Thailand: Thaise wijn behoeft geen krans

Afgelopen jaar won Monsoon Valley de Brand of the Year prijs, las ik enige tijd geleden in The Nation. Het is de eerste Thaise wijn, die deze eer te beurt valt. Een internationale erkenning voor een uitzonderlijke kwaliteitswijn met een uniek karakter, juicht The Nation.
Toch is dat vreemd. Want als ik mijn landgenoten mag geloven is er niet veel goeds aan Thaise wijn. Prijs en kwaliteit zijn omgekeerd evenredig aan elkaar, zo gaan de berichten. Alleen te nuttigen na een plaatselijke verdoving met een glas ijskoud water, zou in de bijsluiter moeten staan.

De Colombard van Monsoon Valley
De Colombard van Monsoon Valley

Het is buiten kijf, dat de prijs voor een flesje wijn in Thailand ongenadig hoog is. De vraag is echter of de kwaliteit zo laag is. Is Thaise wijn inderdaad niet te zuipen? Of zijn die Thaise wijnen helemaal niet zo slecht en staan onze smaakpapillen onder invloed van het BOIAB-syndroom, een psychische toestand, waarin wij in de waan verkeren van bij-ons-is-alles-beter?

Nu ben ik een paar keer op de wijngaard van prijswinnaar Monsoon Valley, 30 kilometer buiten Hua Hin, geweest. Ik vond de Colombard die zij maakten, een heel behoorlijke wijn. De Shiraz daarentegen viel tegen. Maar houd mij te goede, ik ben natuurlijk geen Magister vini.
Gezegd wordt dat over smaak niet te twisten valt. Dat is een misvatting. Over smaak valt zeer goed te twisten en als de ander helemaal geen smaak heeft, gaat dat nog beter. Maar afgezien daarvan, het blijft iets subjectiefs. Zijn er ook objectieve maatstaven, waarlangs we de Thaise wijnen kunnen leggen?

De Shiraz van Monsoon Valley
De Shiraz van Monsoon Valley

Laat ik vooropstellen dat planten geen dieren zijn. Dieren lopen weg, als het ze ergens niet bevalt. Planten kunnen dat niet. Die kwijnen weg onder ongunstige omstandigheden. Dat beperkt het gebied waar je druiven kunt telen. Grosso modo ligt dat gebied tussen de dertigste en vijftigste breedtegraad, zowel op het noordelijk als op het zuidelijk halfrond. Wijnlanden als Frankrijk, Spanje, Italië, de Verenigde Staten (Californië), Argentinië, Chili, Zuid-Afrika, Australië en Nieuw-Zeeland liggen binnen die twee stroken. In dat gebied heerst een gematigd klimaat met eigenschappen waarin druivenplanten goed gedijen: de juiste temperatuur, de juiste lichtintensiteit, de juiste daglengte, de juiste hoeveelheid neerslag enzovoort.

De meeste wijngebieden liggen tussen 30 en 50 graden NB en ZB.
De meeste wijngebieden liggen tussen 30 en 50 graden NB en ZB.

 

Ook andere landen willen een graantje meepikken van de wereldwijd toenemende wijnconsumptie. Sommige landen worden daarbij geholpen door de klimaatverandering, zoals Denemarken en Noorwegen. Ook Nederland profiteert daarvan. Zo wordt in Limburg een uitstekende Riesling geproduceerd. Een jaargenoot van mij (zij deed het wat beter dan ik en is inmiddels hoogleraar genetica) houdt zich bezig met de druiventeelt in Canada. In zulke gebieden is vorstschade een risico en zij onderzoekt of het mogelijk is de druiven daar door genetische manipulatie tegen bestand te maken.

Andere landen worden in het geheel niet geholpen door de opwarming van de aarde. Daar zal de mens in zijn drang om de natuur naar zijn hand te zetten, zelf iets moeten verzinnen. Dat zijn landen die grofweg tussen de beide keerkringen liggen, de tropen dus. Hier worden tegenwoordig de zogenaamde new latitude wines geproduceerd. Misschien is het beter om van low latitude wines te spreken, om het verschil aan te geven met de high latitude wines die op hoge breedtegraden worden geproduceerd. Het gaat om landen als Indonesië (Bali), India, Brazilië, Kenya. En Thailand dus.

The new latitude wines worden geproduceerd in de tropen.
The new latitude wines worden geproduceerd in de tropen.

