Verwacht niet te veel van Biden


De verleiding is groot om te denken dat met de verkiezing van Joe Biden een nieuw tijdperk begint. In zekere zin zal dat ook zo zijn. Het zal vooral ‘atmosferisch’ zijn. Beschaafder, gematigder en minder chaotisch. In elk geval zal het aan het twitterfront een stuk rustiger worden.

Maar wat in de euforie van het moment niet mag worden vergeten: de problemen zijn met het vertrek van Donald Trump niet als bij toverslag verdwenen. De VS blijven verdeelder dan ooit. Republikeinen en Democraten staan elkaar nog niet naar het leven, maar dat kan zomaar veranderen. Als Trump het sein zou geven, gaat zijn fanatieke, tot de tanden bewapende aanhang ongetwijfeld de straat op.

Bruggen bouwen moet in zo’n situatie, zoals Biden in zijn overwinningstoespraak aangaf, het parool zijn. Maar als ze aan de andere kant die brug niet willen wordt het lastig.

Senaat

Biden kan met de beste wil van de wereld niet een-twee-drie herstellen wat Trump met zijn sloophamer heeft verwoest. Zijn mandaat mag er zijn, nog nooit hebben zoveel Amerikanen, meer dan 75 miljoen op een presidentskandidaat gestemd. Maar Trump scoorde met ruim 70 miljoen stemmen het op een na beste resultaat. Het is dus een mandaat met een schaduwkant.

Dat betekent dat Bidens handen gebonden zijn. Hij is voor zijn binnenlands beleid ook aangewezen op de welwillendheid van de Republikeinen. Helemaal wanneer deze de meerderheid in de Senaat behouden.

De Senaat kan in principe nagenoeg alles blokkeren wat haar niet zint. Van de benoeming van ministers, rechters, diplomaten en andere topfunctionarissen tot wetgeving en de ratificatie van internationale verdragen. De leider van de Senaat is vaak na of met de president de machtigste politicus in Washington. Een verkiezingsoverwinning is pas compleet wanneer je zowel het Witte Huis als de Senaat wint.

Een Democratische president en een Republikeinse Senaat kan het recept zijn voor een aanhoudende impasse. Om dat te voorkomen gingen de leiders in andere tijden op zoek naar het compromis. Het eigen standpunt was niet absoluut. Er kon altijd Democratisch water bij de Republikeinse wijn en vice versa. In een tijd van alles beheersende polarisatie is dat praktisch onmogelijk.

Het midden waar vertegenwoordigers van de Democraten en Republikeinen het met elkaar tot een akkoord konden komen bestaat niet meer. Tegenwoordig gaan ze elkaar vooral uit de weg. Ook in de dagelijkse omgang waardoor zelfs het informele, collegiale begrip voor andermans standpunt achter de horizon verdwijnt.

Samenwerking

Onder deze omstandigheden is het van belang dat Biden zijn partij gesloten achter zich weet te houden. Daarin schuilt een ander risico. Biden was voor veel, voornamelijk linkse Democraten niet de gewenste kandidaat. Voor hen is hij te veel een politicus van de oude stempel, de vertegenwoordiger van het partijestablishment, de belichaming van wat in hun ogen niet deugt aan het huidige Washington.

Om hen in het gareel te houden moet hij vrij snel successen laten zien. Als hij die niet levert, en dan maakt het niet uit of dat de schuld is van Republikeinse obstructie, begint het gemor. Dat kan je voorkomen door prominente vertegenwoordigers van de linkervleugel op te nemen in de regering. Inkapselen door ze verantwoordelijkheid te geven. Maar dat zijn juist de figuren die ongetwijfeld zullen stuiten op het Republikeinse veto in de Senaat.

Peter van Nuijsenburg, Biden
Bron: www.usnews

Hier en daar is geopperd dat Biden een paar gematigde Republikeinen op sleutelposities in zijn ploeg moet opnemen om ze langs deze weg tot samenwerking te verleiden. Nog afgezien van de vraag of die er zijn, zal zo’n Republikeinse kandidaat zich op zijn minst drie keer bedenken. De Republikeinen zijn vooralsnog de Trump-partij. Loyaliteit aan de verslagen president blijft een vereiste voor elke Republikeinse politicus. Er is niet veel fantasie nodig om zijn of haar toekomst te schetsen, wanneer hij of zij haar/zijn diensten aanbiedt bij Biden. Het lot van Judas is nog wel het minste.

Het buitenland: Biden moet puinruimen

In de buitenlandse politiek heeft een president meer manoeuvreerruimte omdat het Congres hem niet voortdurend  voor de voeten loopt. Op dat front kan Biden enig herstelwerk verrichten van wat in de Trump-jaren is verwoest. Hij zal de betrekkingen met de bondgenoten in het Westen en het Oosten oplappen. Het klimaatakkoord van Parijs dat Trump heeft verscheurd, zal in ere worden hersteld. Idem voor het kernverdrag met de ayatollahs in Iran. De VS blijven lid van de Wereldgezondheidsorganisatie. En potentaten als Vladimir Poetin en Kim Jong-un hoeven niet langer te rekenen op fanmail uit het Witte Huis.

