Thailand. De Paus wel, de Dalai Lama niet

 

Boeddhistisch Thailand met een bevolking van haast 70 miljoen zielen, telt slechts een 300.000 christenen. Niet dat het van de kant van de Kerk van Rome aan geloofsijver ontbroken heeft. Al sinds de Ayutthaya periode hebben Jezuïeten en Dominicanen, vaak ten koste van grote ontberingen, geprobeerd hun boodschap aan de man te brengen, waar Thailand niet per se onwelwillend tegenover stond.

Maar ze konden er Jezus met zijn boodschap van liefde en mededogen in hun eigen voorstellingswereld simpelweg niet anders zien als een reïncarnatie van Boeddha en daarmee liepen de missionarissen in een buitenspelval, al was die dan niet bewust opzet. Het unieke karakter van het christendom liep zich te pletter tegen de universele illusie van het boeddhisme. Er was gewoonweg niet tegenop te boksen.

Later droegen ook Franse paters hun steentje bij aan de bekeringsdrift en wisten veelal onder Vietnamese vluchtelingen uitgeweken naar Noordoost Thailand nieuwe bekeerlingen te winnen. En onder etnische minderheden,  die gemakkelijker bereid waren hun animistische praktijken te combineren met christelijke.

Paus Franciscus in Thailand

Het kan dus niet het grote aantal bekeerlingen zijn, dat Paus Franciscus heeft doen besluiten om Thailand met een bezoek te vereren. Maar nu de draagwijdte van de christelijke boodschap in Europa behoorlijk is ingekrompen, kunnen ook de nichegemeentes niet verwaarloosd worden. Vandaag komt hij aan in de Thaise hoofdstad, waar hij ondanks zijn kleine aantal volgelingen,  op grootse wijze wordt ontvangen. Het is inmiddels zijn 32ste buitenlandse reis en zijn vierde bezoek aan Azië.

Een dozijn kleermakers was maandenlang in de weer om 200 kazuifels te maken uit gerenommeerde Jim Thomson zijde, die zullen worden gedragen tijdens twee missen, die paus Franciscus en zijn bisschoppen zullen voordragen in het National Stadium en in Assumption Cathedral.

In een lokaal gefabriceerde pausmobiel ditmaal niet voorzien van kogelvrij glas, zal hij een stadstoer maken, die naar verwacht wordt veel volk zal trekken.  Voor de gelegenheid zijn speciale poloshirts en gedenkpenningen te koop, waarvan de duurste een slordige 300 Euro lost.

Tijdens zijn bezoek heeft paus Franciscus een ontmoeting met premier Prayuth Chan O-cha en zal hij een bijeenkomst van regeringsmensen en hoogwaardigheidsbekleders toespreken. Ook heeft hij een ontmoeting met de Supreme Patriarch, het hoofd van de boeddhistische kerk in Thailand en wordt hij ontvangen door koning Vajiralongkorn. Met het historisch besef eigen aan alle pausen, zal hij daarbij wellicht met een zeker gevoel van machteloosheid,  onwillekeurig even terugdenken aan de berispingen van een van zijn voorgangers aan het adres van de naar erfopvolgers snakkende Henri VIII.

Dalai Lama en boeddhistisch Thailand

Kortom een uitbundige vertoning bij de ontvangst van het hoofd van de katholieke kerk, die ironisch genoeg voor de Dalai Lama in Thailand niet is weggelegd. Want deze boeddhistische leider, die ook onder de Thaise bevolking veel respect geniet, komt het land niet in. Een bezoek van de Dalai Lama zou grote gevolgen hebben voor de relatie van Thailand met belangrijkste handelspartner China, dat de culturele erfenis van Tibet zo snel mogelijk de vergetelheid in wil drukken. De Dalai Lama is hierbij natuurlijk een ergerlijke sta-in-de-weg.

Thailands voormalige minister van Buitenlandse zaken Kasit Piromya, trok enige jaren geleden zelfs een wat vreemde parallel tussen de Dalai Lama en de voortvluchtige ex-premier Thaksin Shinawatra. ‘Andere landen zouden geen bescherming moeten geven aan Thaksin, net zomin als Thailand de Dalai Lama niet moet toestaan kritiek te hebben op China vanaf Thais grondgebied’, zo stelde Kasit.

