Thailand’s Allersterkste Oerwoudman

 

André van Leijen, Oerwoudman, Dictatuur

Het Cocktail Trio voorspelde het al 55 jaar geleden. Eens komt er een sterke man in Thailand. Dat liedje ging ongeveer zo:

Hij is de allersterkste oerwoudman,
Alley oop oop, oop, oop oop
Hij bakt een leeuw in een koekenpan,
Alley oop oop, oop, oop oop
Hij is een man die wat hebben kan,
Alley oop oop, oop, oop oop
Wacht maar tot je hem ziet!

Het fameuze trio zingt over een man die de hele dag op een olifant zit. Die ieder die hem kwaad maakt tot poeder slaat. Een man met een lelijke neus en een hoofd vol met haar, die door de jungle rent en bomen uitrukt. Kortom een man die alles kan. Onmiddellijk denk ik aan Prayuth. Als ik goed luister, hoor ik zelfs zijn naam:

André van Leijen, Oerwoudman, Dictatuur
… de allerallersterkste Oerwoudman…

Hij is de allersterkste oerwoudman,

Pray uth uth, uth, uth uth.

Enfin, luistert u zelf maar bij YouTube.

De profetieën van Jesaja, Jeremia en Ezechiël verenigd in het het Hooglied van het Cocktail Trio? Is de generalissimo waarachtig de verlosser waar Thailand zo lang op gewacht heeft? Ik hoopte daar antwoord op te krijgen tijdens ‘De Nacht van de Dictatuur’ in de Arminiuskerk in Rotterdam.

Samen met mijn zoon heb ik plaatsgenomen in de banken van de kerk. Het voormalige godshuis is inmiddels verworden tot een debatcentrum, waar gediscussieerd wordt over de veiligheid van homoseksuelen, over de spanningen binnen de Turkse gemeenschap in Rotterdam, over de rol van kunst in de samenleving.

Achter mij zwijgt het orgel. Voor mij hangt het portret van Kim Jong-un. De Briljante Kameraad, de Geweldige Leider. Zoon van Kim Jong-Il, de Redder van het Vaderland, de Onoverwinnelijke Generaal, de Grootste Man die ooit heeft geleefd, Hij die verscheen uit het licht van zon en maan.

André van Leijen, Oerwoudman, Dictatuur
Vlezig dictator met coupe Frankenstein

Uitdrukkingsloos en vlezig kijkt Kim Jong-un op ons neer. Eén nacht dictatuur gaat nog wel, maar je zou toch je hele leven tegen zo’n vleeskop moeten aankijken.

In de loop van de nacht zullen we de beeltenissen zien van heel wat dictators: Idi Amin, Robert Mugabe, Omar al-Bashir, Sayyid Ali Khamenei, Pol Pot, Mao Ze dong, Stalin, Hitler. De Allersterkste Oerwoudman is daar niet bij. Hij die een leeuw in een koekenpan bakt. De Man die alles kan. Profetieën zijn nu eenmaal schatplichtig aan de toekomst. Zelfs als die komen van het illustere Cocktail Trio.

Ik heb dictaturen altijd een vreemd verschijnsel gevonden. Ik herinner me een experiment, dat gedaan werd in de jaren 1990. Dat ging over vissen die in scholen zwemmen. Gezamenlijk veranderen ze in een flits van richting. Alsof het één organisme is. Bij een van de visjes was iets onklaar gemaakt in de hersenen. Het gevolg was dat hij niet meer met de school mee zwom. Dat was niet zo vreemd. Vreemder was, dat hij de leider van de school was geworden. Draaide hij naar links, dan zwommen alle visjes achter hem aan. Keerde hij naar rechts, dan zwenkte de voltallige school in een ruk naar rechts.

Psychopaten mankeren ook iets aan hun hersenen. Ze hebben een gebrek aan empathie. Ze volgen de gemeenschap niet meer, maar nemen hun eigen beslissingen. Er zijn wetenschappers, die vermoeden dat het bij grote leiders niet anders is gesteld. Iets onklaars in de hersenen.

Zelfs dat vind ik niet zo vreemd. Vreemder is dat er zoveel mensen zijn, die die leiders volgen. Zoals die visjes die opeens een visje met een hersenafwijking volgen. Soms denk ik, dat de Almachtige iets in onze hersenen onklaar heeft gemaakt. We moeten ze wel volgen, de Grote Roergangers, de Briljante Kameraden, Zij die verschenen uit het licht van zon en maan, Zij die leeuwen bakken in koekenpannen, de Allersterkste Oerwoudmannen. Hoe had Mozes anders zijn volk door de Sinaï kunnen leiden?

Ik kijk naar de beeltenis van Kim Jong-un. Het vlees geworden kwaad heeft zich vastgezet op zijn kaken. Onder zijn portret geeft historicus en voormalig Tweede-Kamerlid van de VVD Arend Jan Boekestijn een lezing.

