Thaise lemmingen en het Songkran-carnaval


 

 

Noot:  Tekst van donderdag 14 april, met updates. Afbeelding telraam geactualiseerd tot en met dinsdag 19 april.

 

Hans Geleijnse, Lemmingen, songkran
Songkran Chiang Mai

”Lieve medeburgers en burgeressen Songkran-vierders. Mag ik jullie even bemoedigend toespreken? Het is vanaf dit moment statistisch gezien nog drie  dagen volhouden, maar met wat geluk gaat het dit jaar tijdens onze ‘zeven gevaarlijke dagen’ rond Songkran lukken: een hoger dodental dan vorig jaar. Toen we na vier dagen op 191 stonden en op 361 Songkran-doden bleven steken. Toch was dat al een verbetering met 13,9 procent meer doden ten opzichte van 2014. Maar er lonkt opzienbarender nieuws. Als jullie je als lemmingen op ons nationale weggenet blijven storten – en niets wijst er nog op dat dit niet het geval zal zijn, dan gaat ook het onaantastbaar lijkende record van 373 dodelijke slachtoffers naar de vuilnisbelt van de statistieken van de afgelopen negen jaar. Dan wordt Songkran 2016 een ware dodenknaller. Namens de talloze nabestaanden hartelijk dank voor jullie inzet. Velen van hen zullen zullen zich ongetwijfeld gelukkig prijzen dat zij zich nog op Thaise bodem bevinden. Hoewel je natuurlijk de Songkran-dag niet moet prijzen voordat dat Songkran-nacht maandagmorgen volledig achter de rug is.”

Zou dit een citaat uit de Thaise media kunnen zijn afkomstig van Sirichan Ngathong? Natuurlijk niet. Dit cynisme past bij een buitenlandse cabaretier die zijn gehoor shockerend met de neus op de feiten wil drukken. Mevrouw overste Sirichan Ngathong is echter adjunct-woordvoerder van het Nationale Comité voor Vrede en Orde, oftewel NCPO, in kleine lettertjes de junta. Zij geeft iedere dag aan de media college verkeersstatistieken, gerelateerd aan de campagne ter beperking van het aantal verkeersoden die de junta dit jaar lanceerde. Met strenge maatregelen voor wegens dronkenschap en roekeloos rijden opgepakte verkeersdeelnemers als inleveren van rijbewijzen, confiscatie van voertuigen en desnoods strafcorvee in een lijkenhuis van een ziekenhuis. Die campagne, zo wijzen de cijfers tot nog toe uit, is goed ontvangen.

Luister naar wat de overste na twee dagen Songkran-gekte te melden had, toen het aantal verkeersdoden en ongelukken ook al fors boven dat van vorig jaar uitsteeg.  ,,Songkran verloopt vreedzaam en ordelijk. Namens de NCPO dank ik de bevolking voor de medewerking en zich het houden aan de campagne voor verkeersveiligheid van de NCPO,’’ liet zij woensdag door de media rondbazuinen. Ik denk dat een cabaretier niet op kan tegen zo’n tekst.

Hans Geleijnse, Lemmingen, Songkran
Songkran Khon Kaen

De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat de overste moeilijk kan verklaren dat de hele campagne een fiasco dreigt te worden. Haar hoogste baas had die immers stevig ingeluid met dreigementen richting dronkelappen aan auto- of motorstuur en zelfs advies tot het dragen van decente kleding aan Songkranistes. Dit jaar zou het allemaal anders moeten dan in alle voorgaande. Dit nu bleek een enorme misrekening van de Songkran-geest die in de aprilmaand over de bevolking vaardig wordt. Geen regering, van welke kleur of klederdracht ook, schijnt daar iets aan te kunnen veranderen.  Ook erkende junta-critici in Thaise en expat-gelederen zullen moeten toegeven dat het Songkran-gedrag van veel Thai de status van burgerlijke ongehoorzaamheid laat staan verzet tegen de junta niet verdient.

