Voilà: politicologe, schrijfster, zangeres Eugénie Mérieau

‘Waarom ik in Thailand woon’

“I travelled the world


So long that the word


Home is meaningless, until…”


Uit: The Ugly Truth, Eugénie Mérieau

Antonin Cee, Eugenie Mérieau, Politicologe

Er zijn vast mensen die haar gezien hebben bij de Thaise Voice TV, waarin ze in praatprogramma’s als Diva’s Café en Talking Thailand regelmatig aanschuift. Soms brengt ze er zichzelf begeleidend op de gitaar, zelfs een Thaise vertaling van een van de liedjes van Edith Piaf of Serge Gainsbourg ten gehore.

Enige tijd geleden speelde ze er een van haar eigen liedjes onder de veelzeggende naam The Ugly Truth met een lyriek misschien geïnspireerd door bepaalde ervaringen opgedaan in Thailand.

Anderen zullen haar wellicht kennen van de politiek getinte artikelen die ze schrijft voor de Australische site New Mandala en het Franstalige tijdschrift Gavroche. Of van optredens met haar band the Blue Randôme in het Bangkoks circuit. “Het leven is immers randôme”, zegt ze.

Een veelzijdige vrouw, deze Française, want buiten dit alles is ze docente aan een van de universiteiten in Bangkok en heeft een dokterstitel in Internationaal Recht en Linguïstiek.

 De Thaise TV presentator en journalist Baipat Nopnom bracht een boek uit getiteld Dialogen Indrinken (Duum Dialogue) waarin hij een uitgebreid interview opnam met deze duizendpoot. Daarin vertelt ze wat haar bewoog zich in Thailand te installeren, maakte en passant een analyse van de situatie in Thailand en liet er wat politieke wetenschap op los.

Ze kwam terecht op de Fiji eilanden

“Reizen is magisch”, verklaarde ze resoluut, toen ze gevraagd werd wat haar naar Thailand bracht. “Toen ik 15 was reisde ik door heel Europa. Daarna ging ik studeren en dat vereiste een jaar stage lopen ergens ter wereld. Voor mij werd dat Nieuw Zeeland”.

Maar alvorens terug te keren naar Frankrijk wilde ze ook wat andere landen zien en zo kwam ze terecht op de Fiji Eilanden en uiteindelijk in Thailand, waar ze een maand bivakkeerde op Koh Pangnan om de Full Moon Parties (en Half en Black Moon) mee te maken. 
”Toen ik na die maand vertrok, wist ik al dat ik hier terug zou komen. Ik wilde meer van het land weten en de taal leren”.

Eenmaal terug in Parijs schreef ze zich in bij INALCO (Institut National des Langues et Civilisations Oriëntales) waar ze Thais leerde.

 Wat haar in Thailand aantrok hield vooral verband met haar opleiding. “Er zijn in Thailand veel zaken die direct gerelateerd zijn aan mijn studierichting. Zaken zoals politieke crises, terrorisme, wapen- en drughandel e.d.”, zo legde uit met een vergoelijkend lachje.

Je kunt hier niet te kritisch zijn

Antonin Cee, Eugenie Mérieau, Politicologe
De politieke wetenschapper

Na een korte tijd gewerkt te hebben voor enkele Internationale organisaties kwam ze terug naar Thailand, waar ze politieke wetenschap ging doceren en aan haar proefschrift werkte.

 Ze vindt het leuk om onder de studiolampen van Voice TV te kunnen zitten. “Het geeft me de gelegenheid om over allerlei ontwikkelingen in Thailand te spreken vanuit een Europees gezichtspunt. Over de positie van de vrouw in Thaise politiek, belastinghervorming, mensenrechten, de situatie van de bergstammen en Birmanen om maar een paar dingen te noemen”.

Wel zegt ze te betreuren dat er een aantal gevoelige onderwerpen taboe zijn en niet besproken kunnen worden. “ Soms zouden we het wel eens willen hebben over wijn en whisky”,  merkt ze op met goed gedoseerd sarcasme. “Of over religie bijvoorbeeld, maar daarover kun je hier niet te kritisch zijn. Bovendien duren die programma’s maar tien minuten. Dan kun je niet al te veel. Maar ik denk dat het Thaise publiek het aardig vindt om ook eens een buitenlands gezichtspunt op Thailand voorgeschoteld te krijgen,”  Dat is aanleiding tot de vraag wat ze hier ziet dat andere buitenlanders niet zien.

