Het Verhaal van de week: Dieren op de werkplek in Cambodja

Na de verkiezingen van 2013 had premier Hun Sen verloren in de grootste provincie van het land: Kampong Cham. Dit was zijn eer te na en hij besloot deze provincie in tweeën te hakken, zodat er een extra getrouwe provincie gecreëerd werd, die zou grenzen aan Vietnam. In deze arme 25e provincie, met de naam Tboung Khmum, werd ik gestationeerd in 2016. De plattelandsbevolking, werkzaam in rijstbouw en op de rubberplantages stemde van origine op de grootste partij en neemt tot op heden de giften in de vooravond van de verkiezingen dankbaar in ontvangst.

De POE

Mijn werkzaamheden voor de POE (Provincial Office of Education) zouden het eerste jaar plaatsvinden in één van drie schoolgebouwen van een middelbare school, die gelegen was in een dorp. In dit dorp kruisten twee snelwegen en daar waren alle nieuw opgerichte provinciale overheidsinstellingen tijdelijk gehuisvest tot de nieuwbouw gerealiseerd zou zijn.  Deze schoolgebouwen waren “geannexeerd” door de overheid en de school zelf diende zich terug te trekken in oude leegstaande gebouwen elders op het terrein, die eigenlijk al “afgeschreven” waren.

Marcel Gerritse, Dieren op de werkplek, POE
De drie gebouwen van op rij, met ieder vijf ruimtes, waarin de POE gehuisvest was tot halverwege 2017

De POE bestond uit drie achterelkaar staande schoolgebouwen met in ieder gebouw vijf voormalige klassen, die ingericht waren als “kantoor”. Er waren 11 afdelingen, die ieder in “één klas” gehuisvest waren, zoals o.a. Financiën, Lager Onderwijs, Kleuteronderwijs, Middelbaar Onderwijs, Administratie, Inspectie, Sport en Jeugd, Non Formal. Zelf kwam ik op de afdeling Planning te werken. Tussendoor bleek er een losse ruimte ingericht te zijn als keuken en bijna achteraan in de lange rij werden twee van de voormalige klassen bewoond door een aantal werknemers . De allerlaatste ruimte bleek een lokaal in “originele” staat te zijn, waarin middelbare scholieren les kregen. Aangezien dit gebouw in de “middle of nowhere” stond, overnachten veel werknemers in één van de kantoren, alwaar ze ingeklapte veldbedden hadden staan. De meesten gingen enkel in het weekend naar hun thuisadressen.

Hond grijpt kip

Op een dag was ik aan het werk op de POE en ging ik even naar buiten om het toilet te bezoeken, dat tussen de eerste twee schoolgebouwen geplaatst was. Opeens hoorde ik een angstig gekakel en zag ik dat één van de honden, dagelijks rond de gebouwen liep, een kip gegrepen had. Het beestje fladderde nog wat na in zijn bek en liet vervolgens het kopje hangen. Het drama vond plaats voor het achterste schoolgebouw van de POE, waarin enkele gezinnen woonachtig waren.

Uit één van de voormalige lokalen snelde een bewoonster, die de levenloze kip uit de kaken van de hond “bevrijdde” en met het slappe beestje terug het huis in ging. Het hele voorval had nog geen halve minuut geduurd en ik was de enige getuige. Ik ging maar even door waar ik mee bezig was en toen ik na het toiletbezoek bij terugkeer deze gebeurtenis meldde aan mijn collega’s, waren ze nauwelijks onder de indruk en de enige vraag die me gesteld werd, was: ” Woog de kip meer of minder dan een kilo?” Hierop moet ik heel dom gekeken hebben, want de vraag werd herhaald. Ik stond met de mond vol tanden.

Laat ik daar nou niet op gelet hebben. Blijkbaar is een kip van meer dan een kilo zwaar genoeg om geplukt en gebraden te worden. Ik beloofde mijn collega’s de volgende maal beter op te letten, mocht zoiets weer voorvallen, zodat ik ze het gewicht kon mededelen. De hond werd niets kwalijk genomen, want zijn gedrag werd verklaard door het feit dat hij wel jongen gehad zal hebben en daardoor agressief was geworden…

Kantoorrat

Een week erna moest ik noodgedwongen “vroegtijdig” afscheid nemen van onze “kantoorrat”, die af en toe zijn kopje liet zien om vervolgens weer vlot achter een kast te verdwijnen, als er iemand achter hem aankwam. Ditmaal was het beestje zo dom geweest om in een bureaulade te gaan zitten. Toen deze geopend werd sprong hij er wel uit, maar onmiddellijk was het hele kantoor in rep en roer en bewezen de twee nieuwe mannelijk werknemers hun dienst door met drie man van “de oude garde” de jacht te openen op het wanhopig vluchtende beestje.

Marcel Gerritse, Dieren op de werkplek, kantoorrat
Opschudding door dieren opde werkplek: vijf man actief op zoek naar een ratje in “kantoor” van afdeling Planning

Zo actief had ik mijn collega’s tot op heden nog niet zien samenwerken. Vanaf mijn plastic bureaustoel “veilig” verscholen achter de computer, zag ik dat het beestje een paar maal wist te ontkomen aan zijn belagers. Vijf paar handen, waarin bezems en stokken gestoken waren, bewogen zich luidruchtig, van de ene naar de andere hoek in het voormalige klaslokaal. Ze namen zelfs de moeite om zware kasten te verschuiven, kortom het beestje was nergens veilig.