Evenmin kan de autoriteiten passiviteit worden verweten. Als we overste Sirichan mogen geloven zijn er vanaf dag 1 inmiddels 696 auto’s en 2361 scooters van dronken Songkranisten ingepikt en 14.880 rijbewijzen geconfiskeerd. Een werkelijk enorm aantal mensen is volgens haar gearresteerdL 52.316. Laten we maar aannemen dat het hier vooral aanhoudingen betrof, want het cellentekort moet zo langzamerhand gigantisch zijn. Maar hoe dan ook, ik kan mij vanaf mijn eerste Songkran in 2008 niet herinneren dat het politie-optreden tijdens Songkran zulke cijfers opleverde.

Er is geen kruid tegen gewassen. De verkeersdoden en gewonden zijn niet meer dan het zichtbare effect van een aantal dagen mateloos zuipen. Als je dit niet als een cultuurextremiteit wilt classificeren dan past de constatering dat de beleving van Songkran in de Thaise genen zit.  Geen geheven vingertje graag. Thaise genen zijn menselijke genen en wij mensen, van welke kleur, religie of nationaliteit dan ook, hebben bij tijd en wijlen een onbedaarlijke lust tot zelfvernietiging. En tot het nemen van grote risico’s voor eigen en andermans leven. Wat dat betreft verschilt Songkran weinig van festiviteiten elders ter wereld, zoals het Braziliaanse carnaval of zelfs Oud en Nieuw in de Lage Landen.

Nu is het vrij gemakkelijk om allerlei verklaringen over voor het verkeersgedrag op te dissen. De alles slecht benadering bijvoorbeeld: slechte politie, slechte wegen, slechte verkeersbeveiliging, slechte verkeerseducatie enz. enz.  Zal een kern van waarheid in zitten, maar het verklaart het lemmingengedrag niet. Over Songkran zijn geen landelijke statistieken over geweld door dronkenschap, inclusief aanrandingen, uit de hand gelopen ruzies, scheidingen of juist andersom gedwongen huwelijken. Daar moet je in de lokale of regionale pers naar zoeken. Pas als er iets echts opzienbarends gebeurt, zoals afgelopen nacht in een dorp bij Chiang Mai met massale gevechten, schietpartijen en vernielingen, haalt het de landelijke pers.

Songkran is voor mij het festival van de onnadenkendheid en de goede voornemens.  Het begint als een vakantietrip met vaders en moeders en de keuters in de auto naar familieleden of bekenden, liefst op zo groot mogelijke afstand van de eigen woonplaats. Geschenkjes mee. Zuchten van opluchting, zo stel ik me voor, als de bestemmming heelhuids is bereikt. Boeddha zij dank, niet in de statistieken dit jaar. vakantiestemming. Daarna kunnen de remmen los.

Het vredig en ordelijke verloop van de NCPO-overste, de naar nostalgie ruikende benadering miskent het veranderde karakter van wat ooit een vriendelijk volks- en familiefeest geweest moet zijn net als de Thainess-smoezen en andere culturele riedels waarmee het door binnen- en buitenlandse liefhebbers wordt opgetuigd. Songkran is carnaval op z’n Thais, vooral op straat een zaak van jongere generaties geworden die eens lekker uit hun dak willen gaan. Nee, natuurlijk niet alle Thai laten zo de teugels vieren, maar wel verdraaid veel. Per slot van rekening zouden de verliescijfers catastrofaal zijn als iedere Songkran-vierder aan de sandaal lapt wat de boeddha en de generaal verbieden. Zoals het ook vanzelfsprekend is dat je in het intieme achterland in stoffige stadjes en dorpjes de feestversie ziet die als het ‘echte’ Songkran wordt benoemd.