Het is eigenlijk heel hypocriet

“Toeristen hebben een heel ander plaatje van Thailand in hun hoofd. Ze hebben niet door hoe het hier werkelijk is. De manier waarop er hier gediscussieerd wordt, hoe altijd het gezicht gered moet worden. Dat is iets voor antropologisch onderzoek.”

“ Thailand is een land vol tegenstellingen. Andere landen hebben dat ook tot op zekere hoogte. Maar hier zijn die contradicties vreemder en alomtegenwoordig. Men heeft de mond vol over boeddhisme, maar is volkomen verslaafd aan consumeren.”

Antonin Cee, Eugenie Mérieau, Politicologe
Thaise Januskop: ”Mond vol over boeddhisme, maar verslaafd aan consumeren”

“Mensen hier houden niet van confrontaties. Tegelijkertijd zijn er veel conflicten en gewelddadigheid. Er wordt heel wat afgepraat over morele standaards, maar er is mensensmokkel en prostitutie. Het is eigenlijk heel hypocriet. En dat wordt niet ter discussie gesteld in Thailand.”

“Deze maatschappij is een ballon, die op een dag zal klappen. Zo denken veel mensen erover. Maar de lui aan de top hebben er belang bij de dingen houden zoals ze zijn. Op het gebied van religie, politiek, taalgebruik en dergelijke, dingen waar prof. Nitthi van de Chiangmai Universiteit regelmatig over schrijft. Hij noemt dat de zgn. culturele grondwet, die nog nooit verscheurd is om te worden vervangen door een andere”.

Een werkelijkheid geconstrueerd door heersende klasse

Ze is van mening dat de werkelijkheid zoals die hier echt is niet ter discussie staat. Er is nooit een confrontatie van ideeën en ziet ze dat als beperking voortkomend uit de eenzijdigheid van het Thaise denken. Op het ogenblik zegt ze bezig te zijn met een onderzoek naar hoe deze werkelijkheid geconstrueerd is door de heersende klasse en de staat.

“Maar dat is iets wat publiekelijk niet besproken kan worden. En dat maakt democratie onmogelijk. Want zonder vrijheid van meningsuiting kan die niet tot stand komen”. 

Op de vraag op welke manier die werkelijkheid dan geconstrueerd wordt, kwam ze met de Franse filosoof Michel Foucault aandragen.

Antonin Cee, Eugenie Mérieau, Politicologe
Foucault, de ‘archeoloog’ van de filosofie

Deze “archeoloog” van de filosofie, die in zijn boek Les Mots et Les Choses op weergaloze wijze het menselijk weten laag voor laag heeft afgegraven en met een fijn borsteltje het stof heeft verwijderd laat als geen ander zien, hoe dat weten geconditioneerd is.

“Foucault heeft het over verschillende manieren waarop dat beeld van de werkelijkheid door de machthebbers gecontroleerd kan worden. Als eerste noemt hij het verbod op het uitdrukken van ideeën die tegengesteld zijn aan het beeld dat de machthebbers willen beschermen. Zo kent Thailand bijvoorbeeld de wet op majesteitsschennis, die bij overtreding zware straffen met zich meebrengt en de mensen onder druk zet de formele werkelijkheid niet tegen te spreken,” aldus Eugénie.

Als tweede manier van controle noemt ze “ het in diskrediet brengen van mensen die de formele en historische werkelijkheid tegenspreken en daarmee een andere creëren.” Het is in dit verband veelzeggend dat toen Prayuth de macht overnam, hij onmiddellijk bekend maakte het geschiedenisonderwijs te willen hervormen.

Niemand schijnt te weten hoe het verder moet

Antonin Cee, Eugenie Mérieau, Politicologe
George Orwell lezen als protest….

Het roept een echo op van 1984, dat boek van George Orwell, waarin de geschiedenis door onzichtbare machthebbers steeds wordt bijgesteld. Het demonstratief lezen van dit boek op publieke plaatsen in Bangkok werd destijds door studenten gebruikt als protest tegen de laatste militaire staatsgreep. Ze werden door de politie opgepakt, wat internationaal behoorlijk wat stof deed opwaaien.