Veel zal zeker niet veranderen. Ook Biden zal eisen dat de Europese Navo-bondgenoten eindelijk eens hun deel gaan betalen. Europa zal niet terugkeren naar de toppositie van het Amerikaanse buitenlands beleid. De sympathie voor het ‘moedercontinent’ zal er met Biden weer zijn, maar de geopolitiek geeft de doorslag.

Als vice-president onder Barack Obama tekende Biden voor de ‘draai naar Azië’. Daar en met name in de confrontatie met China zal het zwaartepunt van de buitenlandse politiek blijven liggen. In Azië zijn de belangrijkste (potentiële) bondgenoten, Japan, Zuid-Korea, Vietnam en India om de aspiraties van Beijing in toom te houden. Voor Europa is in deze constellatie niet meer dan een bijrol weggelegd, als een diva die haar glorietijd achter zich heeft en langzaam tussen de coulissen verdwijnt.

Om dit allemaal, binnenlands en buitenlands, in redelijke banen te kunnen leiden moet je de kwaliteiten hebben van een uitzonderlijk politicus. Bij de Democraten gaan de gedachten dan gauw uit naar Franklin Delano Roosevelt die de VS van 1933 tot 1945 door de Grote Depressie en de Tweede Wereldoorlog leidde. Roosevelt had kwaliteiten die je van een middelmatig politicus als Biden niet kunt verwachten. Het zou al een hele prestatie zijn wanneer hij de corona-crisis (inmiddels ruim 230.000 doden) doeltreffend weet aan te pakken.

Verder kunnen hij, de Amerikanen en rest van de wereld alleen maar hopen dat hij van de Republikeinen én zijn eigen partij de kans krijgt om in elk geval een redelijk goede president te worden. Beter dan Trump alleen is niet genoeg.

 

Verkiezingen VS op Trefpunt: de serie

Peter van Nuijsenburg
Over Peter van Nuijsenburg 233 Artikelen
Journalist en publicist Peter van Nuijsenburg (1951) werkte in het verleden bij De Telegraaf, Elsevier en persbureau GPD, het Financieele Dagblad en diverse omroepen. Hij was correspondent in Johannesburg, Berlijn, Tokio en Rome. Peter was voorheen ook parlementair en economisch redacteur. Hij is liefhebber en kenner van kunst en cultuur. Bij dagblad Trouw publiceerde hij boekbesprekingen. Beroepsmatig en (meer recentelijk) als toerist was hij in Thailand en andere Asean–landen.

3 Comments

  1. Biden gaat het echt niet redden, want hij straalt te weinig power uit, en is te lief voor China en zijn tegenstanders. En als China nog machtiger wordt, dan is dat fataal voor Amerika, maar ook voor Europa, omdat wij nog afhankelijker gaan worden van het machtige China.Biden heeft wel het geluk een power vrouw naast zich te hebben. Kreeg veel waardering voor zijn Vice President Kamilla Harris, en was onder de indruk van haar proffesionele speech zonder briefjes. Een mooie inteligente vrouw met een indrukwekkende charme en uitstraling waar je U tegen zegt.

  2. Tja, twee rechtse partijen die elkaar op veel punten niet bijzonder veel ontlopen in vergelijking met het veelkleurige spectrum aan partijen in menig ander democratisch land. De Democraten hebben wat mensen op de linker flank maar die worden door de kern van Democraten niet bepaald welkom gegeten. Zie Bernie Sanders, of de NOS die van de week een Democratische afgevaardigde citeerde die zij dat door de ‘socialistische koers’ ze bijna haar herverkiezing had verloren en men maar beter nooit meer dat pad in kan slaan… (dat de linker flank niet socialistisch is, met een enkel persoon die mogelijk naar sociaal-democraat of sociaal liberaal neigt mag de pret niet drukken, alles dat naar centrum of links neigt is ‘socialist’ als ware het een eng woord).

    Biden is een oude man, zijn programma weinig spannend, zelfs met steun van de Senaat verwacht ik daar weinig van. Maar beter saai beleid onder leiding van diplomaat achtige carrière politici dan die schene schoppende schreeuwlelijk van de afgelopen 4 jaar. Maar de vele problemen die het land kent zoals de povere staat van democratie, gevangenis systeem, politie gebeuren, drugs, armoede enzovoort die zal ook Biden in geen 4 jaar echt an kunnen gaan pakken.

  3. Prima stuk om te lezen weer. 75 om 71 miljoen stemmers (Reuters) het verschil is bij lange na niet zo groot als Nederlandse media steeds vertelden. En wat als er idd fraude is gepleegd? Dan gaat het nog een gekke tijd worden.

    ,Bruggen bouwen schrijf je, maar als ze aan de andere kant die brug niet willen wordt het lastig.’ Vergeet dan niet dat de Democraten 4 jaar lang hun tegenstanders hebben uitgemaakt voor alles wat rot is. Dat gaat niet in een weekend over lijkt me.

    Hete wordt lastig voor Biden, succes toegewenst,

    Berthy, Chiang Mai.

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*