Marcel Gerritse, Dieren op de werkplek
Het beestje vlucht alle kanten op en de kring wordt steeds nauwer

Opeens klonk er een gejuich op uit de groep “jagers”, die blijkbaar hun oerinstinct aan het volgen waren en was het duidelijk dat het ratje de ongelijke strijd had verloren. In een nauwe plastic buis gestoken, waaruit nog enkel het achterlijf bungelde en de pootjes machteloos bewogen, werd hij triomfantelijk door een collega van werkplek naar buiten gedragen. Ik hoefde niet te weten hoe, maar wist zeker dat er een eind is gekomen aan het leven van onze kantoorrat.

Marcel Gerritse, Verhaal van de week, Hond, Cambodja
De overmacht is te groot en het diertje verdwijnt in een buis en wordt naar buiten gebracht, alwaar het niet wordt vrijgelaten…

De hond, die de kip doodbeet, zette een paar weken later, vlak voor onze deur, haar tanden in het been van een collega van afdeling “Non Formal Education”, dat in het andere blok gevestigd was. Een kapotte broek en een bloederige wond waren het gevolg. Het gewicht van de man deed er niet toe, in tegenstelling tot de kip, maar het beest had niet lang “plezier” van zijn daad. Een dag later hoorde ik tijdens mijn werkzaamheden een afgrijselijk gejank van een hond. Toen ik in de deuropening ging kijken zag ik een stukje verderop drie man bovenop het bijtgrage beest liggen om haar op deze wijze in een ijzeren houtgreep te houden.

Bijtende hond

Mijn collega van “Planning”, die een paar dagen ervoor met de rat afgerekend had, hield met zijn ene hand de bek van de hond met een stok opengesperd en had een nijptang in zijn andere hand. Het bleek dat hiermee één voor één de hoektanden werden afgebroken. Bij iedere tand, die onder handen genomen werd, klonk een hevig gejank uit het onderliggende beest, dat door merg en been ging.

Het moge duidelijk zijn dat ik dit tafereel maar heel kort bekeken heb en het geen moment in mij opkwam om het fototoestel te voorschijn te halen om deze, al dan niet verdiende, mishandeling te vereeuwigen. Het gejank, dat telkenmale opklonk, was misselijkmakend, met name doordat ik nu wist wat de oorzaak was. Na deze operatie heb ik de hond, die zich meestal rond en soms in ons kantoor ophield, een volle dag niet teruggezien. De dag erop was hij weer teruggekeerd en liep het nog wat mank, waarschijnlijk door enkele kneuzingen, want het zal wel niet lekker gelegen hebben onder drie volwassenen.

Marcel Gerritse, Dieren op de Werkplek
“Onze” waakhond, inmiddels zonder hoektanden, in vreedzame positie voor “onze” deur. Velen, die haar reputatie kennen, lopen er met een wijde boog omheen. Toch verhuisde ze mee…

Toch weerhield deze behandeling het beest er niet van om een paar weken later opnieuw toe te bijten en zijn tanden, inclusief de vier gekortwiekte hoektanden, te zetten in de enkel van een bezoeker van het districtskantoor, die iets kwam afgeven bij ons kantoor. Bij de voordeur hoorden we geblaf en geschreeuw en het resultaat was een kwade ambtenaar met een kapotte broek en een wond bij de enkel.

Blijkbaar ziet het beest ons kantoor als haar territorium en worden wij, “de dagelijkse bewoners”, gedoogd, maar de bezoekers als indringers ervaren. Kinderen van de middelbare school die hier regelmatig passeren, lopen inmiddels met een wijde boog om het “valse” beest heen en Sokyou, mijn nieuwe vertaalster is als de dood voor het beest. Zelf ben ik er niet bang voor, want tijdens mijn wekelijkse hardlooprondje heb ik al genoeg kennisgemaakt met honden die een stukje “meeliepen”. Ook daar is wel een verhaal over te schrijven. Wonder boven wonder bleven verdere strafmaatregelen uit tegen het bijtgrage beest.

Een paar weken na dit voorval en na een jaar werkzaam te zijn geweest in de voormalige schoolgebouwen, verhuisde de hele organisatie naar de nieuwbouw, zo’n 15 kilometer verderop. Wat schertste mijn verbazing, toen ik de “bijtgrage” hond in de achterbak van de  auto van de POE directeur zag zitten voor het nieuwe kantoor. Ik vroeg wat er met de hond ging gebeuren. De directeur had het niet over zijn hart kunnen krijgen om de hond achter te laten en deze zou ondergebracht worden bij zijn broer, die een stuk land bezat, zodat die alle ruimte kreeg. Cambodja had zijn bijnaam: Kingdom op wonder, weer eens alle eer aangedaan!

Bron Openingsillustratie: Reinhert Boerner van Deuren

Meer geblaf op Trefpunt: pak wildneukers aan
Marcel Gerritse
Over Marcel Gerritse 10 Artikelen
Marcel Gerritse heeft tweemaal anderhalf jaar in Cambodja gewerkt in een onderwijsproject van UNICEF en is uitgezonden door VSO (Volunteer Service Overseas). Zijn eerste standplaats was Kampong Thom (juni 2013 t/m dec 2014) en zijn tweede plaatsing was in de nieuwe provincie Tboung Khmum (mei 2016 t/m dec 2017). Toevallig arriveerde hij net voor de vrije verkiezingen in 2013 en heeft het land vanaf die tijd zien “afglijden” naar een staat waarin de regeringspartij alle zetels wist te bemachtigen bij de verkiezingen in 2018, door de oppositie stap voor stap te ontmantelen. Marcel heeft op www.marcelgerritse.waarbenjij.nu zijn wetenswaardigheden geplaatst. Op gezette tijden zal hij in Trefpunt Azië een artikel plaatsen over zijn arbeidsverleden in Cambodja.

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*