You just call me a dog? Valkuilen van de Thaise taal

 

De valkuile van de Thaise taal

Het Thais is een tonentaal en iedere lettergreep, om het nog lastiger te maken, heeft een eigen toon. En dat kan tot verwarring en soms tot ergernis leiden.  Daarom een lesje Valkuilen in de Thaise taal.

“You just call me a dog?”,vraagt de serveerster als iemand haar met ‘Ma’ aanspreekt om twee Chang te bestellen, maar dan met een stijgende toon. Het personeel ligt in een deuk wanneer iemand om een Hie (stijgende toon) Long Keaw vraagt, doelend op een onderzetter maar hij zei iets heel anders. En ooit heb ik tegen een Thai Chaa Chaa ‘Thee, Thee’, geroepen toen hij voordrong bij de buskaartjesverkoop in Ayutthaya,  maar wilde ‘rustig aan’, in hoge toon, zeggen in plaats van de middentoon die ik gebruikte. De man keek mij verbaasd aan toen die farang steeds maar het woord thee bleef herhalen. Zomaar een paar voorbeelden van hoe je in de valkuilen van de Thaise taal kunt vallen.

ToonhoogtesValkuilen van de Thaise taal

Ik oefen al jaren in het mij verstaanbaar kunnen maken in deze tonale raal waarbij elk woord maximaal vijf verschillende betekenissen kan hebben. Met ouderwetse cassettebandjes en studieboeken die ik lang geleden heb aangeschaft en veel luisteren en herhalen probeer ik de toonhoogtes te perfectioneren. Grammaticaal is het niet zo lastig om te leren. Maar de tonen, zijn en blijven de grootste struikelblok. Iets waarmee je een zin of uitleg ineens een heel ander betekenis kan krijgen dan je bedoeld had.

De tonen

De tonen in het Thai zijn de midden-, lage, dalende, hoge en stijgende toon. Voorbeeld is het woord ‘maa’, dat drie betekenissen kan hebben en waar mijn Nederlandse tafelgenoot zich in vergaloppeerde. Want als je dat met stijgende toon zegt bedoel je hond, de middentoon is komen en de hoge toon betekent paard.

Mijn vriend op het terras in Hua Hin vond het dus leuk om het meisje ‘Ma Ma’ te noemen, toen hij bier bestelde. Maar ging daar gruwelijk de mist mee in. We hadden al een soort van band opgebouwd, dus gelukkig vatte ze het daarom goed op dat hij hond tegen haar zei. Zij in een deuk, ik uitleggen en hij een rood hoofd en duizend excuses.

Door wat handige woorden paraat te hebben kun je je enigszins verstaanbaar maken en niet meteen in een valkuil terechtkomen. Zoals cháa cháa (langzaam, rustig aan) in een hoge toon te verwarren met de middentoon, ‘thee’, zoals ik ooit eens riep tegen de voorkruiper.

Nog een voorbeeld. Mijn andere tafelgenoot dacht toch echt dat een onderzetter Hie (stijgende toon) Long kâew betekende. Ik begon te twijfelen en vroeg het aan de dame die ons het bier bracht. Proestend rende ze weg. Logisch. We zeiden k..t tegen haar. Het had Thie met dalende toon moeten zijn. Plaats of plek onder glas letterlijk vertaald. In dit geval althans. Want Thie betekent ook welke, die en dat.

Valkuilen Thaise taalValkuilen in de Thaise taal

Zo zijn er talloze voorbeelden hoe je in valkuilen van de Thaise taal kunt vallen. Klai kan dichtbij of veraf betekenen, het is maar hoe je het uitspreekt, een dalende of middentoon. En Suua met stijgende toon is een tijger, Suua lage toon een rieten etensmatje en Suua dalende toon is shirt, bloesje.

En dan heb je nog het ei en de kip. Respectievelijk Khài en kài, beide lage tonen, Die harde k bij kip is niet geaspireerd en de kh is wel geaspireerd. Er komt wel of niet een stoot lucht uit je mond. Houd een hand (of brandende aansteker) voor je mond en je voelt of ziet het verschil.

Het beste leer je Thais spreken door een cursus te volgen waarbij je moet luisteren, veel luisteren. Of je neemt les van een leraar. Ook kun je naar You Tube filmpjes kijken, waarin de verschillende tonen aan bod komen.

En verder? Gewoon jezelf in het diepe gooien. De Thai waarderen het. Echt waar.

Met dank aan collega en Thaisetaalkenner Tino Kuis voor zijn adviezen en het meelezen.