Maar met de vergrijzing en de trek naar de grotere steden wordt het realistische beeld bepaald door het carnaval. Ik leerde het in Pattaya kennen toen het zelfs daar nog redelijk vriendelijk was. Maar ik zag ook dat de farangs uit het bar-gebeuren groot materieel aansleepten om naar de sperma-analogie van Koot en Bie een volwassen vent van zijn brommer te spuiten. Dat lieten de Thai niet op zich zitten. De waterkanonnen werden steeds groter, bakken met ijsklonten werden aangerukt, water met chemische kleurmiddelen bewerkt enz.

Hans Geleijnse, Lemmingen, Songkran
Songkran Kanchanaburi

OK, Pattaya is en blijft altijd een uitwas. Maar wie denkt dat wat op tv getoond wordt aan ‘uitbundige vieringen’ in toeristenoorden niet overgenomen wordt in de rest van het land is naïef. In het geboortedorpje van mijn geliefde op zeshonderd kilometer afstand van Pattaya is ook allang geen sprake meer van het met respect besprenkelen van een oudere generatie met wat druppels uit een kommetje water. Ik citeer maar even collega-auteur Lode Engelen die elders op de site een prachtige foto-serie over Songkran plaatste. Maar zijn foto’s tonen ook een jongere generatie die allang niet meer genoeg heeft aan sprenkelen. De teloorgang van het kommetje wordt misschien wel het beste geïllustreerd door zijn foto van een peuter met een futuristisch ogend waterkanon in handen, bijna net zo groot als zijzelf.

Songkran carnavalesk jongerenfestival. Ieder jaar groter en meer, ook de intake van fikse hoeveelheden genotmiddelen. Het feest van testosteron, van helemaal los gaan, van je grenzen verleggen. Misschien heeft dat alles van doen met je bevrijden van de dagelijkse mores van je emoties zoveel mogelijk verstoppen in beleefdheden? Of je in een land waar hiërarchisch denken er van jongs af aan wordt ingepompt onderdanig gedragen ten opzichte van je meerderen? En hoe bereik je dat bevrijdende stadium? De vraag stellen is haar beantwoorden. Het is illustratief dat de grootste groep slachtoffers van het Songkran-gebeuren jongeren zijn en motorrijders.

Een klein maar zeker  sprekend voorbeeld uit mijn Songkran-ervaring dit jaar. De afgelopen twee dagen werden wij ‘overvallen’ door een groep zeer aardige Thai uit de familie- en kennissenkring van mijn echtgenote. Van 3 tot 45 jaar, allemaal per auto gearriveerd. Voorzichtigheidshalve had ik een aantal van hen naar een hotelletje op tweehonderd meter afstand van ons huis gedirigeerd.

Het was geweldig gezellig. Ik liet me, aangestoken door de Thaise vrolijkheid, ook niet onbetuigd. Rond tien uur ’s avonds was de helft van het veertien mens sterke gezelschap flat out door gestadige inname van sterk alcoholische dranken. Dat was het sein voor de aftocht. Per auto. Zelfs de hotelgasten hadden voor hun 200 meter de pick-up achter de hand gehouden. Een paar nog enigszins nuchtere vrienden attendeerde ik op de dreigementen van de opperbevelhebbers des lands en de strenge controles. Zij begonnen hard te lachen. ,,Een goede vriend van me is een hoge pief bij de politie hier. Mij gebeurt niks en hen ook niet’’, legde een van hen uit.

Dit zijn, zoals miljoenen andere Thai, na Songkran weer keurige mensen, doorsnee om het plastisch uit te drukken. In het dagelijkse leven gezagsgetrouwe burgers. Geloof me, van mij mogen zij en miljoenen andere Thai uit hun dak gaan. Zo rozig is het dagelijks leven voor velen van hen ook weer niet. Ik maak voor mezelf liever een andere keuze dan me als een lemming in het Songkran-verkeer te storten. Wij blijven gewoon thuis en zitten Songkran uit, als het niet naar ons toekomt. En wij zijn in onze buurt niet de enigen.

