Thailand. Het zichtbare leger van vergeten ‘zzp-ers’

Thaise economie:  de informele sector

 

Tino Kuis, Informele Sector, Thaise economie
Vervoer. Foto gezien op The Culture Trip

Wie in Thailand op vakantie gaat of er woont ziet vooral mensen die in de informele sector werken.  Deze sector zorgt voor betaalbaar eten, vervoer en veel meer voor een groot deel van de bevolking. Zij is onmisbaar voor het goed functioneren van het land maar wordt door de officiële instanties vergeten en verwaarloosd. .

Zoals vaak met dit soort begrippen zijn er veel soorten definities. Als het over Europese landen gaat lees je vaak: zwarte of schaduw economie,  ondergrondse of illegale economie, en soms criminele economie.  In die streken omvat de informele economie rond de 5% van de gehele economie.

In landen waar de informele economie veel groter is wordt met informeel meestal bedoeld dat de economische activiteiten niet zijn geregistreerd,  vaak buiten een wettelijk kader vallen, geen belasting betalen en meestal door de overheid worden genegeerd. Dat is ook het grote verschil tussen Thaise ‘zzp-ers’ en hun Nederlqndse collega’s. De laatsten zijn ingebed in wet- en regelgeving en kunnen terugvallen op een sociaal vangnet.

De omvang van deze sector

Tino Kuis, Informele sector, Thaise economieWie werken er zoal in deze sector? In de productiesector zijn het veelal thuiswerkers die uitbesteed werk op zich nemen, vooral in de kledingindustrie, de visserij en de bouw,  op zich nemen.  Het grootste deel zal werk vinden in de dienstensector. Denk aan eetstalletjes, kleine winkeltjes, motortaxi-rijders, reparatiebedrijfjes, huishoudelijk personeel, de seksindustrie en meer. De agrarische sector wordt vaak niet of heel apart behandeld in de literatuur. In de cijfers die ik hier geef is ze wel meegenomen.

Van de werkers in de informele sector is 60-80 procent vrouw.

De informele sector in Thailand omvat ruim 60 procent van alle werkenden maar met een beduidende regionale variatie. In Bangkok bedraagt het informele deel van alle werkenden slechts 32 procent, terwijl dat in het Noorden en Noordoosten rond de 75 procent is, het Zuiden ligt daar ergens tussen in.  Deze getallen gaan gelijk op met de inkomens in die gebieden: hoe meer werkers in de  informele sector, hoe minder gemiddeld inkomen.  Andere landen in Zuidoost Azië, Afrika en Zuid Amerika hebben ook een grote informele sector,  maar Thailand heeft één van de grootste.

Het aandeel van de informele sector in het bruto nationaal product wordt verschillend aangegeven maar ligt hoogstwaarschijnlijk ergens tussen de 40 en 50 procent. Het is mij uit de literatuur niet duidelijk geworden in welke mate en op welke wijze de informele sector bij de officiële cijfers over de economie wordt betrokken. Het moet het resultaat zijn van een apart onderzoek onder een groot aantal bedrijfjes. Het is voor mij de vraag in hoeverre de uitkomsten daarvan juist zijn.

De voordelen

In vroegere literatuur over de economie werd de informele sector over het algemeen nauwelijks genoemd.  Ze zou weinig toevoegen aan het welzijn van de natie. Daar is men de laatste 20 jaar anders over gaan denken.

Bert Vos, Seksindustrie Maleisië
Zeer zichtbare werkers in de sector dienstverlening

Er zijn zeker voordelen te behalen aan een bruisende informele sector. Het is een uitkomst voor mensen die met weinig scholing en een gering kapitaal toch een redelijke broodwinning op kunnen zetten die van nut is voor de bevolking in het algemeen.  Bovendien kunnen ze geheel zelfstandig werken en elke  tijdelijke hulp inschakelen. Ze zijn niet gebonden aan al te veel regels. Ze hoeven geen vergunning aan te vragen wat vaak veel tijd en geld kost en meestal betalen ze geen belastingen.

Het is ook een van de redenen waarom Thailand zo’n laag werkeloosheidspercentage heeft: meestal tussen de 0,5 en 1 procent.  In tijden van economische crisis vallen de voorheen formeel werkenden terug  op de informele sector waar iemand die een paar uur werkt per week niet als werkeloos wordt geteld.

en de nadelen

Deze zijn voor een deel een spiegelbeeld van de voordelen.
Alleen de formele sector hoeft te voldoen aan wettelijke eisen rond de inzet van arbeid.   In de informele sector zijn er geen regels rond maximaal aantal werkuren en minimumloon. Velen verdienen minder dan de 300+ baht minimumdagloon. Cijfers laten zien dat in de informele sector 10 (tien) keer zoveel (gelukkig meest lichte) ongelukken plaatsvinden als in de formele sector. De informele sector is ook veel gevoeliger voor uitbuiting door gezagsdragers die straattentjes en winkeltjes een maandelijks bedrag aan hen laten betalen. Informele bedrijven kennen geen rechtsbescherming: iedere regeringsinstantie kan ze zonder meer bevelen te vertrekken.  En er bestaat geen enkel sociaal vangnet. De formele sector heeft weinig regels voor werkeloosheid en ziekte.

