Thailand. In gesprek met drie strijders voor democratie

Op een zonnige oktober ochtend reisden Tino Kuis en de schrijver van dit verhaal af naar Amsterdam voor een speciale ontmoeting. We kregen namelijk de kans om te spreken met drie mensen die zich hard maken voor democratie, vrijheid van meningsuiting en mensenrechten van de Thaise burgers. We ontmoetten het drietal op het Centraal Station, alwaar de Thaise Somyot en Junya arriveerden vanuit Keulen. Amsterdam was de laatste halte in een rij grote Europese steden waar dit tweetal hun strijd voor een beter Thailland een podium mochten geven. De Nederlandse Marijke voegde zich later bij hen.

Tino had een presentje meegenomen voor Somyot, een bijzonder exemplaar van het tijdschrift waar Somyot zelf hoofdredacteur van was. Somyot heeft jaren in de gevangenis gezeten en had sindsdien zijn tijdschrift ‘Voice of Taksin’ noch de opvolger ‘Red Power’ niet meer onder ogen gehad. In de editie die Somyot cadeau kreeg, is zijn eigen gevangenschap beschreven. Aan de blijdschap in zijn ogen zagen we dat dit hem goed deed. Somyot is een warme man, al merkten we dat de jaren achter tralies een groot litteken bij hem hebben achtergelaten. Junya vertelde ons dat Somyot, na alles wat hem is aangedaan, nergens een traan meer om laat. Toch zit Somyot van binnen nog vol positieve energie en hoop. Datzelfde gaat ook op voor Junya en Marijke. Een roeping vanuit het hart voor een betere wereld, ze hebben een strijd te voeren en nemen geen blad voor de mond, durven te zeggen wat er mis is met Thailand uit liefde voor dit land. Vechtend voor een natie waarin de gewone burger een fatsoenlijk leven kan hebben onder een rechtvaardige, eerlijke, democratische rechtstaat.

Rob V., Gesprek met strijders voor democratie
V.l.n.r: Tino Kuis, Rob V. , Marijke Wit, Somyot Pruksakasemsuk en Junya Yimprasert

Wie zijn deze activisten

Somyot Pruksakasemsuk (สมยศ พฤกษาเกษมสุข) is in 1961 geboren in Bangkok, hij is een Thaise activist die zich inzet voor arbeidsrechten en mensenrechten. Zo werkte hij mee aan de Clean Cloths Campaign, een internationale alliantie die zich inzet voor betere arbeidsrechten in de kleding- en schoenenindustrie. Alhoewel geen groot bewonderaar van Thaksin Shinawatra, richtte hij samen met enkele anderen het rode tijdschrift ‘Voice of Taksin’ op. (Taksin is overigens de naam van koning Taksin, een koning die hoog aanzien heeft onder de gewone Thais. In het Thaise onderschrift stond wél Thaksin (ทักษิณ) geschreven, de naam van de oud-premier.)

Als hoofdredacteur van dit tijdschrift werd Somyot in 2011 gearresteerd en aangeklaagd wegens majesteitsschennis. Dit omdat hij als redacteur had toegestaan dat twee artikelen over een fictief koninkrijk geplaatst werden. Volgens de rechtbank kon het personage in deze stukken worden gezien als een verwijzing naar koning Bhumibol. Somyot weigerde schuld te bekennen, wat een halvering van zijn straf zou hebben betekend. Hij werd veroordeeld tot 11 jaar gevangenisstraf, later teruggebracht tot 7 jaar. In april van 2018 kwam hij vrij en ging hij door met zijn strijd voor democratie. De auteur van de twee artikelen is overigens nooit veroordeeld.

Junya Yimprasert (จรรยา ยิ้มประเสริฐ,Tjanjaa Yimpraseurt), ook wel bekend als Lek, is in 1966 geboren in een dorpje 100 kilometer buiten Bangkok. Junya is eveneens een strijder voor arbeidsrechten – in het bijzonder die van vrouwen- en zet zich in voor de meest kwetsbare mensen in Thailand en daar buiten. Na de bloedige onderdrukking van de demonstraties in 2010 schreef zij een zeer kritisch artikel over koning Bhumibol. Als gevolg daarvan zag ze zich genoodzaakt haar land te ontvluchten. Ze kreeg politiek asiel in Finland en vanuit daar zet ze zich nog steeds in voor de Thaise arbeiders en de democratie.