Hans Geleijnse, Lemmingen, Songkran
Songkran Phuket

Ik doe dus niet mee aan Songkran mythologiseren. De tijd staat nu eenmaal niet stil. Ik denk tijdens het carnaval vaak aan Russen. Een vrij populair tijdverdrijf in Rusland is het coma-zuipen. Russen geven zich dan bij voorkeur in een weekeinde en liefst op een datsja over aan twee of meer dagen zich naar een toestand van totale delirium tremens werken. Ze hebben er ook een woord voor Запой (zapoy). Vraag je naar het waarom van de zapoy dan worden de schouders opgehaald. Of je krijgt als verklaring Russische ziel te horen, niet te begrijpen voor een buitenlander. Songkran is geen Thaise Zapoy-versie. Maar de Russische rechttoe-rechtaan benadering van hun ‘vermaak’ mogen Thai en buitenlanders zich van mij eigen maken. .

Voor het huidige bewind, dat zo prat gaat op krachtdadig en effectief optreden met desnoods impopulaire maatregelen heb ik maar één advies: Songkran gewoon afschaffen. Goed voor de economie, want die gaat zo ongeveer plat in deze periode. Bovendien blijven er meer dan voldoende vrije (feest)dagen voor de hardwerkende burgers over.

En, als dat in Thailand ook eens een factor van betekenis mag zijn, zo’n besluit redt jaarlijks honderden mensenlevens.

 

Songkran-boekhouding vanaf 2007 met ‘telraam’

Songkran 2007: 361 deaths, 4,805 injuries and 4,274 accidents

Songkran 2008: 368 deaths, 4,801 injuries and 4,243 accidents

Songkran 2009: 373 deaths, 4,332 injuries and 3,977 accidents

Songkran 2010: 361 deaths, 3,802 injuries and 3,516 accidents

Songkran 2011: 271 deaths, 3,476 injuries and 3,215 accidents

Songkran 2012: 320 deaths, 3,320 injuries and 3,129 accidents

Songkran 2013: 321 deaths, 3,040 injuries and 2,828 accidents

Songkran 2014: 322 deaths, 3,225 injuries and 2,992 accidents

Songkran 2015: 364 deaths, 3,559 injuries and 3,373 accidents

Telraam Songkran 2016:

Hans Geleijnse, Songkran 2016, Telraam

 

 

 

 

 

 

 

 

Telraam met totaal aantal verkeersslachtoffers en ongelukken van de Songkran-periode van ‘seven dangerous days’ 2016.  Trieste cijfers: meer doden, gewonden en ongelukken dan vorig jaar. Hoogste dodental in tien jaar. Het aantal doden 2016 kan nog oplopen door gewonden die de komende tijd alsnog door hun letsel komen te overlijden.

Gegevens en ‘telraam’ ter beschikking van de media gesteld door het Centrum voor Preventie en Vermindering van Verkeersongelukken van het Departement van Rampen Preventie en Mitigatie

 

 


Hans Geleijnse
Over Hans Geleijnse 346 Artikelen
Hans Geleijnse (1944, Zaandam). Voormalig beroepsmilitair en dienstweigeraar. Passie voor reizen, schrijven en muziek. Belandde in journalistiek, leerde het vak in de praktijk. Werkte twee decennia als buitenlands correspondent voor persbureau GPD en div. andere Nederlandse media. Hij woonde met partner en dochter ruim tien jaar in Thailand.

