Verkiezingen Thailand: bittere ernst versus toneelstuk

Als toerist en reiziger zul je er weinig van merken. Maar voor de Thai is het bittere ernst. De eerste ‘vrije’ verkiezingen in Thailand sinds 2011 worden gehouden op 24 maart en als het goed is is de weg naar democratie ingeslagen. Althans dat is wat de emotie wil. Rationeel gezien weet bijna iedereen dat dit een farce is en de militairen aan de lianen zullen blijven trekken. Wat rest is: meegaan in het toneelstuk, er in berusten of de humor ervan inzien.

Bert Vos, Thaise verkiezingen, Toneelstuk, Column
Generaal Prayuth in 2014. Kiezer in februari, putschist in mei
Archieffoto

Met het oog op Myanmar en ander buurland Cambodja hebben de militairen, die onder leiding van generaal Prayuth Chan-o-Cha in 2014 de macht overnamen, de Grondwet herschreven. Zo konden ze het ‘democratische’ systeem naar hun hand zetten. En daarin staat een palet aan regels waaraan de verkiezingen moeten voldoen, want zeggen de wijze heren: ‘om het land vreedzaam te houden moeten er (onze) regels zijn, want anders breekt chaos uit voordat de democratie haar intrede doet’.

De kans dat Prayuth premier wordt is groot dankzij de door hemzelf herschreven Grondwet. De premier wordt aangewezen door het parlement en de senaat. Het parlement wordt door het volk gekozen, het zijn niet voor niets parlementsverkiezingen, maar de senaat is door de junta zelf samengesteld en bestaat uit vrienden van Prayuth. En die ‘vriendenclub’ geeft de doorslag en benoemt alle 250 Senaatsleden.

Humor

De Thai weten wat hen te wachten staat, maar tegen beter weten in gaan veel mensen het politieke pad op. Soms met de nodige humor, viel eerder op deze site te lezen. Zo lieten in veel Thaise provincies kandidaten zich registreren voor de verkiezingen in een feestelijke en soms carnavaleske sfeer. Het gaat om dertig partijen waar kandidaten zich voor kunnen aanmelden. Saranwut Saranket, kandidaat voor een van de grootste oppositiepartijen de Phue Thai Party, arriveerde verkleed als Thaise krijger op een paard bij het registratiekantoor van de provincie Uttaradit. Zijn boodschap: ik ga de militaire dictatuur van het toneel schoppen.

Redactie, Parlementsverkiezingen, Registratie, Thaise junta

Andere kandidaten van partijen, gelieerd aan de ex-premiers Thaksin en Yingluck Shinawatra die het land zijn ontvlucht, geven de voorkeur aan identiteitskaarten met nieuwe voornamen erop: negen mannelijke aspirant-politici met Thaksin en twee vrouwelijke kandidaten heten voortaan Yingluck. Iedereen weet dat het ondenkbaar is dat één partij de vereiste 251 zetels meerderheid haalt in het 500 zetels tellende Huis van Afgevaardigden om de absolute macht te krijgen. Regeringsvorming zal daardoor een moeizame zaak worden. Dat mag echter de pret bij aspirant-politici niet drukken, ook al zijn het bij voorbaat geen eerlijke vrije verkiezingen, ze spelen het spelletje mee.

Nieuwe winden

Maar er waaien nieuwe winden. ‘We zullen hen met hun eigen regels verslaan,’ zegt een kandidaat van de Future Forward Partij zeer ambitieus. De FFP is een progressieve groepering geleid door de jonge miljardair en handelaar in auto-onderdelen Thanathorn Juangroongruangkit. Academici, schrijvers, zakenlui en een bierbrouwer hebben zich bij zijn partij aangesloten en nemen het openlijk op tegen de militairen. Zelfs de dreiging van rechtszaken kan ze niet intimideren.

Ondanks de draconische wetten, tegenwerking en de dreiging van zware gevangenisstraffen zijn afgelopen jaar de proteststemmen steeds luider geworden. Zowel in de politiek, zoals de eerder aangehaalde Future Forward Party, als bij de individuele Thai wordt de weerstand tegen het dictatoriale regime groter en gedurfder, onder het motto: ‘het houdt een keer op’. Een voorbeeld is de groep ‘Rappers tegen de dictatuur’, een internetfenomeen en dusdanig succesvol dat zelfs Prayuth ervoor terugschrikt de makers van de video’s en teksten als: ‘een land dat zijn eigen mensen doodt, geeft geen moer om zijn kinderen’, (nog) niet durft aan te pakken.