Marijke Wit is verpleegster, lid van Amnesty International en ook zij zet zich in voor mensenrechten en democratie. Ze heeft ondermeer geprotesteerd bij het Thaise consulaat in Amsterdam en Londen en ook brieven geschreven aan de Thaise koning en de Nederlandse ambassade in Bangkok.

Wij namen plaats op een terrasje in hartje Amsterdam, en stelden ze onder het genot van een hapje en een drankje vragen over hun strijd en hun visies voor een beter Thailand.

Somyot, kun u ons vertellen over uw strijd?
‘Na de coup van september 2006 ben ik lid geworden van de beweging die streed voor democratie en werd ik één van de Roodhemd-leiders. In mei 2007 trad ik af en richtte ik de ‘24 June Democracy Group’ op. Een groep die als doel heeft de democratische waarden te promoten en alle vormen van dictatuur te bestrijden. In 2010 was ik de redacteur van Voice of Taksin, een politiek tijdschrift dat een stem gaf aan de mensen uit de Thaise maatschappij die geen stem hebben, de onderdrukten. We vertegenwoordigden arbeiders, boeren en mensen die voor vrijheid en democratie strijden. De eisen waren helder: ten eerste schappelijke lonen waarmee in het levensonderhoud kan worden voorzien. Ten tweede het tot stand komen van een échte democratie waar mensen het recht hebben zich te organiseren, te protesteren, politieke activiteiten te ontplooien en hun ideeën te uiten. Vrijheid van meningsuiting, daar stond mijn tijdschrift voor.’

Rob V., Gesprek met strijders voor democratie2
Somyot Pruksakasemsuk

Wat gaat u doen nu u weer vrij bent?
‘Ik blijf vechten, ik ben niet bang om terug de gevangenis in te gaan. Het was een verschrikkelijke tijd, maar we moeten vechten voor rechtvaardigheid, onze idealen. Ik zal proberen andere politieke gevangen vrij te krijgen, om de wetten te veranderen. Dat de misstanden jegens Thaise burgers ten einde komt. Het wordt tijd dat de diverse premiers verantwoording af leggen voor hun daden. Er moet een onderzoekscommissie komen die het handelen van alle betrokken van voorgaande regeringen tegen het licht houdt, waar nodig kan dan een strafzaak worden begonnen. Sinds 1973 is er nog nooit een objectieve rechtsvervolging geweest van hen die verantwoordelijk zijn voor het bloed dat door de straten vloeide. We kunnen de verantwoordelijken daar niet weg mee laten komen! Desnoods via het Internationaal Strafhof in Den Haag.’

Bemoeienis met de Thailand door het buitenland, kan dat wel?
‘We leven in een open wereld, we moeten ons om elkaar bekommeren, we zijn niet alleen op deze aarde. Waar komt hier in Amsterdam de rijst vandaan? De kleding? Komen die dingen uit Nederland of komen die uit bijvoorbeeld Bangladeh of Thailand? Er zijn flink wat mannen met een Thaise vrouw. Waarom? Omdat de grenzen verdwijnen, we zijn alle wereldburgers dus moeten wij allen ons bekommeren om wat er in Thailand gebeurt. En trouwens (Somyot begint te glimlachen en zijn toon verandert van serieus naar sarcastisch), jullie Hollanders hebben veel van Azië geplunderd, het is tijd dat jullie je excuses aanbieden en eens iets voor ons terug doen… ‘

——————————————————————————————————————-

Somyot en Junya blijven dus strijden voor democratie, mensenrechten, een fatsoenlijk leven voor de gewone burger. Yunja kaart bijvooreeld slechte arbeidsomstandigheden van Thaise gastarbeiders, mensen wier paspoort wordt ingenomen om als een soort slaaf misbruikt te worden. Deze misstanden komen niet alleen voor in het verre buitenland, maar ook in bijvoorbeeld Zweden en Finland. Nu ze in Europa woont maakt ze gebruik van de vrijheid van meningsuiting en recht op demonstratie om vertegenwoordigers van haar Thailand op hun falen te wijzen. Dat deze kritiek niet altijd welkom is spreekt voor zich.