André van Leijen, Oerwoudman, Dictatuur
Boekestijn op Kamerzetel
©foto Roel Rozenburg

Hij heeft het over ‘de gesloten samenleving’ met zijn ideologie, die afgeschermd is tegen weerlegging of discussie. Dat vooral in een gesloten samenleving dictators aan het roer staan. Daar tegenover staat de ‘open samenleving’, waarin je de instituties en machtsstructuren kan bekritiseren, zonder bang te zijn voor represailles. Een samenleving waarin onderwijs niet hetzelfde is als indoctrinatie. Hij vertelt hoe moeilijk het is van een gesloten samenleving te komen tot een open samenleving. Hij verwijst naar Karl Popper’s ‘De open samenleving en haar vijanden’.

Mijn zoon knikt. Voor hem is dit bekende kost. Politicologie gestudeerd. Stage gelopen in Hong Kong. ‘Moet je lezen, dat boek’, zegt hij.

Ik vraag me intussen af waar Thailand staat. Een open samenleving is het niet. Wie kritiek heeft op de Sterkste Oerwoudman loopt kans jarenlang te brommen in het gevang. Maar een gesloten samenleving is het ook niet. Men heeft weet van vrije verkiezingen en alle politieke partijen beweren hartstikke democratisch te zijn. ‘We zijn 99,9% democratisch’, laat Prayuth ons weten. Alsof het om biologisch-dynamische jam gaat. Bevat 99,9% natuurlijke vruchten. Maar het heeft wel een vreemde bijsmaak.

‘Er zijn landen waar wel de democratie is ingevoerd, maar die nog geen rechtstaat zijn’, oreert Boekestein.
‘Illiberal democracy’, fluistert mijn zoon me in mijn oor. ‘Daar ging mijn scriptie over.’
‘Illiberal democracy’, galmt Boekestein door het kerkgebouw. ‘Een term van Fareed Zakaria.’
‘Moet je lezen’, zegt mijn zoon, ‘The Future of Freedom.’
‘Het doet me denken aan Thailand’, zeg ik.
‘Hoezo hebben die geen grondwet?’
‘Jawel, de junta heeft in augustus dit jaar een nieuwe grondwet aangenomen. De zoveelste. Bij zowat elke wisseling van de macht wordt een nieuwe grondwet opgesteld. Sinds 1932 zijn er 20 geweest. Dat is eens per vier jaar een nieuwe grondwet.
‘Dat is het hem’, zegt mijn zoon. ‘Ze hebben geen ‘rule of law’, maar een ‘rule by law.’
Ik kijk hem vragend aan.
Hij zegt: ‘‘Of law’ betekent dat de wet boven de machthebbers staat, ‘by law’ dat de machthebbers de wet gebruiken om macht uit te oefenen. De term is afkomstig van Albert Dicey.’
‘Moet ik lezen?’
Mijn zoon knikt.

André van Leijen, Oerwoudman, Dictatuur
Allergrootste bepaalt  voor zijn koekenpan houdbaarheidsdatum van Leeuwin

’99,9% democratie.’ Hij die een leeuw in een koekenpan bakt kan het weten. De allergrootste oerwoudman. En waarschijnlijk heeft hij nog gelijk ook. Maar een rechtstaat is Thailand niet. Een illiberal democracy is het, meer niet. Vandaar dat de Thaise schrijfster Kham Phaka kan zeggen: ‘Als ik kijk naar de dagelijkse veranderingen moet ik mijn gezond verstand inslikken. ‘We worden immuun voor een dictatuur.’ U kunt het terugvinden in het uitstekende artikel van Antonin Cee op deze site. Moet u lezen.

 

Meer weten?
Over de nieuwe grondwet van Thailand
Over de vele grondwetwisselingen in Thailand:

André van Leijen
Over André van Leijen 165 Artikelen
André van Leijen (1947) is schrijver en bioloog. Hij heeft les gegeven aan de Hogeschool Rotterdam en aan een middelbare school in Spijkenisse en in Vlaardingen. Hij ontwikkelde er lesmateriaal voor de natuurwetenschappelijke vakken en publiceerde in diverse bladen. Na zijn pensionering reisde hij met zijn Slowaakse vrouw vijf jaar over de wereld. Inmiddels zijn ze terug in Schiedam, waar André een boek heeft geschreven over zijn belevenissen. Het is te bestellen via bol.com, via alle boekhandels in Nederland en via het redactieadres van Trefpunt Azië: post@trefpuntazie.com Titel: Beste Reizigers ISBN: 978-94-6345-888-7 Prijs: 14,95.

2 Comments

  1. Er moet toch wel wat meer achter zitten, die grote leiders hebben ook netjes met de school mee gezwommen, zijn toch niet plots anders gaan denken. En hen die anders denken zijn niet alle grote leiders. Of zal het zijn dat er veel meer zijn met een ander stel hersenen, die ook de school verlaten maar niet gevolgd worden, of opgegeten? Dat de vrije denkers toch maar met de stroom mee gaan totdat de kans daar is een eigen weg in de slaan?

  2. Uitstekend beschreven! Bij mij is het net andersom: ik zeg regelmatig tegen mijn zoon: ‘dat moet je lezen, jongen’. Komt nog wel.
    Toch denk ik dat Thailand meer voorvechters voor een open samenleving kent dan vaak wordt aangenomen. Ze zijn nu bijna onzichtbaar en onhoorbaar, hen is de mond gesnoerd. We zullen zien.

Reacties zijn gesloten bij dit onderwerp.