Thailand: The trouble with Yingluck


Hans Geleijnse, Yingluck Shinawatra, Vlucht
Gekozen premier én minister van defensie Yingluck inspecteert haar troepen

De deuren van het Thaise Theater van de Lach en de Traan kunnen weer dicht. Ruim een week hebben nationale en internationale geïnteresseerden mogen genieten van een stuk politiek volkstoneel, getiteld De Verrassende Vlucht van Krabje. Nu het zeker is dat oud-premier Yingluck Shinawatra, bijnaam Pu (Krab) het Land of Smiles heeft verlaten is het de hoogste tijd de spotlights te richten op de hoofdrolspeelster zelf.

Yingluck nam, vermoedelijk woensdagavond 23 augustus, de benen om niet in de gevangenis te belanden. Op 25 juli wachtte haar een veroordeling van maximaal 10 jaar door het Hooggerechtshof. Zij werd door haar opvolgers, de heren van de huidige junta, verantwoordelijk gehouden voor het door corruptie en wanbeleid geteisterde rijsthypotheeksysteem, dat de schatkist een verlies van rond €7 miljard zou hebben opgeleverd.

Het nieuws over haar vlucht werd tot nog toe in binnen- en buitenlandse media gedomineerd door twee met elkaar samenhangende vragen. Hoe kon deze oud-premier en jongste telg van de politieke Shinawatra-dynastie ontsnappen aan de aandacht van veiligheidsdiensten en journalisten bij haar huis en wie profiteerde er het meest van haar verdwijntruc. Gefundenes Fressen voor complottheoretici, waarbij het antwoord op de tweede vraag het makkelijkst was te geven. Yingluck langjarig in de gevangenis zou kunnen uitgroeien tot een martelares voor vrijheid en democratie, heldin van de armen en daarmee a pain the ass voor de huidige machthebbers.

Dat laatste gaat zeker niet gebeuren, nu zij zich waarschijnlijk bij grote broer Thaksin in het Land of Airconditioned Sand bevindt. Yingluck, of haar vlucht nu gearrangeerd was met of zonder hulp van het bewind, heeft in de eerste plaats haar eigen aanhang bij verrassing genomen. De ontreddering bij haar partij Pheu Thai is groot (‘zij is geen Aung Saan Suu Kyi’), trouwe supporters klagen op sociale media dat zij zich ‘verraden’ voelen, ‘zij is net zo als de rest, kiest voor haar eigen hachje’.

Als je in Thailand waarde mag hechten aan opiniepeilingen (meestal geven die aan wat de heersende macht goed uitkomt) dan misschien aan deze (van Suan Dusit) vandaag gepubliceerd in de Bangkok Post: 67 procent van de ondervraagden vindt dat Yingluck niet had moeten vluchten. 87 procent vindt dat de junta haar moet opsporen en terug naar het land brengen.

Maar beter dan dit soort peilingen blijkt de ontreddering bij media die tot de geharde veelal buitenlands gestationeerde academische oppositie behoren. Het Australische New Mandala bijvoorbeeld, kampioen van de snelle diepgravende analyses, zwijgt tot nog toe. kennelijk bij gebrek aan verklarende voetnoten. Asian Correspondent neemt het een beetje voor Yingluck op, maar in bewoordingen die weinig vleiend zijn: ‘Vergelijkingen tussen Yingluck en Birma’s Suu Kyi zijn buitengewoon oppervlakkig. Suu Kyi is een democratisch icoon, afgestudeerd aan Oxford. Yingluck is een onervaren marionet-politica. Haar vertrek verzwakt de oppositie, want van slachtoffer van politieke vervolging is zij deserteur geworden’.

Hans Geleijnse, Yingluck Shinawatra, Vlucht
Broer en zus verenigd. Niet vermeld is waar en wanneer deze foto is genomen.
Foto Matichon/Khaosod English

Dat soort taal geeft al aan dat een van de hoofdverantwoordelijken voor het menselijk drama Yingluck (want dat is het natuurlijk ook) haar oudste broer Thaksin Shinawatra is. Velen zijn het vergeten, maar hij, na de coup van 2006 zelf Thailand ontvlucht uit vrees voor gevangenisstraf, was het die enige tijd voor de verkiezingen van 2011 zijn oogappeltje in de politiek gedropt heeft. Als zijn kloon, zoals hij haar destijds niet van ijdelheid gespeend lof toezwaaide aanprees in interviews. Een wat onhandige opmerking. Yingluck Shinawatra was allerminst een kloon. Ze was niet meer en minder dan een zakenvrouw, en niet in her own right, zij maakte carrière in het imperium van broerlief en later in daaraan gelieerde bedrijven. Zij had niets met Pheu Thai, werd zelfs niet de partijleider. De kloon was voor de verkiezingsaffiches.