Voor Eugénie is het in Thailand verre van pais en vree en zijn er ook conflicten binnen de heersende klasse. Maar ze zegt desalniettemin hoop te hebben voor de toekomst van het land.

“ In Europa zijn de mensen niet erg positief ingesteld. Jonge mensen hebben vaak het idee dat hun leven slechter is dan van oudere generaties.

In Europa is geen hoop meer. Niemand schijnt te weten hoe het verder moet. Maar hier zijn de jongeren, vooral onder studenten optimistisch gestemd. De jonge generatie willen een nieuwe maatschappij bouwen gebaseerd op discussie, kennis en waarheid. Kritisch denken in Thailand is zich aan het ontwikkelen. Jongeren willen meer weten over de wereld. In het verleden was dat anders.”

In Thailand werkt het niet zo

Als ze even later werd gevraagd waarom Thailand geen democratie heeft weten te verwezenlijken, blijkt ze daarentegen minder hoopvol gestemd.

“Het theoretisch model wil, dat als een maatschappij zich economisch ontwikkelt de mensen naar de stad trekken, waar dan een middenklasse ontstaat. Die groeiende middenklasse wil op een geven ogenblik meer zeggenschap en wordt de motor achter het ontwikkelen van democratische beginselen”.

“Maar in Thailand werkt het niet zo. Toen er onder de gekozen regering van Thaksin in principe democratie was, was het vooral de middenklasse in Bangkok, die daar tegen ging demonstreren. In feite willen deze lieden een beknotte versie van democratie”.

Antonin Cee, Eugenie Mérieau, Politicologe
Meningen over Thaksin. Historisch ongeluk… Gebrekkige democratie… 

Voor de redenering die aan deze wens ten grondslag ligt heeft ze geen goed woord over. “Deze lieden verklaren dat Thaksin een historisch ongeluk was. Nadat hij in ongenade was gevallen bij een groot deel van de middenklasse, werd besloten dat dit nooit meer mocht gebeuren. Daarom gooiden ze het hele democratische systeem overboord. Ze gaan voorbij aan het feit dat Thailand ook in de dagen van Thaksin slechts een gebrekkige democratie had. Zoiets kun je niet oplossen door een systeem te omhelzen dat nog minder democratie kent zoals nu gebeurt”.

Ze willen hun privileges niet kwijt

Door die groeiende middenklasse in Thailand, zijn er tegenwoordig meer en meer studenten, die de gelegenheid hebben om in het buitenland te studeren en daar andere ervaringen op te doen. Hoe zou het dan komen, zo vroeg de interviewer, dat veel van die studenten zeggen dat Thailand niet rijp is voor democratie geschoeid op westerse leest?

Eugénie heeft er haar antwoord op klaar: “Ik zou willen refereren Kim Jong–Un van Noord Korea. Die studeerde ook in het buitenland. Hij weet heel goed welke problemen er in Noord Korea zijn en hoe het land in het buitenland bekritiseerd wordt. Toch blijft hij trouw aan het systeem dat er heerst. Dat heeft alles te maken met het genieten van bepaalde voorrechten.”

“Dat geldt ook voor deze Thaise studenten. Ze willen hun privileges niet kwijt en hebben geen behoefte zich vragen te stellen hoe het er in Thailand aan toe gaat. Ze zeggen dat het westerse systeem niet verenigbaar is met de Thaise cultuur. Dat er nog geen democratisch bestel kan zijn omdat het land nog niet genoeg ontwikkeld is. Voor de geprivilegieerde klasse is dat uitsluitend een manier om hun macht te behouden en er een legitiem tintje aan te geven.”

Zou er dan wellicht een manier zijn om democratie te ontwikkelen naar Thais model was de volgende vraag die ze kreeg voorgeschoteld?

Je hoort hier uitsluitend leugens

“Zolang dat model gebaseerd is op vrij meningsuiting en open verkiezingen dan is alles in orde. Iedereen moet gehoord worden. Maar dat is in Thailand helaas niet het geval. Hier hoor je uitsluitend leugens en alles wat daarna komt is daarop gebouwd. Uiteindelijk gaat het om het menselijk geluk. Als je dat voor ogen houdt dan blijkt dat een democratisch bestel de beste manier is om dat te verwezenlijken”.

