Wat China’s Veiligheidswet betekent voor Hong Kong


In Hongkong wordt de democratie, of wat er nog van over is, binnenkort definitief om zeep geholpen. Beijing heeft genoeg van een broedplaats van eigenzinnigheid, anti-regime protest en burgerzin voor zijn voordeur. De bonzen gaan nu doen wat ze tot nog toe hebben nagelaten. Het wurgkoord zijn laatste beslissende ruk geven.

Premier Li Ke Qiang las het vonnis voor tijdens de jaarlijkse sessie van het Nationale Volkscongres, Beijings parodie op een volksvertegenwoordiging. China komt met een ‘veiligheidswet’ die elke afwijkende mening, elke uiting van protest de kop in zal drukken.

De zetbazen in Hongkong hadden het in 2003 zelf al eens geprobeerd maar het voorstel na de toen grootste protestdemonstratie in de geschiedenis van de stad schielijk weer ingetrokken. De tijd was nog niet rijp. En nu hoeven ze het niet meer te doen. De bovenbazen in Beijing knappen het nu zelf op.

Grondwet

Die veiligheidswet volgt uit een bepaling in de grondwet waarmee de Britten de toenmalige kroonkolonie in 1997 overdroegen aan de Chinezen. Die grondwet garandeerde de bewoners van Hongkong 50 jaar lang een zekere mate van democratie. De meeste grondrechten, vrijheid van meningsuiting, verzameling, etc, zouden gerespecteerd worden. Alleen het buitenlands- en defensiebeleid zouden het domein worden van Beijing. Voor deze regeling werd de formule ‘één land, twee systemen’ bedacht.

Het was altijd de vraag of Beijing het geduld zou willen opbrengen om 50 jaar te wachten alvorens Hongkong onder zijn knoet te brengen. Van meet af aan probeerden de bonzen in Beijing het ‘een land, twee systemen’ uit te hollen. Met hulp van pro-Beijing politici voor wie een meerderheid in het stadsparlement geregeld werd.

Dat riep verzet op in de stad. En dat verzet groeide in de loop van de tijd in aantallen en heftigheid. Vorig jaar bereikten de protestgolven hun hoogtepunt toen honderdduizenden Hongkongers bijna wekelijks demonstreerden tegen de laatste couppoging van Beijing, een wet voor de uitlevering van ‘criminelen’ aan het moederland. De niet geheel onterechte vrees was dat onder criminelen ook en vooral regimetegenstanders zouden vallen.

Deze wet werd tenslotte ingetrokken maar het betekende niet het einde van de demonstraties. En toen bij verkiezingen voor wijkraden in november vorig jaar de democratische oppositie een verrassend grote overwinning behaalde, wist Beijing wat het te doen stond. Er moest worden ingegrepen. In september worden er verkiezingen voor het stadsparlement gehouden en voor die tijd moet de oppositie uitgeschakeld worden.

Corona en de veiligheidswet

De coronacrisis bood president Xi Jin Ping de kans waarop hij gewacht had. De wereld was bezig met de pandemie die nota bene in zijn eigen land was uitgebroken. De strijd tegen het virus verdreef de strijd om de democratie in Hongkong uit het internationale blikveld.

De Hongkongers zelf konden daar weinig of niets tegen ondernemen, ook omdat ze door corona nauwelijks de straat op konden. En om voor alle duidelijkheid nog eens te laten voelen dat het menens was, liet Beijing een paar weken geleden nog een aantal dissidenten oppakken.

Met de nieuwe veiligheidswet begint de waarschijnlijk laatste fase in doodsstrijd van de democratie in Hongkong. De veiligheidswet verbiedt elke daad die als ‘verraad, afscheiding, rebellie en ondermijning’ kan worden gezien. We hoeven ons niet af te vragen wie dat definieert. Wie het waagt ooit nog een spotprent over de president maken of een satirisch lied te zingen, moet rekening houden met de politie over de vloer.

De hele vertoning maakt nog eens duidelijk dat Beijing zijn buitenlandse reputatie, zijn soft power, uiteindelijk van ondergeschikt belang vindt. Dat geldt, waarschijnlijk in mindere mate, ook voor sommige, minder vitale economische belangen .

Hongkong is voor Beijing het loket voor de betrekkingen met de internationale financiële en zakenwereld. De VS hebben al gedreigd de voorkeursbehandeling die Hongkong tot nog toe had te zullen schrappen. Dat zal het door de handelsoorlog met VS toch al weinig florissante investeringsklimaat nog verder verslechteren. Het is een prijs die Beijing kennelijk bereid is te betalen.

Taiwan

Intussen houden ze in Taiwan hun hart vast. Het eiland voor de Chinese kust, dat Beijing beschouwt als een afvallige provincie, heeft alle reden om op zijn minst een ‘Hongkong-behandeling’ te vrezen. In januari won de vrouwelijke president Tsai Ing Wen de presidentsverkiezingen met groot verschil van de pro-Beijing kandidaat. En dat is bij Xi Jin Ping niet goed gevallen.

De ‘hereniging’ van Taiwan met het moederland zou de kroon op zijn werk moeten worden. En net als in het geval met Hongkong zal hij vermoedelijk niet rusten voor hij de buit binnen heeft.

Die hereniging zou volgens de tot nog toe gehanteerde formule ‘vreedzaam’ zijn. Maar premier Li liet dit predicaat dit keer in zijn toespraak voor het Volkscongres achterwege. Dit betekent niet automatisch dat een invasie door het Volksleger op handen is. Maar in Taiwan zijn ze gewaarschuwd.


Peter van Nuijsenburg
Over Peter van Nuijsenburg 233 Artikelen
Journalist en publicist Peter van Nuijsenburg (1951) werkte in het verleden bij De Telegraaf, Elsevier en persbureau GPD, het Financieele Dagblad en diverse omroepen. Hij was correspondent in Johannesburg, Berlijn, Tokio en Rome. Peter was voorheen ook parlementair en economisch redacteur. Hij is liefhebber en kenner van kunst en cultuur. Bij dagblad Trouw publiceerde hij boekbesprekingen. Beroepsmatig en (meer recentelijk) als toerist was hij in Thailand en andere Asean–landen.

1 Comment

  1. Het verbaast me niet van dit land dat intern al tientallen jaren de knoet hanteert tegen alles wat afwijkt van de partijvisie en dat er nog mee weg komt ook. Oeigoeren, Tibetanen en andere gelovige mensen kunnen er van meepraten.

    Internationaal is Xi de gevierde man die overal ter wereld de knip trekt en daarmee arme landen inpalmt. In de Zuid-Chinese zee doet hij aan eilandje-pik en stuurt onbeschaamd zijn vloot naar de zones waar andere landen recht hebben. Trump piept slechts; is een papieren tijger met zoveel problemen in eigen huis dat hij Xi noch die dreumes Kim aan kan.

    Nu stuurt Trump oorlogsbodems naar dat gebied. Er dreigt een impasse die kan leiden tot een koude oorlog tussen Uncle Sam en Xi Jinping en daar is niemand bij gebaat.

    Wie stopt het ‘gele gevaar’? Voorlopig niemand.

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*