Prinses

Dat juntaleider Prayuth voor junta-partij Phalang Pracharat de verkiezingsarena ingaat is weinig verrassend. Zeer opmerkelijk is wel dat hij het als lijsttrekker-kandidaatpremier leek te moeten gaan opnemen tegen ‘prinses’ Ubolratana Rajakanya, de oudere zus van de koning van Thailand. De 67-jarige prinses is officieel geen lid meer van de familie door haar huwelijk met een Amerikaanse burger. Zij verbond zich aan Thai Raksa Chart, een partij die bestaat uit bondgenoten van de voormalige verdreven premier Thaksin Shinawatra en waarvan de aanhang nu niet bepaald monarchistisch is.

Bert Vos, Thaise verkiezingen, Toneelstuk, Column
Prinses Ubolratana Mahidol in 2018
Archieffoto op Khaosod

Nog opzienbarender werd dat haar broer, de koning, zich tegen het verkiesbaar stellen van zijn zus uitsprak. Daarmee kwam meteen een einde aan haar ultra-korte politieke carrière, want het woord van de koning is wet en mag op grond van de wet op majesteitsschennis niet worden bekritiseerd. De kandidaatstelling van de prinses had al tot tot een golf van pro- en contra-reacties op sociale media geleid.

Het was de eerste keer in de geschiedenis van Thailand dat een lid van de koninklijke familie betrokken raakt in politiek. Ze is bekend als actrice en zangeres en actief als antidrugs activiste. De kandidate is het oudste kind van de in 2016 overleden koning Bhumibol. De 67-jarige prinses raakte haar titel kwijt toen ze in 1972 trouwde met een Amerikaan. Na een scheiding keerde ze terug naar Thailand. Ze kreeg haar titel nooit terug, maar wordt door de meeste Thai nog steeds als prinses gezien.

Sociale media

Waar de junta voor vreest is de kracht van sociale media met Facebook voorop. Dus daar zijn ook strikte regels voor bedacht. Campagnes op sociale media mogen alleen de namen van kandidaten, hun foto’s, partijnamen, partijlogo’s, beleid, slogans en biografische informatie bevatten. Partijen moeten zich onthouden van ‘liken’ en inhoud delen die kritiek heeft op rivaliserende kandidaten (lees Prayuth) of ‘valse informatie’ bevatten. Critici en tegenstanders zijn al gearresteerd en beschuldigd onder de zeer vaag omschreven cybercriminaliteitswet, die te pas en te onpas wordt gebruikt om onwelgevallige uitingen tegen te gaan. Legaal of niet.

Bert Vos, Thaise verkiezingen, Toneelstuk, Column
Zal kleinschalig protest na de verkiezingen groter groeien?
Foto Khaosod English

Uit angst voor vervolging hebben politici, waaronder Pheu Thai politicus Sudarat Keyuraphan, hun Facebook-account gedeactiveerd. Maar niet iedereen laat zich bang maken. Zoals Chaturon Chaisang van de Thai Raksa Chart Party. Hij kondigde aan om in alle vrijheid gebruik te maken van sociale media. De voormalige minister van onderwijs noemt de regels van de kiescommissie achterlijk.

Times They Are A Changing zong Bob Dylan in de jaren zeventig al. Inderdaad zal alles niet meer hetzelfde zijn na de verkiezingen en zullen Prayuth en consorten ermee moeten leren leven dat het parlement en de Thaise bevolking zich niet meer als makke schapen de mond zullen laten snoeren. Want op een gegeven moment is men de angst voorbij. Een les die al eerder in de geschiedenis is geleerd.

 

Meer verkiezingsgeluiden op Trefpunt: wonderwet en satire
Bert Vos
Over Bert Vos 143 Artikelen
Bert Vos is journalist, tekstproducent, Azië-liefhebber, publicist en ZZP'er in Amersfoort.

4 Comments

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*