 

Deze pagina delen

  • Delen op Facebook
  • Delen op Twitter
  • Delen op LinkedIn
  • Delen op Google+
 

Lees ookgerelateerde berichten

7 Reacties

  1. “een gezichtsuitdrukking (en context) maakt het wel duidelijk dat je eigenlijk iets anders bedoelde te zeggen. ” soms wel maar soms ook niet. OK mijn uitspraak in Thai is slecht maar als ik een eenvoudig gerecht bestel bij een eet stalletje alwaar dat gerecht op het menu staat en men kijkt mij aan alsof ik Nederlands praat dan wordt mij toch duidelijk dat Thai heel vaak niet het inlevingsvermogen hebben om een verkeerd uitgesproken wordt te begrijpen.

  2. ‘ik ben toch niet gek?!’ en zij bevestigde dat met een enthousiast ‘jaaa!’. ‘

    Deze is ook leuk. Een Nederlander zegt:’Nee, je bent niet gek’. Maar een Thai bevestigt de negatieve uitspraak, veel logischer, toch? ‘Ja hoor, je bent niet gek’.

    Tino Kuis
  3. Leuk hoor, de Thaise taal.
    We gaan nog even verder. Thîe long kâew begreep ik eerst niet. Nu pas snap ik het. Thîe is ‘plaats’ kâew is ‘(drink)glas’, dat wist ik wel. Maar dat long? Kan ลง long zijn ‘naar beneden gaan- komen, neerzetten’. Nu pas zie ik dat het bij beschaafde mensen (die spreken de –r- niet uit als –l-, foei) rong moet zijn, ‘ergens (voor steun) iets onder plaatsen’. Als nu tháo ‘voet’ betekent, wat betekent dan rong tháo? Iemand met een goed antwoord krijgt een tien met een griffel en een zoen.

    Tino Kuis
    • Dat is geen uitdaging. ‘Plaatsing onder de voeten’ . Dat moet (voet)schoeisel zijn. Schoenen en wat er nog meer onder/aan je voet past. Is de vraag of het ook naar een zool (inleg zool) kan verwijzen.

    • Rong tháo is volgens mijn cursus Bert spreekt Thai schoen.

      Bert Vos
  4. ‘Ik oefen al jaren in het mij verstaanbaar kunnen maken in deze tonale raal waarbij elk woord maximaal vijf verschillende betekenissen kan hebben. ‘

    Ja, bij woorden met 1 (een) lettergreep, de meerderheid in tonale talen, zoals Thais en Chinees. Maar er zijn ook veel meerlettergrepige woorden.
    Omdat iedere lettergreep een bepaalde toon heeft kan een woord met 4 lettergrepen, zeg khârâatchákaan , letterlijk ‘dienaar van de koning’ met de betekenis van ‘ ambtenaar’, met een wisselende combinatie van tonen zelfs 5x5x5x5, dus meer dan 600 betekenissen hebben! En een woord met 6 lettergrepen kan 15.000 betekenissen, bijna een hele taal, omvatten.

    Tino Kuis
  5. Ja ok zou ook gaan lachen als iemand ‘ao hǐe rong kâew’ (graag een k*t onder glas) vraagt. Stelletje vulgaire farangs. 555 Ik wist het woord voor onderzetter ook niet (ik weet slechts wat een glas is), maar speel volgende keer op save en vraag ถาดรองแก้ว, Thàat (bord) Rong (onder) Kâew (glas) Maar ที่รองแก้ว, Thîe (dat wat, locatie, ….) Rong Kâew, werkt ook.

    Voor mij was hǐe was een van de eerste tien woordjes die mijn lief mij leerde. Ze liet me dan o.a. ‘hǐe hôm’ of iets dergelijks na papegaaien zonder dat ik betekenis (volledig) wist. Tot groot leedvermaak van haar, de juiste vertaling gaf ze pas na haar dagelijks dosis schaterlachen.

    Ook in Nederland zullen we soms in de lach schieten of iemand met verbazing aankijken als de buitenlander bijzondere taalfouten maakt. Toen mijn lief pas in Nederland was zei iemand tegen haar ‘ik ben toch niet gek?!’ en zij bevestigde dat met een enthousiast ‘jaaa!’. ‘Wat noem je me nu gek?! Jij hebt lef!’ plaagde die persoon. Waarom een lachende ‘jaaaa… neeee… uhm niet gek’ volgde. Dolle pret.

    Met vallen en opstaan leer je een taal, een gezichtsuitdrukking (en context) maakt het wel duidelijk dat je eigenlijk iets anders bedoelde te zeggen. Mensen waarderen die hilarische foutjes, echt waar.

Reageer

E-mail (wordt niet gepubliceerd)