Hans Geleijnse, Motosai, Helm
Kleine zelfstandige: meer ongelukken, minder zekerheid

Inkomsten in deze sector zijn zeer onzeker en van dag tot dag sterk wisselend.

Toch krijg ik uit gesprekken de indruk dat de keuze voor een baan in de informele sector een rationele is, waar mensen de voor-en nadelen redelijk goed hebben afgewogen.

Streven naar oplossingen en verbeteringen

Nog niet zo lang geleden waren de deskundigen het er in meerderheid over eens dat de informele sector moest verdwijnen omdat alleen een formele status de problemen kan oplossen. Er zijn overigens veel kleine ondernemingen die deels formeel en deels informeel zijn. Google en Apple zijn ook informeel begonnen in een garage.

Tino Kuis, Informele Sector, Thaise economie
Begonnen in informele sector: Zakenman Charoen Sirivadhanabhakdi, van boerenjongen naar op één na rijkste Thai
Foto Thai Beverages

Nu zien veel mensen ook de voordelen van de informele sector in en zij werken aan manieren om de nadelen te verminderen.

Een probleem is dat in Thailand een vakbond alleen mag werken voor een individuele onderneming en niet een overkoepelend orgaan mag zijn. Er zijn een paar organisaties, NGO’s, werkzaam in Thailand die de informele sector meer wil steunen. De OSH bv, wat staat voor Occupation Safety  and Health. Voor vrouwen is er de internationale organisatie WIEGO, Women in Informal Employment, Globalising and Organising.  De informele agrarische sector heeft een aantal coöperaties en advies en steun organisaties van de regering.

Recentelijke persoonlijke ervaringen

Ik heb in de afgelopen 4 weken rondgereisd in het noorden van Thailand. Als onderdeel van dit verhaal had ik me voorgenomen bij alle informele werksituaties, vooral eettentjes en winkeltjes, te informeren naar de verdiensten in de afgelopen 4-5 jaar.  Zonder enige uitzondering vertelde men dat de inkomsten in die tijd tussen de 20 en 40 procent waren gedaald. Niemand kon exact aangeven waar het probleem lag want een boekhouding zat er nooit in. Meestal gaven ze als reden een combinatie van meer concurrentie en minder klanten, minder uitgaven per klant en hogere onkosten.

Omdat de economie als geheel volgens de officiële cijfers tussen de drie en vier procent stijgt kan het haast niet anders dat de informele economie in die getallen te weinig tot uiting komt. De formele economie stijgt harder terwijl de informele economie achteruit gaat, is mijn vermoeden. Het is in ieder geval duidelijk dat overheden en beleidsmakers de informele sector, waar toch de meeste Thais werken,  nauwelijks betrekken in hun overwegingen.

Conclusie

Tino Kuis, Informele Sector, Thaise economie
Klussers nemen pauze. Bouwsector kan niet zonder hen
Foto ©Hans Geleijnse

De informele sector is niet meer weg te denken uit de Thaise gemeenschap, ze is daarvan een essentieel onderdeel en verdient daarom veel meer aandacht.  De overheid profiteert  op vele manieren van deze sector maar is niet bereid een betere organisatie te overwegen of te steunen. Als de overheid er zich al mee bemoeit is het door slechts het hier en daar een cosmetische ingreep te plegen, en wel van bovenaf, zonder enig overleg.  Bijna alle economische maatregelen van de overheid, denk aan de speciale economische zones en de hogesnelheidstreinen,  zijn ten behoeve van de formele economie en komt ten goede aan de (super)rijken en de betere middenklasse.  De grootste groep werkenden in Thailand, die in de informele sector, heeft er betrekkelijk weinig aan. Dat moet veranderen.

Bronnen

De twee volgende links geven het beste overzicht van werk en leven in de informele sector

https://www.wiego.org/sites/default/files/resources/files/Reed-Informal-Workers-Bangkok-Thailand-Four-Sectors-Eng.pdf
http://www.rrojasdatabank.info/sida.pdf
http://investvine.com/thailands-shadow-economy-among-biggest-globally/
https://www.wiego.org/sites/default/files/resources/files/Reed-Considerations-for-Policymakers-Informal-Workers-in-Bangkok-Eng.pdf
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5812466/

Over gezondheidsproblemen:

https://www.jstage.jst.go.jp/article/isljsl/90/5/90_183/_pdf

Foto homepage: visverkopers op markt Hat Yai

Lees op Trefpunt ook: problemen van een kleine zelfstandige
Tino Kuis
Over Tino Kuis 121 Artikelen
Tino Kuis. gepensioneerde huisarts, woont in Zutphen. Na zijn opleiding werkte hij drie jaar als tropenarts in Tanzania en daarna vijfentwintig jaar als huisarts in Vlaardingen. Hij heeft in Nederland drie volwassen kinderen. Tino verbleef van 1999 tot 2017 in Thailand. Zijn 18-jarige Thaise zoon studeert in Chiang Mai. Tino heeft zich gespecialiseerd in Thaise taal, cultuur en geschiedenis.