Rob V. Gesprek met srijders voor democratie 3
V.l.n.r.: Somyot Pruksakasemsuk, Marijke Wit, Tino Kuis, Rob V. en Junya Yimprasert

———————————————————————————————————————-

Yunja, bent u niet bang dat u nooit meer terug kan keren naar Thailand?
‘Ik geef mijzelf niet over aan dat doembeeld. In het verleden hadden Thais in ballingschap zoals Pridi niet de communicatiemiddelen die we vandaag de dag kennen. Thaise bannelingen overzee hebben de ogen geopend van het Thaise publiek. En de strijd voor democratie duurt al zó lang, meer dan 80 jaar. Pridi zag zijn visie voor Thailand nooit waarheid worden, maar wij gaan door. Mijn terugkeer naar Thailand heeft geen prioriteit. Van het grootste belang is om onze boodschap over te brengen. De noodzaak tot democratie, mensenrechten en gelijkheid. Thailand heeft een opstand nodig, dat is wel mij wel duidelijk, maar hoe onze idealen te bereiken zonder dat er opnieuw bloed vloeit, dat is de vraag.’

Zijn er mensen waar u naar op kijkt, helden?
‘Nee, ik ben tegen helden. Er zijn namelijk zoveel mensen die hebben bijgedragen aan onze strijd. Zovelen die zich op allerlei manieren inzetten. Er is niet een enkele held. Het is te makkelijk om naar een enkele held te wijzen, iets dat we wel zien in Thaise geschiedenis en volksverhalen. De elite is er dol op om een enkele held aan te wijzen en geen oog te bieden voor het collectief, waar de werkelijke kracht ligt. Nee, ze vrezen de macht van het collectief. We moeten dus geen helden aanwijzen. En daarom maak ik me zorgen dat iemand zoals Thanathorn van de Future Forward Party toestaat als held te worden gezien. De knappe, slimme, jonge, charismatische man, hij past perfect in het plaatje van een held. Zal hij zich laten gebruiken als speelstuk? Zal deze rijke jongeman compromissen sluiten? Dat heeft hij al gedaan door niet langer te strijden voor afschaffing van de wet op majesteitsschennis. We zullen zien of hij meer moed heeft dan Thaksin, of hij zich werkelijk in zal zetten voor verandering. Maar hij moet zich nog wel bewijzen anders kunnen we hem ook niet vertrouwen.’

Wat zijn uw verwachtingen voor de aankomende verkiezingen?
‘Die zullen plaatsvinden en het eerste wat nodig is na de verkiezingen is een referendum over het herzien van de grondwet, het schrijven van een nieuwe grondwet, ontbinding van het parlement en dan verkiezingen. Thanathorn is hier heel duidelijk over en ik sta aan zijn zij op dit punt. Het zal toch nog minstens vijf jaar duren om een degelijke grondwet te schrijven en een parlement te kiezen die het volk écht vertegenwoordigt.’

Denkt u dat partijen zoals Pheu Thai, de Commoner Party en Future Forward samen kunnen werken?
‘Ik hoop het. Ik denk dat Pheu Thai en de Commoner Party (Burger Partij) wel samen kunnen werken, mogelijk ook Future Forward (Nieuwe Toekomst Partij), maar de Democrat Party zeker niet. Maar ook bij Pheu Thai is er een risico, Thaksin is zó vol van zichzelf en zijn economische visies. Ook Yingluck zegt ‘de economie eerst’, maar ze ziet het verkeerd. Het moet zijn ‘de mensen eerst’. Thailand moet een land worden waar we onze politici kunnen vertrouwen. Thaksin was altijd al corrupt dus we kunnen ook Pheu Thai niet volledig vertrouwen.’

En kunnen wij in Nederland iets betekenen voor Thailand?
‘Ja zeker! Jullie kunnen naar jullie koning, parlement en ambassade schrijven en hen informeren, protest aantekenen tegen de gang van zaken in Thailand. Hoe mensen die kritisch zijn tegen de gevestigde orde verdwijnen of worden geïntimideerd. Name en shame, benoem de afschuwelijke dingen die plaats vinden in Thailand. Ik heb weleens het verlangen om op het vliegveld hier in Europa flyers uit te delen om toeristen op te roepen in Thailand het woord van de democratie te verspreiden. Treed buiten je comfort zone, ga niet naar Thailand om slechts van zon, zee en vrouwen te genieten.’

