Thailand. Chaotisch verloop van junta-verkiezingen levert protesten en de zekere winnaar op

‘Opiniepeiling’ belooft weinig goeds voor democratie

Chaotisch, kiezers in verwarring, veel protesten tegen onregelmatigheden, regelrechte incompetentie en het uitblijven van een betrouwbaar voorlopig resultaat. Zo verliepen de eerste ‘vrije’ verkiezingen sinds 2011 in Thailand, georganiseerd en gehouden met de nieuwe spelregels van het huidige bewind. Een van de verrassingen: eenderde van de 50 miljoen kiesgerechtigden liet de stembus links liggen.

Niettemin, op zeker mag juntaleider Prayuth Chan-Ocha zich na bekendmaking van de officiële uitslag op 9 mei gelegitimeerd zien als democratisch gekozen premier. Het voorlopige voorlopige resultaat (anders kan het moeilijk worden gedefinieerd) na telling van 93 procent van de stemmen geeft zijn aanhang in nieuwe partij Palang Pracharat voldoende zetels in het Huis van Afgevaardigden om met hulp van de 250 door de junta benoemde leden van de nieuwe Senaat die status veilig te stellen. En reken er maar op dat ook het buitenland, inclusief de Europese Unie, die zullen aanvaarden, kritiek. an buitenlandse waarnemers over het verloop van de verkiezingen ten spijt.

And on the eve of the poll, His Majesty King Maha Vajiralongkorn issued a cryptic statement urging people to support "good" leaders against those who create "chaos". Another royal command in February torpedoed the candidacy of the king's elder sister Princess Ubolratana for prime minister via a party linked to Thaksin.
De vijf toppers met aantal behaalde stemmen
Schermafbeelding staatje Bangkok Post

Maar onomstreden is anders. Bij de telling verslikte de Nationale Verkiezingscommissie zich herhaaldelijk in in de door stembureaus aangeleverde gegevens, en bracht uitslagen waarbij het aantal ingeleverde stembiljetten niet klopte met de telling per partij. Ook maakte Palang Pracharat, dat lang ver achter lag op Pheu Thai, plotseling een verdacht snelle opmars. En tenslotte lastte de Commissie tot drie keer toe de aangekondigde officiële bekendmaking van de voorlopige uitslag. Waarna de onderkoning van de commissie, Nath Laoseesawakul, de verzamelde media uiteindelijk liet weten dat het ingewikkeld rekenen was, de media verwarring hadden gezaaid en er tot de officiële uitslag op 9 mei geen door de Commissie gesanctioneerde voorlopige resultaat meer komt..

Zo mag de door de gevluchte ex-premier Thaksin gesteunde Pheu Thai partij in parlementszetels zich voorlopig de grootste noemen. Tel je de stemmen op die Pheu Thai en uitgesproken anti-juntapartijen als nieuwkomer Future Forward Party wisten te verwerven dan verschuift ook in aantallen kiezers het beeld in Prayuths nadeel. Tenminste als er geen drastisch verschil gaat komen met de op maandag gepubliceerde laatste tussentelling van de Commissie . Er moet tot publicatiedag 9 mei achter de schermen nog heel wat gerekend worden.

Hans Geleijnse, Verkiezingscommissie, Voorlopig resutaat, Winnaar, Chatisch verloop
De top vijf met mogelijke parlementaire zetelverdeling. Let op ‘geschat’ boven zetels toegekend aan partijlijst
Schermafbeelding staatje Bangkok.Post

Voorzichtig wat conclusies trekken

Omdat het beeld op 9 mei nog kan veranderen is conclusies uit de verkiezingszondag trekken wat hachelijk. Maar de verwachte en voorspelbare protesten over het niet democratische karakter van deze verkiezingen even terzijde gelaten snijden deze waarnemingen op dit moment hout:

Hans Geleijnse, Verkiezingscommissie, Voorlopig resutaat, Winnaar, Chatisch verloop
Protesteren heeft geen massale weerklank
Foto Khaosod English

*Van breed verzet tegen repressie en onderdrukking van vrijheid van meningsuiting kan met 35 procent wegblijvers moeilijk worden gesproken. Een aanwijzing daarvoor is ook Democraten, van oudsher de tweede partij van het land, een fikse averij opliepen nadat hun leider Abhisit zich mordicus tegen Prayuth als premier had uitgesproken.

