Voormalige kroonkolonie Hongkong definitief veroverd door China

Beijing heeft woensdag een definitief einde gemaakt aan de status aparte van de voormalige Britse kroonkolonie Hongkong. De bewoners hebben moeten toezien hoe hun toch al uitgemergelde democratie de geest gaf. Dat werd gevierd met champagne en toasts door de handlangers van het bewind en de arrestatie van tientallen pro-democratie demonstranten.

Het was op de dag af 23 jaar geleden dat Hongkong door de Britten werd overgedragen aan de Volksrepubliek. Van subtiliteit kun je ze in Beijing niet beschuldigen. Die overdracht was destijds verzacht door een overeenkomst waarbij de stad 50 jaar grotendeels zijn autonomie zou behouden. Onder de slogan ‘een land, twee systemen’ zouden in een eigen grondwet de onafhankelijke rechtsspraak, vrijheid van meningsuiting en andere grondrechten gerespecteerd worden.

Sceptici vroegen zich toen al of Beijing 50 jaar zou willen wachten. Een democratie in de eigen achtertuin is voor een dictatuur elke dag een provocatie. Dat antwoord is nu binnen. Hongkong wordt opgeslokt. Door middel van een ‘veiligheidswet’ die de grondrechten buiten werking stelt zodra de bonzen in Beijing het nodig achten. En zoals dat bleek uit de arrestaties, dat is met ingang van meteen.

Peter van Nuijsenburg, Partijbonzen in Beijing, Hongkong, Revolte, Pyrrusoverwinning
Erfenis van kroonkolonie Hongkong: hier de paraplu opstand in 2014

Enkele deihards zullen nog wel blijven protesteren maar de massale betogingen waarmee de Hongkongers vorig jaar een lange neus maakten naar president voor het leven Xi Jin Ping en co zullen tot het verleden behoren. Net als de persvrijheid, relatief vrije verkiezingen en het recht op een eerlijk proces. Enkele prominente actievoerders hebben de handdoek al in de ring gegooid. Het heeft geen zin meer. De overmacht is te groot en, vooral, meedogenloos.

Xi heeft met het smoren van de democratie in Hongkong de wereld laten weten dat zijn wil wet is en dat hij met de verontwaardigde reacties van het westen het presidentiële achterwerk afveegt. Het is een ongegeneerd vertoon van ‘wie doet me wat’. En inderdaad, wie wil of kan hem iets doen?

Het westen zit sinds Donald Trump zonder leiding. America First betekent vooral: de bondgenoten zoeken het zelf maar uit. En na al die decennia onder de Amerikaanse paraplu blijken in elk geval de Europese bondgenoten niet in staat een eigen doortimmerd China-beleid te ontwikkelen. In Brussel, Berlijn, Parijs, Den Haag en andere hoofdsteden wordt nu wel erkend dat het onderhand de hoogste tijd is, maar het blijft vooralsnog bij nota’s en intenties.

Zoals alles met en in de EU is het een heksentoer de lidstaten op een lijn te krijgen. Economisch eigenbelang weegt in vele hoofdsteden zwaarder dan een gezamenlijke strategie en optreden. Bondskanselier Angela Merkel wil nu haast maken met een Europees China-beleid. Naast de bestrijding van de corona-crisis moet het een topprioriteit op de agenda van het Duitse EU-voorzitterschap worden. Eerst zien en dan geloven, zei Blinde Maupie.

De ontreddering in het westen geeft Xi vrij spel. Het schijnt de ambitie van de nieuwe keizer te zijn van zijn land weer de onomstreden supermacht te maken die het volgens de Chinezen met uitzondering van een bijzonder pijnlijke episode altijd is geweest. In de 19de eeuw namen westerse koloniale machten het feitelijke bewind over van de laatste, gedemoraliseerde keizerlijke dynastie.

Dat luidde ‘de eeuw van vernedering’ in en die aberratie van de geschiedenis mag nooit meer voorkomen. China staat dankzij de communistische partij en XI weer waar het hoort te staan: in poll position. En als dat ten koste moet gaan van een nieuwe koude oorlog, het zij zo.

Xi bedrijft machtspolitiek op de meest brute wijze, met lak aan westerse belangen en gevoeligheden. China is economisch zo belangrijk voor het westen dat hij niet hoeft te vrezen voor echte, diep in het vlees snijdende sancties. Er wordt veel gesproken over een ‘ontkoppeling’ van de Chinese en westerse economieën maar zolang China de fabriek van de wereld blijft, zullen de gevolgen in elk geval voor Beijing te overzien zijn.

Intussen breidt hij zijn machtssfeer onstuitbaar uit. Met militaire bases in de Zuid-Chinese Zee, het intimideren van de staten in de regio die het wagen hem daarbij dwars te zitten en in het algemeen van landen die weigeren volgens de Chinese choreografie te dansen. Zoals Australië dat een onafhankelijk onderzoek naar het uitbreken van corona eiste en meteen economische represailles aan de broek kreeg.

Taiwan in het bijzonder zal zich zorgen maken. Beijing ziet het eiland voor zijn kust als een afvallige provincie die weer moet worden ingelijfd. En op Taiwan weten ze beter dan wie ook dat het ‘een land, twee systemen’ oorspronkelijk voor hen was bedacht. Het opslokken van voormalig kroonkolonie Hongkong zou wel eens het voorspel van hun eigen drama kunnen zijn.

Eerder op Trefpunt:  Chinese veiligheidswet maakt gehakt van kroonkolonie Hongkong

Peter van Nuijsenburg
Over Peter van Nuijsenburg 212 Artikelen
Journalist en publicist Peter van Nuijsenburg (64) werkte in het verleden bij De Telegraaf, Elsevier en persbureau GPD. Voor deze laatste organisatie was hij correspondent in Johannesburg, Berlijn en Tokio. Peter was voorheen ook parlementair en economisch redacteur. Hij is liefhebber en kenner van kunst en cultuur. Bij dagblad Trouw publiceerde hij boekbesprekingen. Beroepsmatig en (meer recentelijk) als toerist was hij in Thailand en andere Asean–landen.

1 Comment

  1. Was het niet een van de voorgangers van Xi die doodleuk zei dat na een wereldwijde kernoorlog er echt wel 100 miljoen Chinezen over blijven om de wereld te bevolken? Tel daar 100 miljoen Indiërs bij want beide landen huizen 1/3 van de wereldbevolking. Het geeft aan hoe China tegen de wereld aankijkt: ‘we rule the world’ of je nu wilt of niet. De clown in Washington die denkt het zonder de Chinezen wel te redden kan zijn keutel beter intrekken want zijn economie draait niet goed. China financiert tegenwoordig de wereld en gaat het pleit winnen.

    Wat Taiwan betreft, de veiligheid van dat eiland hangt helemaal af van Washington en het is slechts een kwestie van tijd tot Uncle Sam zijn handen van dat eiland aftrekt. Is dat eiland een kernoorlog waard?

    Of Washington straks nog voor de veiligheid van de Baltische staten wil zorgen staat ook al ter discussie en we kennen de landhonger van Putin. De tijd komt er aan dat er nieuwe grenzen worden getrokken in Eur-Azië; de vraag is niet wanneer maar hoeveel doden er voor gaan vallen. Met de Oeigoeren gaat Xi over lijken en als die 10 miljoen al niet meetellen, wie dan wel?

    En de wereld zwijgt over Hongkong, over de Zuid-Chinese Zee en over de Oeigoeren want Xi heeft een welgevulde geldbuidel… Dus begin maar Mandarijn te leren….

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*