Thaise verkiezingen: onder democratisch vernisje een opiniepeiling

Hans Geleijnse, Thaise verkiezingen, Opiniepeling
Voor of tegen junta inzet verkiezingen?
Foto met dank aan publieke Facebookpagina Prayuth Chan-Ocha

Het is zondag eindelijk zover. Na vijf keer uitstellen komt de militaire junta zijn belofte na: algemene verkiezingen, de eerste sinds de mislukte van februari 2014. Geen besluit van generaal Prayuth Chan-Ocha en zijn vrienden mocht rekenen op zo’n enthousiaste ontvangst van een dankbare bevolking. Liefst 88% van de kiezers zou volgens de laatste voorspellingen naar de stembus gaan. En zelf ervoor gaan is ook al razend populair: liefst 77 politieke partijen gaan strijden om de gunst van de kiezer.

Die is, alweer volgens de koffiedikkijkers, totaal de weg kwijt, want twee derde van de kiezers kan nog geen keus maken. Dat, en door het feit dat anders dan bij vorige verkiezingen veel meer op plaatselijke kandidaten zal worden gestemd ongeacht of die inmiddels van partijkleur zijn gewisseld. Dat alleen al maakt dat aan voorspellingen van de toch al onbetrouwbare opiniepeilers weinig waarde hoeft te worden gehecht.

Een beetje gokken en speculeren

Maar goed, een kleine gok blijft leuk. Waarschijnlijk wordt Pheu Thai, de sinds 2001 traditioneel grootste partij van hele en halve adepten van de naar het buitenland gevluchte Thaksin Shinawatra, winnaar. De eeuwige tweede, Democraten, gaat fiks verliezen door de breuk tussen voorman Abhisit en zijn vroegere kompaan en partijgenoot Suthep, die voor zichzelf is begonnen.  Afgewacht moet worden of de door juntakopstukken in elkaar geflanste Phalang Pracharath partij met junta- en regeringsleider Prayuth als ‘lijsttrekker’ en beoogd premier de tweede plaats weet te veroveren.

Hans Geleijnse, Thaise verkiezingen, Opiniepeling
Uttama Savanayana van juntapartij: zelfverzekerd
Foto Khaosod English

Meer dan vermoedelijk zal het PP-gezelschap geen echte concurrentie te duchten hebben van de nieuwe ster aan het politieke firmament, de Future Forward Party van de 40-jarige miljardair-beau garçon Thanathorn Juangroongruangkit. De FFP gaat het goed doen onder jongere kiezers, en vooral dan nog in de grote steden, maar onvoldoende om een echte doorbraak te forceren. Echter, al dit speculeren heeft geen zin, want wat de uitslag ook wordt, Phalang Pracharath gaat regeren, zoals voorman Uttama Savanayana vol zelfvertrouwen aankondigde. Dat kan hij doen omdat het voor de gelegenheid aangepaste kiessysteem erop gericht is een junta-gezinde regering aan de macht te krijgen.

Waarom geen boycot?

Aangenomen dat de verkiezingen niet meer zijn dan een democratisch vernisje voor een autoritair systeem, wat verklaart dan de verkiezingskoorts van de Thai? En hoe komt het dat werkelijk geen enkele partij is gegaan voor een protestcampagne ‘boycot deze nepvertoning’? Het antwoord op die vraag ligt voor de hand: onder de huidige junta-wetgeving zou dit een illegale dus strafbare actie zijn.  Bovendien, wie boycot zet zichzelf buiten spel. Ook is er nog dit geschiedenislesje: onder de bezielende leiding van politiek slangenmens Abhisit hebben Democraten in april 2006 en februari 2014 verkiezingen geboycot. In beide gevallen bleek die actie de prelude van een militaire staatsgreep.

Hundreds of Thai Raksa Chart supporters march for "None Vote" in Phrae province on Tuesday. Image: Phrae News.
Thai Raksa Chart-aanhang in noordelijk Phrae de straat op voor een ‘niet kiezen-stem’.
Foto: Phrae News.