De tropen worden gekenmerkt door hoge lichtintensiteit, een onveranderlijke daglengte van twaalf uur, hoge temperaturen, een hoge luchtvochtigheid, moessonregens en geen uitgesproken seizoenen zoals in de gematigde streken. Dat zijn kenmerken die niet bepaald bevorderlijk zijn voor de druiventeelt.
De lichtintensiteit en de daglengte bepalen de mate van fotosynthese. Hoe meer fotosynthese, hoe meer suiker in de druiven wordt gevormd en hoe hoger de opbrengst aan alcohol.
De temperatuur heeft invloed op het rijpen van de druiven, waarbij naast een evenwichtige verhouding aan suiker en zuren, ook andere stoffen ontstaan die de druiven kleur (anthocyaan) en smaak geven.
De vochtigheid is van invloed op schimmels die de druiven bedreigen.
Door de uitgesproken seizoenen in de gematigde streken doorlopen druivenplanten een jaarlijkse cyclus. Na de oogst in de herfst groeien de planten niet meer en gaan in een winterrust. Dormantie noemen ze dat.

Doordat de tropen geen uitgesproken seizoenen kennen, groeien en bloeien de druiven het hele jaar door. Je kunt dus constant oogsten. Dat lijkt een voordeel, maar dat is het niet. Gelijkschakeling van de groeicyclus heeft het praktische voordeel, dat je hele bups in een keer kunt oogsten. Daartoe worden plantenhormonen ingezet.
In een aantal tropische landen wordt twee keer per jaar geoogst. Maar ook dat is geen voordeel. In de regentijd zijn de druiven van mindere kwaliteit, omdat ze aangetast worden door schimmels en ander ongerief. Bij prijswinnaar Monsoon Valley wordt weliswaar twee keer per jaar de cyclus doorlopen, maar alleen de druiven die geoogst worden in de droge tijd worden gebruikt voor de wijnproductie. Die oogst vindt plaats in februari/maart.

Optimumcurve voor de temperatuur.
Optimumcurve voor de temperatuur.

Schimmels kun je bestrijden met fungiciden en een te hoge lichtintensiteit kun je voorkomen door te zorgen voor schaduw. Een groter probleem is de hoge temperatuur. Als gevolg daarvan is de opbouw van suikers en zuren tijdens de rijping uit balans. En dat proef je aan de wijn. Speciaal bij rode wijn is dat een probleem.
Door druivenrassen te kiezen, die bestand zijn tegen hoge temperaturen, proberen wijnboeren dat probleem op te lossen. Bij Monsoon Valley hebben ze gekozen voor Chenin blanc en Colombard voor de witte wijnen. Voor de rode wijnen is dat Shiraz.

Lang geleden gaf koning Bhumibol opdracht om te onderzoeken of de productie van wijn een kans van slagen had in Thailand. Wetenschappers van de Kasertsart Universiteit in Bangkok bogen zich over 400 verschillende druivenrassen uit Australië, Duitsland en de Verenigde Staten. Na twaalf jaar kwamen ze tot een conclusie: wijnproductie in Thailand is mogelijk.

De eerste wijngaarden werden geplant in de zestiger jaren van de vorige eeuw en waren geen succes. Intussen is er hard gewerkt. De Brand of the Year prijs die Monsoon Valley in 2017 in de wacht sleepte, is alleen daarom al verdiend. Of dat voldoende is om uw smaakpapillen gunstig te stemmen is natuurlijk de vraag. En als dat niet zo is, dan neemt u toch een biertje? Proost!

 

Meer weten?
De website van Monsoon Valley: https://monsoonvalley.com/en
Goed artikel over klimaat en wijnproductie: https://www.guildsomm.com/public_content/features/articles/b/gregory_jones/posts/climate-grapes-and-wine

 

André van Leijen
Over André van Leijen 175 Artikelen
André van Leijen (1947) is schrijver en bioloog. Hij heeft les gegeven aan de Hogeschool Rotterdam en aan een middelbare school in Spijkenisse en in Vlaardingen. Hij ontwikkelde er lesmateriaal voor de natuurwetenschappelijke vakken en publiceerde in diverse bladen. Na zijn pensionering reisde hij met zijn Slowaakse vrouw vijf jaar over de wereld. Inmiddels zijn ze terug in Schiedam, waar André een boek heeft geschreven over zijn belevenissen. Het is te bestellen via bol.com, via alle boekhandels in Nederland en via het redactieadres van Trefpunt Azië: post@trefpuntazie.com Titel: Beste Reizigers ISBN: 978-94-6345-888-7 Prijs: 14,95.

1 Comment

  1. Buitengewoon interessant artikel, ik had het er laatst nog over met een “kenner” en die was er kort over; “Thaise wijn? Niet te drinken. Punt.” Ik wilde namelijk Loei bezoeken omdat ik ooit gehoord had dat daar wijngaarden zijn. Maar uw artikel heeft mijn interesse weer voldoende doen oplaaien om eens af te zakken naar Hua Hin, bedankt!

Reacties zijn gesloten bij dit onderwerp.