Volksverhaal. Xieng Mieng volgt strikt de orders op

Volksverhaal, Xieng Mieng, Erik Kuijpers

Vroeger, toen er nog geen TV was en ontspanning betekende dat je naar verhaaltjes zoals deze luisterde, kauwden veel mensen in Laos betelnoot. Dat is niet net zo als kauwgum in je mond stoppen; betelnoot moet voorbereid worden met speciale ingrediënten en hulpmiddelen die bewaard worden in een beteldoosje.

Volksverhaal, Xieng Mieng, Erik Kuijpers
Dure gouden beteldoos.

En als je koning was dan had je een dure gouden of zilveren beteldoos met alle hulpmiddelen en dat werd voor je gedragen door de hofhouding in een betelmand. Dus zei de koning tegen Xieng Mieng ‘Vandaag ga ik naar de paardenrennen en jij draagt mijn betelmand en volgt mij.’

‘En hoe gaan wij daar naar toe?’ vroeg Xieng Mieng.
‘Ik rij op mijn mooie witte paard, Xieng Mieng, en jij volgt te voet.’
‘Ja, ik volg u’ zei Xieng Mieng.
‘Precies!’ zei de koning.

De koning reed op zijn paard en Xieng Mieng volgde hem te voet door de paleispoort en daarna door de rijstvelden. De koning reed snel want had een sterk paard. Xieng Mieng daarentegen liep langzaam want rook graag aan bloemetjes en zat even in de schaduw van een boom. Hij ging zelfs een tukkie doen…..

Waar blijf je toch, Xieng Mieng?

De koning kwam bij de paardenraces aan. Hij keek naar de eerste race. En keek naar de tweede race. En kreeg trek in een betelnootje. Hij keek naar de derde race en hij keek naar de vierde race. En kreeg akelig veel trek om betel te kauwen… Toen de vijfde race, en de zesde race, en nog steeds geen Xieng Mieng. Daarna de zevende, achtste, negende race en de finale en toen kwam hij aan met zijn betelmand.

‘Xieng Mieng! Waar ben je geweest? Ik sta op mijn betelmand te wachten!’
‘Sorry, Majesteit. U zei me u te volgen en dat heb ik gedaan. Hier ben ik.’
De koning herinnerde zich dat. ‘Dat klopt, Xieng Mieng. Ik zei volgen. Volgende week ga ik weer naar de races. Volgende week draag jij mijn betelmand en dan volg je me zo snel mogelijk. Begrijp je?’
‘Ja,’ zei Xieng Mieng, ‘Ik zal u zo snel mogelijk volgen.’
‘Precies!’ zei de koning.

De volgende week besteeg de koning weer zijn mooie witte paard en reed naar de races. Xieng Mieng liep zo snel hij maar kon achter hem aan. Hij rende en rende. Hij rende zo hard dat de mand kantelde en de betelnoten er uit vielen. Xieng Mieng stopte een moment om de noten op te rapen maar begon te lachen en rende weer hard achter de koning aan.

Tijdens de eerste race kwam Xieng Mieng hijgend de trap op lopen. ‘Heel goed, Xieng Mieng, ik zie dat je zo snel mogelijk bent gekomen. Geef me nu de betelmand.’

De koning greep in de mand. ‘Er zijn geen betelnoten. Waar zijn ze?’
‘Ik heb ze laten vallen.’
‘Je hebt ze laten vallen? Laten vallen? Maar waarom heb je ze niet opgeraapt, idioot?’
‘Omdat, Majesteit, ik u zo snel mogelijk moest volgen. Zou ik de noten oprapen dan was ik nu te laat.’

De koning herinnerde zich zijn woorden. ‘Je hebt gelijk, Xieng Mieng. Ik zei volg me zo snel mogelijk. Volgende week ga ik weer naar de races. Volgende week draag jij mijn betelmand en volgt me zo snel mogelijk maar je moet alles oprapen dat valt. Snap je dat?’
‘Ja’ zei Xieng Mieng. ‘Ik volg u zo snel als ik kan en raap alles op dat valt.’
‘Precies!’ zei de koning.

Volksverhaal, Xieng Mieng, Erik Kuijpers

De week erna reed de koning weer op zijn mooie witte paard naar de races en Xieng Mieng volgde zo snel hij maar kon met de betelmand. En jawel, de mand kantelde weer en de betelnoten lagen op de weg. Xieng Mieng raapte ze zo snel mogelijk op en haastte zich de koning in te halen.

Maar hij merkte dat tijdens het lopen dampende keutels uit de reet van het paard vielen. Xieng Mieng lachte. Hij raapte alle keutels op en stopte ze in de betelmand. Hij kwam eerst tijdens de tweede race aan bij de koning.

‘Xieng Mieng, ik word niet graag teleurgesteld. Zit er betel in mijn mand?’
‘Inderdaad, Majesteit.’
De koning greep in de mand naar zijn betel maar voelde warme keutels…
‘Wat is dat nou? Dit is stront!’
‘Precies!’ antwoordde Xieng Mieng.
‘En waarom zit er stront in mijn betelmand?’

‘Herinnert u zich uw woorden niet, Majesteit? Ik moest u zo snel mogelijk volgen en alles oprapen dat viel. De betel viel en ik raapte het op. De keutels vielen en ik raapte het op. Ik deed precies wat u zei……’

 

Bron: Lao Folktales (1995). Vertaling en bewerking Erik Kuijpers.

Een twintigtal volksverhalen uit Laos opgetekend door een student Laotiaans. Hun oorsprong ligt in de verhalen uit India: de Pañchatantra (ook wel Pañcatantra) verhalen rond de jaartelling, en de Jataka vertellingen over de levens van Boeddha.

Je komt er onder meer in tegen de jongeman Xieng Mieng waarbij de X in die taal wordt uitgesproken als de CH. Deze jongeman is een schelm, een deugniet, die kwajongensstreken uithaalt. Vergelijk hem met Tijl Uilenspiegel uit de Nederlands-Duitse folklore, en met de Thaise schelm Sri Thanonchai die ook nog aan de beurt komt….

Deze verhaaltjes zijn in de strijd van de Pathet Lao (1950-1975), de Laotiaanse communistische partij, gebruikt voor propaganda-doeleinden en ik heb ze zo goed mogelijk uit het Engels vertaald maar aan de lezer zeg ik: neem het maar niet te serieus….

Meer lezen?

Over Laotiaanse literatuur.

Over pañchatantra verhalen.

Foto’s

Paardendrollen; foto in dank website De Groene Os.
Beteldoos van goud, ingelegd met edelstenen; wikimedia.
Schimmel; wikimedia.

Meer volksverhalen op Trefpunt:

Vietnamese volksverhalen.

 

Erik Kuijpers
Over Erik Kuijpers 845 Artikelen
Erik Kuijpers (1946) werkte 36 jaar als aangiftemedewerker inkomsten- en vennootschapsbelasting. In 2002 emigreerde hij naar Nongkhai in Thailand waar ook zijn partner en pleegzoon wonen. Erik pendelt nu afhankelijk van de seizoenen tussen Thailand en Nederland

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*