Enigszins op een boycot-actie lijkt de oproep van volhouders bij de uit de verkiezingsrace gehaalde Thai Raksa Chart partij om op het stembiljet onder de kandidatenlijst in te vullen: ‘geen van bovengenoemden’. Als maar genoeg kiezers daartoe zijn over te halen moeten (volgens een ontdekt gaatje in de kieswet) de verkiezingen opnieuw worden gehouden. Maar niemand die in het succes van die actie gelooft. Thai Raksa Chart heeft zich met de sensationele stunt om des konings zuster, prinses Ubolratana, tot kandidaat-premier uit te roepen buitenspel gewerkt (al zijn er de nodige complotdenkers die vermoeden dat deze zet doorgestoken kaart was).

Economische rampspoed zorgt voor verkiezingskoorts

Maar dat alles verklaart nog niet waarom de Thais zo staan te dringen om naar de stembus te gaan. Massaal, uit alle geledingen en kleuren, inclusief activisten uit de kleine Pro-Democratiebeweging. Is het omdat ze zo lang hun stem niet mochten laten horen? Of uit een diepgeworteld verlangen naar pure democratie en volledige vrijheid van meningsuiting en verzet tegen de repressie?

Er is weinig dat daarop wijst. Dit is een meer realistische verklaring. Het is bijna een natuurgegeven dat een zittende regering het moeilijk heeft bij verkiezingen. De kiezer is die koppen zat en herinnert zich gemaakte fouten. De regering-Prayuth, zo’n beetje de langstzittende in de geschiedenis, kampt niet alleen met dit euvel, maar eerst en vooral met economische rampspoed. Het leven is stukken duurder geworden en de klappen komen vooral bij de lagere inkomensklassen aan.

Roger Stassen, Rijstboeren, Seksindustrie. Hangmat
Inkomensachteruitgang treft vooral platteland

Vooral buiten de grote steden is het raak. Rijstboeren klagen over grote verliezen aan inkomsten. Rubberplanters in het zuiden al even zeer. Werkloosheid stijgt; volgens een rapport van het ministerie van arbeid verloren in 2018 ruim een kwart miljoen mensen hun werk. In 2017 was dat ook al het geval. Tegelijkertijd staken huishoudens zich dieper in de schulden. Thai Modaal en familie, met gemiddeld inkomen van B 27.500 per maand, draagt een schuldenlast van rond B 180,000.

Ongelijkheid drastisch toegenomen

Maar wat het meest steekt is dat onder de junta de inkomensverschillen – Thailand was al recordhouder – alleen maar groter zijn geworden. De huidige regering stort zich in megalomane projecten die voorlopig alleen winst betekenen voor (vaak Chinees-Thaise) oligarchen. Een succesvolle zakenman, Banyong Pongpanich van de Kiatnakin Phatra Financiële Groep, hekelde dit op zijn Facebook-pagina. In 2016 was 58,8% van ’s lands rijkdom in bezit van 1 procent van de bevolking, de stinkend rijken. In 2018 hadden zij  66.9% in handen, citeerde hij uit het Credit Suisse Global Wealth Databook 2018.

Chris Baker, mede-auteur van ‘Unequal Thailand: Aspects of Income, Wealth and Power’, stelt om die reden dat ongelijkheid veel prominenter is geworden in de politieke discussies dan economische groei. Want die groei betekent weinig als je er niet van meeprofiteert. ‘Die ongelijkheid wordt een beslissende factor bij deze verkiezingen,’ zei Baker tegen het Japanse persagentschap Nikkei.

Misschien verklaart dat het enthousiasme waarmee het Thaise electoraat zich op deze verkiezingen stort. Misschien is dat een voorteken van een wakker geschudde zwijgende meerderheid, die zwijgen blijft zolang ze maar met rust wordt gelaten, maar een proteststem afgeeft als men het zat is. In dat geval zal de traditionele opdeling tussen rood en geel naar de achtergrond verdwijnen en is een verrassende uitslag mogelijk.  De ze verkiezingen staan niet in het teken van meer democratie, van partijprogramma’s en mooi klinkende beloften. Ze zijn een opiniepeiling met als inzet voor of tegen de junta.