Nadat Thaksin in 2006 werd afgezet en in ballingschap ging raakte Thailand in een politieke impasse. De tegenstellingen tussen het platteland en de stad die er natuurlijk ook voorheen al waren, traden duidelijker aan het licht. Dat leidde tot een hoop politiek gehannes met nieuwe verkiezingen, minister-presidenten die om belachelijke redenen moesten aftreden, technisch manipulaties met coalities, zodat er weer een nieuwe kon aantreden en de straatprotesten van de z.g. rood- en geelhemden, waar vele mensen bij omkwamen.

Uiteindelijk in 2014 greep het leger in de macht met de belofte om met een programma te komen dat de diepe verscheurdheid in het land zou helen. Zou die verzoening onder de huidige omstandigheden mogelijk zijn, vroeg de interviewer?



Ook de boeddhistische wijzen debatteren niet

Eugénie gelooft dat het kan. “In Europa slaagden we er in na de twee wereldoorlogen. Conflicten zijn goed voor de democratie. Om verder te komen heb je conflicten en tegengestelde meningen nodig. Stel je eens voor dat een academicus iets beweert dat apert onjuist is en niemand hem tot de orde roept. Dan erodeert het onderwijssysteem.”

Antonin Cee, Eugenie , Zangeres
…. op z’n Thais ziet klagen over gebrek aan debat  er zo uit….

“In een democratisch bestel zullen de mensen zich uitspreken en met argumenten komen om aan te tonen dat de man fout zit. Misschien herziet hij dan zijn mening. En als hij het niet doet zal hij met een andere theorie moeten komen. Maar hoe dan ook, democratie kan functioneren ook als er tegengestelde meningen zijn. Zolang mensen blijven praten en dat is precies wat er in Thailand ontbreekt.

“Er wordt hier geen enkel debat gevoerd. Problemen moeten worden opgelost door redelijke argumenten op tafel te leggen. Ook bij de meer complexe filosofische vragen van het leven. Als die zich voordoen wordt komt men meteen met boeddha aandragen. Maar ook op dit gebied is er geen enkel uitwisseling van ideeën. Ook de z.g. religieuze wijzen in dit land voeren geen debat. In Frankrijk gaat dat er heel anders aan toe. In Europa en zeker in Frankrijk zijn filosofen publieke figuren, die onophoudelijk vragen stellen. In Thailand komt dat niet voor”.

Je moet de waarheid durven zeggen

Voor Eugénie heeft dat ontbreken van werkelijke gesprekken ook gevolgen in de relationele sfeer tussen mannen en vrouwen.

“Thaise mannen staan bekend om hun geflirt.  Wat vind jij?”, zo vroeg de interviewer.

“Het probleem met Thaise mannen en vrouwen is dat ze nooit echt met elkaar praten. Als er zich dan problemen voordoen worden die onoplosbaar. Hier heeft alles met het ophouden van gezicht te maken en daar kom je niet ver mee. Je moet de waarheid durven zeggen om vooruitgang te boeken. Dat creëert vertrouwen en maakt relaties intiemer. Over alles kan gepraat worden, ook wanneer het pijn doet. Dat is de westerse manier”.

“

Waarom wil jij hier in hemelsnaam leven”, vraagt de interviewer tenslotte.

“Liefde”, zei Eugénie. “Mag dit het einde van het interview zijn?”

 

Naschrift Antonin Cee:

Het boek met interview dateert van 2016. Inmiddels vertoeft Eugénie in Frankrijk. Dat was mij bij publicatie van dit artikel niet bekend. Er komt nog een vervolg op dit verhaal.

 

 

Antonin Cee
Over Antonin Cee 160 Artikelen
Antonin Cee woont sinds eind jaren tachtig in Chiangmai en voerde themareizen uit. Hij studeerde filosofie aan de Universiteit van Montpellier in Frankrijk en werkte enige tijd als redacteur bij The Nation in Bangkok. Ook schreef hij artikelen voor verschillende Nederlandse, Belgische en Engelstalige magazines. Met zijn achttienjarige dochter vormt hij een eenoudergezin en brengt elk jaar enige tijd door in Zuid-Frankrijk. Hij publiceerde een verhalenbundel getiteld 'Inheems Kruid'. Onlangs bracht hij zijn tweede boek 'Thailand tegen het Licht' uit. Beide boeken zijn zonder verzendkosten te bestellen bij www.amazon.de.