Maar er zijn mensen die zeggen dat Aziatische landen niet om kunnen gaan met democratie zoals Europa dat kent, dat ze een paternalistische, krachtige leider nodig hebben?
‘Nee, dat is een belediging voor de mensheid. Ik geloof dat iedereen dondersgoed weet wat vrijheid is. Als jij om vrijheid geeft moet je je beseffen dat andere mensen dat verlangen ook hebben. Het zit in onze menselijke aard. Mensen die wat anders beweren zijn racisten. De Thais zijn geen apen! Dit excuus dat Thailand nog niet toe is aan democratie is ook wat de Thaise elite gebruikt, maar het is niets anders dan een excuus om aan de macht te blijven. En het idee dat als je geen Thai bent, je niet over Thailand kan praten is absolute te zot voor woorden. Ook tegen mij zeggen ze dat ik mijn mond moet houden, dat ik mijn land niet lief heb. Belachelijk! We moeten terug vechten, ons verzetten. We leven in een globaliserende wereld waar we gezamenlijk als mensen verantwoording hebben voor elkaars welzijn. Niet door geld of eten te delen maar door deuren te openen, zodat andere mensen ook vrij kunnen denken en spreken.’


Een van die  westerlingen die zich bemoeit met de gang van zaken in Thailand is Marijke Wit. Als lid van Amnesty International en met een warm hart voor Thailand was het voor haar dan ook duidelijk dat we een tegengeluid moeten laten horen, nooit meer een dictator te gast op Europees grondgebied.

Rob V. Gesprek met srijders voor democratie 4

———————————————————————————————————————

Op welke manieren vecht je voor de democratisering van Thailand?
‘Door tegen Prayut te demonstreren tijdens zijn bezoek in Londen, en ook bezoek ik congressen over mensenrechten en democratie. Ik heb brieven geschreven naar de Thaise koning, naar de Nederlande ambassadeur in Thailand en naar de Europese Unie om aandacht te vragen voor de mensenrechten in Thailand. Ook schrijf ik naar Amnesty International in Amsterdam en Londen over de Thaise activisten. Tevens heb ik gedemonstreerd voor de vrijlating van Waen, een Thaise vrijwillige verpleegster die gewonde demonstranten verzorgde tijdens de straatprotesten van 2010. Ze is een belangrijke getuige van het dodelijk geweld dat de militairen hanteerden tegen de burgers. Ze is in 2015 door het leger opgepakt en onschuldig in de gevangenis opgesloten, recentelijk is ze gelukkig vrijgelaten.’

‘Ik praat veel met Thaise mensen die zich inzetten voor verandering, lees veel over de Thaise politiek en heb ik de film ‘Democracy After Death’ gezien. Een Thaise film uit 2016 die een licht werpt op de Thaise politiek die voortgekomen is uit de coups van september 2006 en mei 2014. Ik raad mensen aan die film te zien, je kunt hem op YouTube vinden.’

Dus de Thaise mensen ondergaan het gebrek aan democratie niet gelaten?
‘De mensen weten dat de economie achteruitgaat in vergelijking met andere landen, dat ook de gezondheidszorg er op achteruitgaat. Demonstraties zijn verboden en de grondwet is aangepast. Veel Thaise mensen zijn de politiek beu maar opkomen voor democratie is het vechten waard. Anders gaat het belastinggeld naar duikboten of dure horloges en andere hebbedingetjes voor de hogere militairen in plaats van het geld te investeren in het onderwijs, gezondheidszorg, meer banen, betere arbeidsvoorwaarden en hogere salarissen.
De militairen zullen hun macht niet zomaar uit handen gegeven, ook niet nu er verkiezingen plaats gaan vinden. Maar beetje bij beetje kunnen we deze essentiële doelen samen bereiken.’

—————————————————————————————————————–

Dat er een nog een lange weg te gaan is voordat Thailand haar burgers dezelfde rechten geeft die wij hier in Europa als heel vanzelfsprekend ervaren, dat is evident. Maar door de tomeloze inzet van mensen die het lef hebben hun stem te laten horen, komt die dag zeker naderbij. Hulde dus aan deze drie hartelijke mensen. Het was een genoegen hen gesproken te hebben in ons vrije Nederland.

Meer informatie:

Rob V.
Over Rob V. 19 Artikelen
Rob V. is een Thailandliefhebber en -ganger. Hij heeft zich gespecialiseerd in immigratiepolitiek en procedures voor verkrijgen Schengen-visa

2 Comments

  1. Op de eerste foto zie je me mij boekje vasthouden met een getekend portret van Somyot. Het betreft een gedichtbundel van zijn hand, geschreven in de gevangenis, en getiteld สองแผ่นดิน song phaen din, ‘Twee Koningen'(ISBN 978-974-315-979-4. Hij vroeg mij de gedichten te vertalen maar dat is te moeilijk voor me. Ik wil wel het motto in het begin van deze bundel gedichten hier neerschrijven: ‘Ik aanvaard dat ik mijn vrijheid verlies maar ik zal nooit toestaan mijn menselijkheid te verliezen.’

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*