Geraadpleegde bronnen:

Nikkei: veel Thais zijn na vijf jaar junta slechter af
Khaosod, diverse publicaties waaronder Op niemand stemmen kan ook
New Mandala: Geschiedenis leert: geen lang leven voor militaire politici en Hoeveel grip heeft Prayuth nog op het leger?

Andere stemhokjes op Trefpunt: Thanathorn en partij politiek doelwit
Hans Geleijnse
Over Hans Geleijnse 326 Artikelen
Hans Geleijnse (1944, Zaandam). Voormalig beroepsmilitair en dienstweigeraar. Passie voor reizen, schrijven en muziek. Belandde in journalistiek, leerde het vak in de praktijk. Werkte twee decennia als buitenlands correspondent voor persbureau GPD en div. andere Nederlandse media. Woont sinds 2010 met partner en dochter in Thailand.

6 Comments

  1. Alles goed en wel, maar over het al dan niet democratische karakter van de verkiezingen en over militairen die aan de macht willen blijven hebben al de nodige verhalen op deze site gestaan. Mijn insteek was dat de Thaise kiezers dit keer vooral worden gemotiveerd door economische problemen en groeiende inkomensverschillen. Voor een niet onaanzienlijk deel van de kiezers zou volgens opiniepeilers waardering voor het huidige bewind zijn vanwege de ‘rust’ in het land.

    • Ja, Hans, dat van die economische motieven bij een partij/kandidaat keuze is waar. Maar dat is niet alleen deze keer zo, dat is al heel lang zo. Ik denk dat de partijen die sinds 2001 wonnen dat voornamelijk deden op basis van hun inkomensbeleid. Dingetjes als een universeel gezondheidszorg systeem, schuldsanering, dorpsfondsen (microkrediet), landbouwsubsidies en verhoging van het minimumloon. Absoluut waar. Daarnaast is het mijns inziens duidelijk dat de meeste kiezers de enige militaire dictatuur in de wereld willen opruimen. Zij geloven dat zoiets de enige manier is om de inkomensverschillen te verminderen. De macht van de drie M’s moet worden gebroken. O ja, die rust…Wie stookte in 2013-14 ook al weer die onrust? Die fluitjes blazende Suthep en Abhisit, als ik me goed herinner. Legercommandant Apirat staat al klaar om zo nodig in te grijpen.

      • Dat partijen bij verkiezingen economische voorspoed beloven is een waarheid als een koe. Papier is nu eenmaal geduldig. Ik constateer dat veel Thaise kiezers zeker de laatste drie jaar onder de junta in de portemonnee wordt getroffen. Werkloosheid steeg, kosten van levensonderhoud zijn omhoog gegaan, inkomens bleven daarbij achter en wat er aan economische groei is verdwijnt in de zakken van een kleine rijke minderheid. Volgens jo willen de kiezers af van ‘de enige militaire dictatuur ter wereld’ (o ja?). Nou, dat gaat gebeuren, deze verkiezingen legitimeren dat ze straks op de achtergrond aan de touwtjes blijven trekken. Mijn waarneming is dat de (zwijgende) meerderheid van Thaise kiezers naar de stembus gaat voor betere levensomstandigheden. We zullen na zondag zien of de opiniepeiling in het voor- of nadeel van de juntaregering uitvalt. Dit is een zekere voorspelling: zowel het ene als het andere kamp zal zich ongeacht de uitslag als winnaar uitroepen.

    • Daar ben ik ook bang voor, Bert. Legercommandant Apirat heeft al gezegd dat als er onrust ontstaat hij een staatsgreep overweegt. De drie M’s moeten zich niet meer met de politiek bemoeien.

  2. ‘In 2016 was 58,8% van ’s lands rijkdom in bezit van 1 procent van de bevolking, de stinkend rijken. In 2018 hadden zij 66.9% in handen, citeerde hij uit het Credit Suisse Global Wealth Databook 2018.’

    Er is zelfs één zeer geliefde Thaise man die evenveel vermogen heeft als het gezamenlijk vermogen van de armste 40 procent Thais.

    Ik denk ook dat deze verkiezingen vooral gaan over voor of tegen de junta.

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*