In de vergetelheid is geraakt dat haar regeerperiode een opeenstapeling van blunders was, terwijl de premier zelf slechts één record op haar naam bracht: buitenlandse reizen: meer dan veertig landen in drie jaar. Haar politieke antenne stond permanent gericht op Dubai. Anders is haar gedoe in een politiek ontvlambare situatie met de zgn. Amnestiewet (waarvan afdroop dat die de homecoming van Verlosser Thaksin beoogde) niet te verklaren.
Blijven over het rijstsubsidiestelsel, direct gevolgd door het voor milieu-, verkeerscongestie en schuldenlast van huishoudens desastreuze idee om de autoverkoop te stimuleren door belastingvoordeel te geven op de aanschaf van een nieuwe. Populistische verkiezingsbeloften, net als de verstrekking van tablets bestemd voor de armste scholieren. Unluckpads waren het, want het bleek een inferieur product dat overal (en ongebruikt) terechtkwam, maar niet op de bestemde scholen, in de Isan bijvoorbeeld.

De tegenstanders van Yingluck – die niet per definitie supporters van de junta zijn – hebben met haar vlucht gelijk gekregen. Ze was geen Leider, geen inspirerende figuur. Die zat in Dubai en trok aan de touwtjes. Een gewiekste zakenman die ruim twintig jaar geleden anders dan de verkalkte elite in Bangkok inzag dat je niets hebt aan consumenten zonder koopkracht. En daar wat aan ging doen. Een breker, zoals Berlusconi dat was in Italië. Geen bouwer of idealist of overtuigd democraat. Zijn gezag en steun haalde hij bij de arme helft van de Thaise bevolking: het Noorden (zijn thuisbasis) en de Isan. Zijn bewind viel op door een barbaarse anti-drugscampagne die 2500 doden eiste, een moordpartij in het moslim-Zuiden en, jawel, een rudimentair begin van een voor alle lagen van de bevolking toegankelijke gezondheidszorg.

Yingluck sprak over ‘verzoening en vergeving’ als kwaliteiten van vrouw-zijn. Een traantje bij de tempelceremonie ter gelegenheid van haar 50ste verjaardag. Foto Khaosod English

De ontmythologisering van Yingluck is dan ook die van haar broer. De reflexen van westerse waarnemers ten spijt. Dat Yingluck een vrouw is, en een charmante, bracht haar veel goodwill buiten de grenzen, vooral in landen waar aan zo’n gegeven veel belang wordt gehecht. In Thailand zelf werd daar bij haar aantreden nauwelijks over gesproken en het gebeurt thans evenmin. Yingluck is Hillary Clinton niet en Thailand kent geen vrouwenbeweging naar westers model. Misschien wel omdat Thaise vrouwen meer werken en hogere posities in het bedrijfsleven bereiken dan hun zusters in pakweg Japan. België en Nederland. Glazen plafond ten spijt.

Met het vertrek van Yingluck breken donkere tijden voor de oppositie aan. Door de afhankelijkheid van de Shinawatra’s zijn er geen aansprekende figuren om de strijd tegen repressie te leiden. Er is na een week gissen over hoe en wat veel frustratie. Verklaarbaar. Het duo-Shinawatra vertoeft in een luxe ballingsoord, terwijl activisten die voor hen de straat opgingen het leven verloren of voor jaren in de gevangenis belandden.

Hans Geleijnse, Yingluck Shinawatra, Vlucht
Door getrouwen als heldin vereerd. Hoe lang nog?

Vertolker van de bitterheid is een columnist die. zelf met het zwaard van Damocles van gevangenisstraf boven het hoofd, voor het bewind een pain in the ass is en blijft: Pravit Rojanaphruk. Zijn column vandaag voor persagentschap Khaosod English droeg de kop Yingluck is verdwenen, maar de maskers volgen.
Pravit heeft het over een ‘teleurstellende verdwijntruc a la David Copperfield’. Dit masker deelde hij uit aan mevrouw Thida Tavornseat, een van de leiders van de Red Shirts. ‘Zij ging zelfs zover haar supporters uit te leggen dat Yingluck veel had opgeofferd en dat van een lid van de ‘upper class’ niet verwacht mag worden dat zij verblijf in een Thaise gevangenis kan doorstaan. So much for the fight for equality’, sneert hij.

Maar wie weet, krijgen degenen die beweren dat Yingluck 27 september bij het Hooggerechtshof verschijnt om de op 25 juli opgeschorte vonnis aan te horen. Het is en blijft tenslotte Amazing Thailand.

 

Column Pravit: http://www.khaosodenglish.com/opinion/2017/09/03/yinglucks-gone-masks-follow/

Veelzeggende achtergrond: http://www.khaosodenglish.com/politics/2017/08/31/shinawatras-break-silence-thaksin-gets-called-hypocrisy/

 

 

 


Hans Geleijnse
Over Hans Geleijnse 346 Artikelen
Hans Geleijnse (1944, Zaandam). Voormalig beroepsmilitair en dienstweigeraar. Passie voor reizen, schrijven en muziek. Belandde in journalistiek, leerde het vak in de praktijk. Werkte twee decennia als buitenlands correspondent voor persbureau GPD en div. andere Nederlandse media. Hij woonde met partner en dochter ruim tien jaar in Thailand.