4 Comments

  1. Ik kan de claims over dat een westerse democratie en debat hier niet van de grond komt of kan komen niet goed plaatsen. Als ik met mijn Thaise vrienden praat van tussen de 25 en 35 jaar dan zeggen die voor het merendeel dat er meer debat nodig is, meer kritisch denken, vragen stellen. Ik kan ze niet betrappen op rare, onzinnige uitspraken dat de westerse manier van denken hier niet zou werken. Nee, ze vinden dat een gewoon logische manier die nog te weinig voet aan de grond krijgt door invloed van bovenaf. Ze zijn zelf geen onderdeel van de elite, een elite die haar macht wil behouden. Dat betreurt heb zeer en ik kan ze alleen maar gelijk geven.

    Door het internet is het wel makkelijker om samen visies uit te wisselen, dus hopen zij en ik dat beetje bij beetje die maatschappij met mondige, vragende, kritische burgers die een eerlijke dialoog eisen nader bij komt. Nu is er eventjes een groene schreeuwlelijk met rare mono visies waar ze niet bepaald enthousiast over zijn. Ik hoop met hen mee dat de taboes verdwijnen, dat zal zeker gebeuren ondanks de rem die sommige figuren proberen te hanteren.

    • Dat er wanhoop in Europa zou zijn is sterk overtrokken. Hoofdpijn wellicht over het populisme maar wanhoop??! Hah! Dat de Thai op de lange termijn optimistisch is zal waar zijn, is men ergens ter wereld niet optimistisch op de lange termijn? Op de korte termijn zijn de Thai die ik spreek dus helemaal niet zo optimisisch omdat ze hinder ondervinden van de pigingen een rem te zetten op de ontwikkeling van kritiek, debat, gelijkheid, democratie, verantwoording kunnen afroepen enzovoort. De huidige stand van zaken heeft men dus de nodige zorgen over.

      • Maar is zij het niet die zegt, dat de kritische houding hier ook opgang maak? Ze voegt eraan toe dat die pogingen gedwarsboomd worden door wat ze noemt de formele werkelijkheid, die de goegemeente wordt voorgehouden en waar toch een aantal mensen (blijkbaar ook onder studenten) nog in blijven geloven. Mischien moet je zeggen het slachtoffer van zijn…

  2. Sorry voor het lange verhaal 🙂
    Dit is het liedje door Eugénie gezongen in het Thais: ‘La Vie en Rose’. Volstrekt onverstaanbaar Thais (het is Frans zegt mijn zoon)::
    https://www.youtube.com/watch?v=lj7qtHXLnRU
    Dit is het liedje ‘The Ugly Truth’:
    https://www.youtube.com/watch?v=TUPWjzuM6pw
    Hier staan twee voortreffelijke artikelen van haar hand over de politiek in Thailand die beheerst wordt door de ‘Deep State’ en met name de justitie. Ze noemt Thailand een ‘Juristocracy’.
    http://www.newmandala.org/thailands-juristocracy/
    http://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00472336.2016.1151917
    Dit zei ze op 13 november 2014 op een bijeenkomst in Londen:
    For Eugénie Mérieau, a lecturer in political sciences and law at the University of Sciences-Po in Paris who recently published The Red-Shirts of Thailand, a major problem for the country is the “veil of ignorance” thanks to the “royalist fairy tale” that dominates historical scholarship.
    But things are shifting, Mérieau said.
    “It’s like a great awakening. . . . The Thais have embarked on a journey of historical deconstruction,” she said. “This online world has just really opened their eyes and they’ve just started to realise that they were living in a world of untold stories, or in a world of lies.”
    http://www.frontlineclub.com/talking-about-thailand/
    Ik denk dat bovenstaand citaat beter weergeeft hoe Eugénie de Thaise werkelijkheid ziet dan in dit citaat uit het artikel:
    ‘Ze is van mening dat de werkelijkheid zoals die hier echt is niet ter discussie staat. Er is nooit een confrontatie van ideeën en ziet ze dat als beperking voortkomend uit de eenzijdigheid van het Thaise denken’.
    Ik kan me bijna niet voorstellen dat Eugénie dat gezegd heeft. Ze haalt bij voortduring Thaise schrijvers aan die die ‘eenzijdigheid van het Thaise denken’ doorbreken.

Reacties zijn gesloten bij dit onderwerp.