7 Comments

  1. Zeer interessant artikel. Vraagtekens zet ik echter bij de waarneming van Tino dat ‘de keuze voor een baan in de informele sector een rationele is, waar mensen de voor-en nadelen redelijk goed hebben afgewogen.’ Ik denk dat wat reageerder Yandre opmerkt en ook Rob V. stelt (noodzaak tot) veel dichter bij de realiteit komt. De informele sector in Thailand heeft alles van doen met verborgen werkloosheid en het bijspijkeren van het (gezins)inkomen. Dat 60 tot 80 procent van de werkers vrouwen zijn is in dit opzicht al veelzeggend. Ik zie dat ook op de markten en winkeltjes in mijn omgeving. Een instinctieve noodsprong waar weinig rationeels aan is behalve de droom van extra inkomsten. Dat verklaart tevens waarom veel van deze kleine zelfstandigen desnoods naast elkaar precies hetzelfde verkopen. Een rationele keuze zou zijn een gat in de markt te zoeken.

    • Je realiseren dat het een noodzaak is en een noodsprong behoort wel degelijk ook tot de rationele argumenten. Je realiseren dat er geen andere mogelijkheden zijn (geld, opleiding, plaats etc. ) is ook rationeel. Daar is over nagedacht. Veel keuze hebben de mensen niet.
      Ik at met mijn zoon een aantal keren steaks bij een straattentje op een trottoir waar de keuken zich in een busje bevond. Het geheel werd iedere avond om een uur of vijf opgezet en rond 10 uur weer afgebroken. Redelijk lekker voor 100 baht, met een keuze uit een 20 tal mogelijkheden. ‘Waarom hier’ vroeg ik want er waren op loopafstand wel 4-5 andere eetgelegenheden. Ze zei: ‘Verderop is een pizzeria die heeft steaks voor 250 baht, even lekker als die van mij. Hier kunnen mensen makkelijk parkeren, het is een leuke plek en er komen altijd veel mensen langs op zoek naar een maaltijd. Ze zien mij, proeven mijn steaks en komen weer terug. Ik verdien redelijk goed.’
      Natuurlijk worden er ook wel domme keuzes gemaakt maar bij de meerderheid is er goed over nagedacht en met anderen besproken.
      Een gat in de markt, dat is meestal beter maar zeldzaam en moeilijk.

        • Toch wel, Alex. Als de noodzaak van buitenaf gedwongen is (belasting, boete betalen ed.) dan is het geen echte keuze. Maar iemand denkt na en besluit dat werken in de informele sector nu een noodzaak is (er moet geld verdient worden, formele sector kan niet). De keuze is inderdaad zeer beperkt, dat wel. Ook het besluit tot een zeer noodzakelijke operatie is het gevolg van rationeel denken.

          • Eenvoudiger: we leven allemaal in een economische wereld waarvan een deel de formele is. Wie tot die formele wereld geen toegang heeft, zit noodgedwongen vast in de informele economie. Het is dus geen keuze.

  2. Goed om hier eens bij stil te staan. Je hoort inderdaad met regelmaat dat men minder dan het minimumloon betaald krijgt. Dan wordt het overleven. Ik denk dat de formele zou kunnen groeien als vakbonden zich kunnen vormen per sector of bundeling van sectoren. Sanen sta je sterk, kunnen verbeteringen op de werkvloer worden afgedwongen. Als via de regering dan ook de wetgeving meer doet aan bijvoorbeeld sociale vangnetten en arbeidswetgeving plus controle dan pas zie ik de informele sector tot iets gerings worden. Nu is het nog noodzaak.

  3. klopt mijn vrouw heeft een plek op de locale markt .enverkoopt koffie en ontbijt .als ze wil kan ze 24 uur open zijn .maar dat is niet rendabel om te doen .veel die op de markt een plek hebben verschilt van eten tot kleding .maken zeer veel uren per dag .veel concurentie wat eten betreft noem het maar op .er wordt dagelijks huur betaald en water electra wordt apart berekend .voor de huur is er wel 24 uur beveiliging en ook verlichting op de markt .en ja somige kunnen geld verdienen maar zijn er ook die weinig over houden eind van de dag .weggooien van bederfelijke waar enz.maar vele werken liever zo als in een bedrijf .toch mate van vrijheid bli heid .de locatie is in bangkok

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*