de wereld in te nemen.

Mijn oog viel op een van de eerste kaarten in het boek. Het is een wereldkaart uit 1493, gemaakt door Hartmann Schedel. Als we de kaart bekijken, zien we dat Amerika ontbreekt. Dat is vreemd, want Christoffel Columbus had net het jaar daarvoor Amerika ontdekt. Blijkbaar is de kaart gebaseerd op een veel oudere kaart, die destijds in omloop was. Dat was namelijk de kaart die Ptolemaeus opstelde in 150 na Christus. Die kaart van Ptolemaeus was lange tijd verdwenen en dook pas weer op in 1400 in Constantinopel. Vandaaruit werd hij ijlings naar Florence gebracht. Daarna werd hij ettelijke keren in Europa gekopieerd. Deze kaart van Hartmann Schedel is ook zo’n kopie.

André van Leijen, Waar komen de Aziaten vandaan? Wereldkaart
De kaart van Hartmann Schedel

Dat Ptolemaeus het bestaan van Amerika niet kende, zij hem vergeven. Toch had hij kunnen weten dat er iets niet klopte met zijn kaart. Eratosthenes had namelijk al in derde eeuw voor Christus de omtrek van de aarde bepaald. Hij kwam uit op rond de 40.000 kilometer. En dat komt overeen met de omtrek, die wij met moderne middelen hebben bepaald. De aarde moest dus wel veel groter zijn dan Ptolemaeus met zijn kaart aangaf. Bijna de helft groter. Precies het deel dat ingenomen wordt door Amerika en de Grote Oceaan. Misschien was Columbus wel nooit aan zijn reis begonnen, als hij geweten had hoe ver Indië (lees Zuidoost-Azië) in werkelijkheid lag, want ook hij baseerde zich op de kaart van Ptolemaeus.

Amerika mag dan ontbreken, Azië staat wel op de kaart. Duidelijk zijn te zien: Turkije, de Zwarte Zee, India, de Oeral en China. Ook de landengte met Thailand en Maleisië zijn te zien. Blijkbaar waren deze landen dus al in de tijd van Ptolemaeus bekend. Logisch, de zijderoute had in die tijd zijn nut al lange tijd bewezen. Maar dat China aan zee grensde was niet bekend. Welke zee zou dat ook moeten zijn? De Grote Oceaan? Nooit van gehoord. En van Hong Kong als ‘bruisend mengvat van culturen’ was al helemaal geen sprake.

André van Leijen, Waar komen de Aziaten vandaan? Zijderoutes
Zijderoutes tijdens de eerste eeuw.

Wat mij het meest intrigeert aan de kaart zijn de drie mysterieuze heren, die Hartmann Schedel aan de kaart van Ptolemaeus heeft toegevoegd en die de kaart als het ware aan de hoeken vasthouden. Hun namen staan erbij Jafet, Cham en Sem. Beter bekend als de zonen van Noach.
In Genesis 9:19 staat over die drie zonen: ‘Met de drie zonen van Noach begon de verspreiding van de mensheid over de hele aarde.’
Anders gezegd alle mensen op aarde zijn afkomstig van Jafet, Cham en Sem. Dat moet wel, want de zondvloed had niet veel overgelaten van de aarde. Alle mensen waren verdwenen. Op de familie Noach na dan.

In  Genesis 10:1-32 staat precies hoe het nageslacht van Jafet, Cham en Sem zich over de aarde verspreidde. Nu was de aarde in de tijd van het Oude Testament blijkbaar niet zo groot. Eigenlijk bleven die drie families zo’n beetje in de buurt van het Midden-Oosten rondhangen.
Aan dat getreuzel hebben onze kerkgeleerden een einde gemaakt. Alle Europeanen stammen van Jafet af, zeiden ze. Alle Afrikanen van Cham. En alle mensen uit het Midden-Oosten komen van Sem. Dat zijn de Semieten. Zo. Klaar. Niets meer aan doen.

Vervelend was natuurlijk wel, dat een niet onbelangrijk deel van de wereldbevolking ontbrak: de Aziaten. Die moesten toch ook ergens vandaan komen? Blijkbaar waren onze kerkgeleerden de Aziaten vergeten. Kijken we nu naar de kaart van Hartmann Schebel, dan zien we dat Europa onder Jafet valt en Afrika onder Cham. En Azie? Daar heeft Schebel doodleuk Sem bijgezet. Aziaten zijn dus afstammelingen van Sem. Het zijn Semieten. Probleem opgelost.

