Kiezers in Hongkong geven partijbonzen in Beijing draai om oren

De regering in Beijing heeft een flinke tik op de vingers gekregen. Bij deelraadverkiezingen in Hongkong werd de democratische oppositie de grote winnaar. De pro-Beijing gezinde kandidaten werden weggevaagd. En gevreesd moet worden dat de spanningen in de stad door deze uitslag nog verder zullen oplopen.

Deelraadverkiezingen zijn in Hongkong doorgaans electorale schijnbewegingen. De bevoegdheden van de 18 deelraden blijven beperkt tot zaken als vuilnisophaal en geluidshinder. Politiek speelt geen of nauwelijks een rol. De animo om naar de stembus te gaan is derhalve doorgaans laag tot zeer laag. Tot afgelopen zondag. Toen stonden er lange rijen voor de stemlokalen.

De deelraadverkiezingen waren een referendum geworden. Over de democratiebeweging, het stadsbestuur en uiteindelijk over de partijbonzen in Beijing. En bij een referendum is de opkomst van groot belang. Drie miljoen van de ruim vier miljoen stemgerechtigden deden hun burgerplicht. Twee maal zoveel als bij de laatste keer in 2015. En 17 van de 18 deelraden kwamen in handen van de oppositie. Dat is een democratische oorwassing voor het totalitaire regime in Beijing.

Hongkong is sinds bijna een halfjaar het toneel van een krachtmeting tussen Hongkongers en de centrale regering in Beijing. Het gaat om vrije verkiezingen, vrijheid van meningsuiting en een onafhankelijke rechtspraak. Deze democratische verworvenheden zijn gegarandeerd in de overeenkomst waarmee Beijing de soevereiniteit in 1997 overnam van de voormalige Britse kolonisators. Tot 2047 zou het communistische regime dit onder de noemer ‘één land, twee systemen’ respecteren. Maar de laatste jaren werd er steeds vaker de hand mee gelicht. Het stadsbestuur is nu een filiaal van Beijing.

Dit voorjaar kwam die zetbazenregering met een wet die de uitlevering van criminelen aan Beijing mogelijk maakte. Voor veel Hongkongers was dat een stap te ver. Beijing zou met deze wet ook de uitlevering kunnen eisen van dissidenten en ander onwelgevallige figuren. De bewoners gingen massaal de straat op. De regering trok de wet in maar het was te laat. De demonstraties escaleerden. Vooral de afgelopen weken vonden tot steeds vaker gewelddadige confrontaties plaats tussen meestal jonge pro-democratie demonstranten en de oproerpolitie.

De grote angst was dat het geweld, al dan niet geprovoceerd, de opkomst nadelig zou beïnvloeden. Maar het bleef redelijk rustig. Ook dat was een morele overwinning voor het pro-democratiekamp.

De uitslag is een niet mis te verstaan signaal aan Beijing. De onverzoenlijke opstelling en het harde optreden hebben behalve een ondubbelzinnige afwijzing niets opgeleverd. De machthebbers staan voor de keus: dialoog met de democratiebeweging of volharden in de onderdrukking. De leidster van de zetbazenregering, Carrie Lam, zei de uitslag te zullen respecteren, wat dat in de praktijk ook mag betekenen. Als het erop aan komt heeft zij niets in te brengen. En de eerste geluiden uit  Beijing duiden niet op een koerswijziging.

De impasse zal dus vermoedelijk voortduren. Het is mogelijk dat de partijbonzen in Beijing een verzoenend schijngebaar maken. Het regime zou mevrouw Lam kunnen vervangen door een andere minder besmette zetbaas of de oppositie voor de vorm een gespreksronde aanbieden. En het staat nog te bezien of ze tot een dergelijk minimumpakket bereid zijn. Echte concessies zitten er sowieso niet in. In Beijing staat democratie niet op het menu.

Eerder op Trefpunt: Guerrilla in Hongkong 

Peter van Nuijsenburg
Over Peter van Nuijsenburg 191 Artikelen
Journalist en publicist Peter van Nuijsenburg (64) werkte in het verleden bij De Telegraaf, Elsevier en persbureau GPD. Voor deze laatste organisatie was hij correspondent in Johannesburg, Berlijn en Tokio. Peter was voorheen ook parlementair en economisch redacteur. Hij is liefhebber en kenner van kunst en cultuur. Bij dagblad Trouw publiceerde hij boekbesprekingen. Beroepsmatig en (meer recentelijk) als toerist was hij in Thailand en andere Asean–landen.

1 Comment

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*