2 Comments

  1. Ik hoop, Hans, dat je straks niet de vlucht van de Engelandvaarders in’40-’45 verwijten gaat maken.
    Yingluck was een fatsoenlijk politicus. Ze heeft nooit opdracht gegeven mensen te doden, te ontvoeren of in de gevangenis te werpen. Ondanks het feit dat ze op vuige wijze werd beledigd heeft ze zelf nooit iemand de grond ingeboord, geminacht of een aanklacht wegens smaad of opruiing ingediend. Ze was authentiek, eerlijk en met juiste opvattingen maar ze was geen groot of krachtig leider.
    Ze geeft de politiek van haar grote broer, die het geweld in het Diepe Zuiden deed opvlammen, vervangen door onderhandelingen. Ze heeft geen ‘War on Drugs’ ontketend maar gepleit voor decriminalisering van drugsbegruik (en prostitutie). En ze heeft zich een aantal malen tegen Thaksin’s adviezen wat benoemingen betreft verzet.
    Ze keek niet neer op de ‘gewone man en vrouw’ maar had een luisterend oor en een empathieke houding. Ze pleitte vurig voor zeggenschap van alle burgers, ‘the rule of law’ en vrijheid van meningsuitting. Ze kwam op voor vrouwenrechten, en heeft daar ook wat aan gedaan. Ze heeft goede relaties ontwikkeld met het buitenland.
    Heeft ze veel bereikt? Niet echt. Heeft ze fouten gemaakt? Zeker, je noemde er een aantal.
    Haar grootste fout naar mijn mening was dat ze verzoening nastreefde met de militairen, de royalisten en de hogere bureaucratie in plaats van hen, figuurlijk gesproken, een kopje kleiner te maken. Hoe denk je dat Nederlandse politici kunnen regeren met de voortdurende dreiging van een staatsgreep op de achtergrond?
    Ik heb de drie Yingluck-jaren ervaren als een gedeeltelijke bevrijding, voorafgegaan door een lauwe en gevolgd door een straffe onderdrukking. Met al haar tekortkomingen was ze in mijn ogen een betere premier dan Thaksin, Abhisit of, om maar iets te noemen, de Grote Dictator Prayut. Oei, die laatste opmerking is nu goed voor 10 jaar gevangenisstraf.

    • Tino, anders dan bij jou kennelijk het geval was is zelfs de gedachte aan vergelijking tussen vlucht Yingluck en Engelandvaarders niet bij me opgekomen. Misschien kwam dit in het artikel niet zo uit de verf, maar zij is slachtoffer van tot op de dag van vandaag voortdurend dubbelspel. Gedurende haar regeerperiode werden de media niet gecensureerd en kon de oppositie bezit nemen van de straat. Zoals de gelen in de jaren daarvoor niets in de weg werd gelegd bij bezettingen van het hoofdkwartier van de regering en Bangkoks internationale luchthaven. De roden zouden dat nu eens moeten proberen!
      Ik heb een fiks aantal voorbeelden genoemd, de meeste voorzien van Thaise bron, om aan te geven dat haar vlucht past als sluitstuk van falend leiderschap, van het kloon zijn van haar broer. Jij stelt daar feitelijk slechts tegenover dat het zo’n lieve aardige dame is. Vol goede bedoelingen. De verwijzing naar het onderhandelen met moslim-separatisten in het Zuiden klopt niet. Het beleid van Thaksin was al voor haar aantreden omgebogen. De enigen die daarover beslissen zijn trouwens de militairen.
      Je stelt nu dat haar grootste fout was te verzoenlijk tov de krachten achter het huidige bewind. Dat werd haar inderdaad door een deel van het leiderschap van de Red Shirts verweten. Ik ben blij dat ze niet heeft toegegeven aan de drang naar het separatisten van ‘revolutionaire’ adviseurs. Het meest waarschijnlijke resultaat zou een ongetwijfeld bloedige burgeroorlog zijn geweest, zoals de gevolgen van haar gehannes met de amnestiewet al aangeven.
      Opvallend vind ik trouwens wel dat in de – vooral buitenlandse – berichtgeving haar vlucht begrijpelijk wordt gemaakt met verwijzing naar de uitbundige straffen die haar twee kabinetsleden van het Hooggerechtshof kregen, 42 en 36 jaar. Onvermeld blijft dat zij beschuldigd werden van medeplichtigheid dan wel organiseren van corruptie met het rijstprogramma, wat een geheel andere straffen oplevert dan de beschuldiging plichtsverzuim.

Reacties zijn gesloten bij dit onderwerp.