André van Leijen, Waar komen de Azoaten vandaan?, Isidorus van Sevilla
Isidorus van Sevilla

Heeft Schebel dat zelf verzonnen, vraag ik me af. Of baseert hij dat op het inzicht van een kerkgeleerde? Na enig speurwerk kom ik erachter aan welke kerkgeleerde de Aziaten het te danken hebben dat ook zij gerekend mogen worden tot de wereldbevolking. Dat moet aartsbisschop Isidorus van Sevilla geweest zijn. Hij leefde in de 6e en 7e eeuw. In zijn boek Etymologiae staat een plaatje, waarin de wereld is verdeeld in drie continenten. Erbij staan de namen van de zonen van Noach. Bij Azië staat Sem.

André van Leijen, Waar komen de Aziaten vandaan?, T-O-kaart met werelddelen
T-O-kaart met werelddelen uit het boek van Isidorus. Bij Azië staat Sem.

En zo kwam alles toch nog goed. De hele wereld stamt af van de drie zonen van Noach. Hartmann Schebel kon met een gerust hart zijn medewerkers opdracht geven de kaart te maken. Er werd gebeiteld in houtblokken. Houtsplinters vlogen je om de oren. Zelfs Albrecht Dürer heeft zich in het zweet staan werken. Daarna werd inkt uitgesmeerd over het reliëf en konden er prints gemaakt worden. Handenwrijvend liep Hartmann Schedel rond in zijn werkplaats. Eindelijk kon hij de wereld het resultaat laten zien. Er was jaren aan gewerkt.
En toen kwam dat ongelooflijke bericht. Er is nog een continent. Het heet Amerika. Peinzend keek Schebel naar zijn kaart. Amerika kon er niet meer bij. Misschien kon hij linksonder wel een plekje vrij te maken voor nog een zoon van Noach. Maar het probleem was: Noach had niet meer zonen.

Zou het zo ongeveer gegaan zijn, vraag ik me af. Hoe lang moesten kerkgeleerden de wetenschap kneden, totdat deze zich mengde met het Bijbelse verhaal? En misschien zaten die kerkgeleerden er, zonder dat ze het zelf wisten, nog geen eens zo ver naast. Want volgens de huidige inzichten van de antropologen heeft de mensheid zich inderdaad via het Midden-Oosten over de wereld verspreid. Alleen kwamen die mensen oorspronkelijk uit Afrika en was het Midden-Oosten slechts een tussenstation.

André van Leijen, Waar komen de Aziaten vandaan?, Verpreiding mensheid
Verspreiding van de mensheid over de aarde volgens antropologen

Alleen de Chinezen willen niet aan die theorie. Volgens hen hebben de Chinezen een eigen afstammingsgeschiedenis, een theorie die eerder gebaseerd is op gevoelens van nationalisme dan op wetenschap. Of de kaart van Hartmann Schebel met Sem als oervader van alle Aziaten daar in goede aarde zal vallen, valt daarom te betwijfelen.

Meer weten?

  • China in European maps
    Beschrijvingen in Chinees en Engels
    212 bladzijden, 55 platen, 247 illustraties in full color
    Er is een beperkte oplage van 1000 exemplaren.
    Prijs: US$150
    Te bestellen bij:
    Hong Kong University of Science and technology library, Kow Loon, Hong Kong
    Tel.: 852-2358-6707
    Email: library@ust.hk
  • De wereldkaart van Ptolemaeus
    Deze kaart is te koop. Ik heb hem zelf gekocht in de museumwinkel van het Vaticaan.

 

 

André van Leijen
Over André van Leijen 135 Artikelen
André van Leijen (1947), bioloog en vader van een dochter en een zoon, heeft les gegeven aan de Hogeschool Rotterdam en aan een middelbare school in Spijkenisse en in Vlaardingen. Hij ontwikkelde er lesmateriaal voor de natuurwetenschappelijke vakken en publiceerde in diverse bladen. Na zijn pensionering reisde hij met zijn Slowaakse vrouw twee jaar over de wereld, van Spitsbergen tot aan Kaap de Goede Hoop en van Vuurland tot het uiterste noorden van Canada. Daarna streken ze neer in Thailand en vervolgens in Schiedam. Van deze thuisbasis willen ze de wereld verder verkennen. Intussen werkt hij aan een boek.

5 Comments

  1. mooi verhaal
    ik mis Mu, Oceanie, Atlantis
    En is Genesis niet een overblijfsel van nog oudere ontstaansgeschiedenis Gilgamesh ?

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*