Verkiezingen VS. Trump, corona en tv-debatten

USA, verkiezingen, Peter van Nuijsenburg

Donald Trump stond op het balkon van het Witte Huis als een potentaat die zijn troepen de parade afnam. Alsof hij net zegevierend was teruggekeerd van het slagveld in plaats van nauwelijks genezen uit het militaire hospitaal. Daar was hij vier dagen behandeld voor covid-19. Of het levensbedreigend was is nog steeds niet duidelijk. Maar de aanval was afgeslagen. En de president kroop meteen achter het twitterkanon en vuurde salvo na salvo af. De wereld moest weten: ik ben weer helemaal de oude.

Voor sommige politici is een confrontatie met een potentieel dodelijke ziekte een lesje in nederigheid. Boris Johnson kwam genezen van de karakteristieke bombast van de intensive care. Weg waren de flair en de poeha. De schrik zat er goed in. Corona was een niet te onderschatten vijand. Boris had zijn lesje geleerd.

Voor anderen is de besmetting met corona niet meer dan een lastig intermezzo. Jair Bolsonaro, president van Brazilië, stapte uit het ziekenhuisbed alsof hij even een routineonderzoek had ondergaan. Niks aan de hand. Corona was voor hem, Sterke Man die hij is, geen partij. Mondkapje? Ging hij niet aan beginnen.

Even leek het erop dat Trump ‘een Boris’ ging doen. In het ziekenhuis zei hij dat ook hij het lesje had geleerd. Maar dat was van korte duur. De bravoure stak al gauw weer de kop op. Trump deed geen ‘Boris’ maar een ‘Bolsonaro’. ‘Wees niet bang voor covid- 19’, bond hij de Amerikanen op het hart. Maar of met name de oudere en meer kwetsbare kiezers dit zullen waarderen, staat te bezien. De peilingen laten al een verschuiving zien in het voordeel van de Democratische kandidaat Joe Biden.

De teller staat inmiddels op ruim 210.000 doden

Intussen raast het virus verder door de VS. De teller staat inmiddels op ruim 210.000 doden en miljoenen besmettingen. En de aantallen blijven verontrustend hard oplopen. Niettemin, de president laat zich niet kisten. Uiteindelijk is corona toch niet ernstiger dan een stevige griep. En hij had een blijde tijding voor de bevolking. Hij was genezen dankzij Renegeron, een experimenteel medicijn dat nog in de testfase zit. Elke Amerikaan kan dankzij hem binnenkort Renegeron krijgen. Gratis!

Dit was de achtergrond waartegen het tv-debat tussen vice-president Mike Pence en zijn Democratische rivale Kamala Harris plaatsvond. Normaal is een debat tussen de kandidaten voor het vice-presidentschap nauwelijks interessant. Het ambt zelf is een reservebank voor kandidaten die niet goed genoeg bleken voor het echte werk. En het debat is zelden meer dan het voorprogramma dat voor de fans niet snel genoeg afgelopen kan zijn. De kijkers willen het hoofdnummer zien, het duel tussen de presidentskandidaten, Donald Trump en Joe Biden.

Peter van Nuijsenburg, Verkiezingen VS, Polarisatie, Harris
Bidens ‘running mate’ Kamala Harris. Volgens Trump ‘gemeen, respectloos en geen Amerikaanse’

Maar dit keer was Pence versus Harris geafficheerd als het belangrijkste vp-debat van de, toegegeven, nog korte eeuw. Als het lot toeslaat en de president sneeft in het harnas, – niet denkbeeldig bij Trump (74) en Biden (77) -, verhuist een van hen naar het presidentiële werkvertrek, de Oval Office. Er stond dus dit keer echt iets op het spel, althans dat was het lokkertje voor de kijkers.

De kijkers die de volle anderhalf uur hebben uitgezeten zullen op de vingers van een hand te tellen zijn. Met bakken popcorn en liters cola of iets sterkers was het misschien te doen. Na het moddergevecht van vooral Trump en Biden vorige week, wilden beide partijen het nu beschaafd houden. Dat lukte redelijk. Er viel geen onvertogen woord en Pence en Harris draaiden hun lesje af. Voor Harris en de Democraten ging het om één ding: de verkiezingen moeten een referendum worden over Trumps coronabeleid. Pence en de Republikeinen wilden de kiezer ervan overtuigen dat met Harris en Biden het socialisme het Witte Huis binnen marcheert. Met Harris, dochter van een Indiase moeder en een zwarte vader, als vaandeldrager. Socialisme is voor conservatieve, religieuze Amerikanen zoiets als de baarlijke duivel. Het mag nooit en te nimmer zelfs maar een bokkenpootje tussen de deur krijgen.

Het effect van een tv-debatten niet overschatten

Na zo’n debat volgt er steevast een discussie over de vraag: wie heeft gewonnen. Bij presidentiële tv-debatten kan dat nog wel eens iets uitmaken, al moet het volgens de geleerden niet worden overschat. Alleen als een kandidaat opzichtig faalt, schuttert en blundert kan zijn tegenstander ervan profiteren. Dat zou nog twijfelende kiezers over zijn streep kunnen trekken. Maar dat is in de 60 jaar dat de tv-debatten worden gehouden zelden voorgekomen. Eigenlijk alleen bij het allereerste debat in 1960 toen de fris ogende John F. Kennedy (Democraat) een veel betere indruk maakte dan de copieus zwetende Richard Nixon (Republikein). Kennedy won de verkiezingen, nipt, maar niemand kan met zekerheid zeggen dat het debat de doorslag gaf.

Peter van Nuijsenburg, tv-debatten, Verkiezingen VS, Kennedy-Nixon,
Kennedy (rechts) en Nixon: primeur in 1960
Foto gezien op History

In het huidige, door en door gepolariseerde klimaat zal een tv-debat zeker niet het verschil maken. De kiezers hebben allang gekozen en zullen in het optreden van hun kandidaat de bevestiging van zijn én hun gelijk zien. Het is een ritueel geworden, het hoort bij verkiezingen, zoals die massale conventies, cheerleaders, petten met ‘Make America Great Again’ en andere attributen van dubieuze smaak. Je zou het debat kunnen afschaffen maar dan zal het ongetwijfeld gemist worden, net als elk ander eigenlijk zinloos ritueel.

Wat voor het presidentiële debat geldt, geldt nog sterker voor het debat tussen de vp-kandidaten. Dat zal electoraal nooit meer dan een nauwelijks waarneembare rimpeling voortbrengen. En er is geen reden om daar na Pence versus Harris anders over te denken. Het wachten is nu op de twee resterende presidentiële debatten. Niet dat die naar alle waarschijnlijkheid iets zullen veranderen, maar vooral om te zien of Trump zich dit keer gedraagt. Maar dan moet corona het doorgaan wel toestaan.

Meer verkiezingen VS op Trefpunt: Geen gelopen koers voor Biden/Harris

Peter van Nuijsenburg
Over Peter van Nuijsenburg 223 Artikelen
Journalist en publicist Peter van Nuijsenburg (1951) werkte in het verleden bij De Telegraaf, Elsevier en persbureau GPD, het Financieele Dagblad en diverse omroepen. Hij was correspondent in Johannesburg, Berlijn, Tokio en Rome. Peter was voorheen ook parlementair en economisch redacteur. Hij is liefhebber en kenner van kunst en cultuur. Bij dagblad Trouw publiceerde hij boekbesprekingen. Beroepsmatig en (meer recentelijk) als toerist was hij in Thailand en andere Asean–landen.

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*