Het laatste bezoek van de Dalai Lama aan Thailand was in 1993. Sindsdien is China stukken assertiever geworden op het wereldtoneel als er zaken zijn die Beijing niet zint en werd aan deze geestelijke leider geen inreisvisum meer verstrekt.

Nederland en de ‘duikbotenaffaire’

De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat Thailand bij lange na niet het enige land is dat zwicht voor de economische duimschroeven, die China bij gevoelige kwesties weet aan te leggen.  Toen in 1981 de Nederlandse regering een exportvergunning afgaf voor het leveren van twee duikboten gebouwd door de toenmalige werf Rijn Schelde Verolme (RVS) kwam ze dat te staan op een hevig protest van China.

Na lange discussies werden de duikboten weliswaar geleverd, maar Taiwanese orders voor meer duikboten werden niet gehonoreerd. Ook toen Taiwan in 1991 vroeg om levering van het ontwerp en de bouwtekeningen van de betreffende duikboten werd dit geweigerd, waarbij het aanbod van China om 7 Fokker vliegtuigen te kopen, waarschijnlijk de doorslag gaf.

Maar in geval van Nederland zijn er hier uitsluitend economische overwegingen en geen principiële zoals in geval van Thailand. Want het moet voor de Thaise machthebbers toch een wrang gevoel zijn een van de grootste boeddhistische leiders niet te kunnen ontvangen, terwijl het boeddhisme als een  hoeksteen van de samenleving wordt beschouwd, wat zelf symbolisch is opgenomen in de kleuren van de Thaise vlag.

Of geldt ook hier, wat Thailand al zo vaak gedemonstreerd heeft, dat er principes zijn voor binnenlands en andere voor buitenlands gebruik?

Ook het Vaticaan zwicht voor China

Tegelijkertijd is ook  het Vaticaan zelf  daar niet vrij van. In geloofskwesties staat het een oecunemische  benadering voor. Eind deze maand vindt een interreligieuze gebedsontmoeting plaats in de Italiaanse stad Assisi. Naast paus Franciscus nemen de anglicaanse aartsbisschop Welby, secretaris Olav Fykse Tveit van de Wereldraad van Kerken, de oecumenische patriarch Bartholomeos I en tientallen andere prominente christelijke, joodse, islamitische en leiders van andere godsdiensten deel.

De opvallende afwezige is de Dalai Lama, die niet werd niet uitgenodigd. Tijdens de eerste gebedsontmoeting voor de vrede in Assisi in 1986 was hij nog prominent van de partij. Foto’s van paus Joannes Paulus II en de Dalai Lama gingen toen de hele wereld rond.

De reden waarom hij niet werd uitgenodigd is ook hier, dat China fel protest zou aanteken bij landen die de Tibetaanse geestelijke leider een invitatie durven te sturen. De Italiaanse media suggereren dat het Vaticaan achter de schermen sterke druk heeft uitgeoefend op de organisatoren de Dalai Lama niet uit te nodigen, om de gesprekken tussen China en de Heilige Stoel die op het hoogste niveau plaatsvinden niet te ondergraven.

 

Ook op Trefpunt over verplicht luisteren naar China: Thailand is een mier, zegt premier
Tibetaans boeddhisme doorn in het oog van China

 

Antonin Cee
Over Antonin Cee 146 Artikelen
Antonin Cee woont sinds eind jaren tachtig in Chiangmai en voerde themareizen uit. Hij studeerde filosofie aan de Universiteit van Montpellier in Frankrijk en werkte enige tijd als redacteur bij The Nation in Bangkok. Ook schreef hij artikelen voor verschillende Nederlandse, Belgische en Engelstalige magazines. Met zijn achttienjarige dochter vormt hij een eenoudergezin en brengt elk jaar enige tijd door in Zuid-Frankrijk. Hij publiceerde een verhalenbundel getiteld 'Inheems Kruid'. Onlangs bracht hij zijn tweede boek 'Thailand tegen het Licht' uit. Beide boeken zijn zonder verzendkosten te bestellen bij www.amazon.de.

2 Comments

  1. Beste Antonin, heel fijn artikel waar ik veel uit heb kunnen leren. De katholieke kerk is, volgens mij, een doodeng instituut. Net voor en tijdens WOII heeft dat instituut zich vreselijk opgesteld mbt Joden. Nu is de Dalai Lama persona non grata.

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*