4 Comments

  1. Ik geloof niet, zoals Robert Von Hirschhorn het beschrijft, dat het geen verlies zal zijn van die 25.000 doden per jaar. Dat verlies zal in ieder geval gevoeld worden door nabestaanden van onschuldigen.
    Onschuldigen die door wangedrag van anderen op de weg het slachtoffer worden.
    Ik hoop maar dat hij dit gedeelte cynisch bedoelt.
    Ook ik denk wel eens dat als je het erom doet door belachelijk weggedrag te vertonen het je eigen schuld is. Weer een gek minder die ik niet meer zal tegenkomen denk ook ik dan. Maar vaak worden ook anderen meegenomen in de gevolgen van dat gedrag wat het wel erg wrang maakt.
    En het klopt dat in Thailand de gevolgen van dit weggedrag niet door de samenleving als totaal worden gedragen maar door familie. Je zal de kostwinner van een gezin maar verliezen door het gedrag van idioten.
    Maar mijn mening voor een ander hoor 🙂

  2. Volkomen waar, althans volgens de statistieken, en dat al jaren met een gemiddelde van 25.000 verkeersslachtoffers. Thailand voert dan ook de hoogste ranglijsten aan. Je in het Thaise verkeer begeven is altijd een soort van Russische roulette. Nu doe ik dat al dertig jaren desalniettemin moet men nooit vertrouwen op enige gewoonheid, er is namelijk geen gewoonheid alleen het petje en haar waaien zoals het de Thaise wind past. Het voortdurend alert moeten zijn en alles behalve heerlijk wegdromen achter het stuur, maakt het rijden zo moeizaam in dit land. Er is geen antwoord op dit vraagstuk, ja, gelijk Hans doet met Songkran; thuisblijven, doe ik ook al jaren, maar wat de overige dagen? Eens moet men zich buiten de deur begeven al was het maar om de nodige mondvoorraad in huis te halen. En die 25.000, ach, het ruimt op en is op zich geen verlies, laten we daarover niet kleinzerig zijn, het is een zelf gewild en bestuurd lot dat niet tot inzicht wil komen, niet omdat dom is of zo, maar zo werd geboren en daaraan veranderd geen enkele statistiek ook maar iets. Laten we blij wezen, we zijn al met zoveel, we hokken al als makke schappen op een veel te kleine ruimte. Doe je maar te goed aan veel drank of drugs en rij je vervolgens te pletter. Nee, het moet beslist niet worden aangemoedigd hoewel het stelselmatig tonen van statistieken daartoe wel oproept. Het moet een privé verantwoording worden, een dode kost verder niets behalve zijn verbranding en daar mogen de nabestaanden voor zorg dragen, niet de samenleving als totaal.

  3. Aan dit im- en expressionistische verhaal voegt Bartjens een in zijn eenvoud ontnuchterende en trieststemmende rekensom toe.

    Volgens de internationale boekhouding van ‘road deaths’, zie Google, waren er afgelopen jaar in Thailand 24.237 personen die hun weggebruik niet overleefden.
    Delen we dit door 365 dagen, dan krijgen we een gemiddelde van 66,4 verkeersdoden per dag – op de weg en bij de crematoria is Songkraan dus geen ongewone dag.

    • Die 66.4 verkeersdoden per dag (je vindt ook cijfers tot 80 per dag) komt uit de officiele WHO statistieken. Die tellen ook de doden mee die in de dertig dagen na het ongeval ten gevolge van het ongeval overlijden. Thailand telt alleen de doden op de weg. Ik heb nooit kunnen uitvinden hoeveel procent het WHO optelt bij de Thaise doden maar dat zal iets in de orde zijn van 50-100 procent. Met dat percentage moet je dus de hierboven genoemde ‘Songkraan doden’ verhogen om te kunnen vergelijken met de WHO cijfers en dan kom je ruim boven de 66 doden uit: tussen de 100 en 130.
      Ik heb nog even gekeken naar het aantal doden per 100.000 geregistreerde motorvoertuigen. Dan zit Thailand in de middenmoot. Dat cijfer is zeer hoog in landen met weinig motorvoetuigen (zoals grote delen van Afrika) en zeer laag in landen met veel motorvoertuigen (zoals in grote delen van Europa).

Reacties zijn gesloten bij dit onderwerp.