*Het ‘rode front’ van Pheu Thai kon zich slechts handhaven dankzij de trouwe aanhang in de traditioneel rode gebieden in het Noord- en Noordoost-Thailand. Waarbij moet worden aangetekend dat het uit de race halen van Thai Raksa Chart wegens de stunt met kandidaat-premier prinses Ubolratana de Thaksin-aanhang duur te staan is gekomen.

*Thailands hoop voor de toekomst, geleid door de telegenieke miljardair Thanathorn, had zoals voorspeld grote aantrekkingskracht op de 7 miljoen jonge kiezers die voor het eerst stemden. Maar de meeste winst werd zoals ook voorspeld behaald in kiesdistricten in de omgeving van Bangkok. Alleen in het noordelijke district Phrae wisten Thanathorn en de zijnen een bres te slaan, maar dan wel in traditioneel Pheu Thai-gebied dus ten koste van die partij.

*Opvallend en verrassend is de zetelwinst van Bhumjaithai, een partij die de kiezers gouden bergen beloofde en streeft naar legalisering van cannabisteelt (voor medische wiet). Welke kant deze partij kiest als het op coalitievorming aankomt blijft ongewis.

*De kans op een progressieve regering, te vormen door Pheu Thai en andere duidelijk anti-juntapartijen is gering. Veel meer voor de hand ligt een coalitie van Prayuth’s Palang Pracharat met gelijkgezinden waarbij Democraten (53 zetels) en Bhumjaithai (51) een sleutelrol hebben. Voor het overige zal het bij coalitievorming een zaak van sprokkelen worden met de kleinere partijen.

Hans Geleijnse, Verkiezingscommissie, Voorlopig resutaat, Winnaar, Chatisch verloop
Souschef van de Kiescommissie: Berekening ingewikkeld en media schuld van verwarring
Foto Khaosod English

*Het door de junta ontworpen kiessysteem moet zo snel mogelijk op de helling. Het is zo ingewikkeld dat de kiezers in verwarring raakten en de Kiescommissie een pleefiguur sloeg. Bovendien, het is vrij lachwekkend dat een partij die er niet in slaagt ook maar één kiesdistrictzetel te winnen er dankzij toewijzing via de partijlijst er alsnog tien krijgt toebedeeld.

Opvallend in de kantlijn

Aandachttrekkende zaken waren er overigens genoeg. Neem de 1542 stembiljetten van in Nieuw-Zeeland wonende Thai. Thais in het buitenland mochten eerder stemmen. Volgens de Thaise ambassade waren de biljetten op 18 maart met Thai Airways verstuurd. Maar door ‘vertraging van het vliegtuig’ arriveerden de ‘Nieuwzeelandse stemmen nadat de stembus zondag gesloten was. En dat terwijl ze zaterdag al op vliegveld Suvarnabhumi in de Thai Airways postbak lagen. Voor de Verkiezingscommissie reden om ze dan maar maar ongeldig te verklaren. vanzelfsprekend.

Hans Geleijnse, Verkiezingscommissie, Voorlopig resutaat, Winnaar, Chatisch verloop
Niet echt reclame voor Thai Airways
Foto gezien op The Thaiger

Opvallend blijft ook de interventie van de koning, die zaterdag een dertig jaar oude uitspraak van zijn overleden vader, koning Bhumibol in alle media liet publiceren. Daarin werd de kiezers geadviseerd ‘goede mensen’ als bestuurders aan te wijzen. Een uitspraak die door de Bangkok Post ‘cryptisch’ werd genoemd, waarbij het dagblad tevens vermelde dat de door de koning uitgesproken veroordeling van de politieke flirt van zijn oudere zus met Thai Raksa Chart de opstart was naar het verbod van deze partij.

En tenslotte, het succes van Palang Pracharat en Prayuth is geen enkele garantie voor meer democreatie en zelfs meer stabiliteit. De verdeeldheid onder de bevolking is en blijft groot, de militairen blijven op de achtergrond de regie houden, welke regering er ook komt. En voor wie dat niet duidelijk genoeg is heeft legerbevelhebber generaal Apirat wat waarschuwingen voor een nieuwe putsch in petto.

Bronnen:

Khaosod English: Het relaas van de verkiezingscommissie
The Notion: Het resultaat van moeilijk tellen
Bangkok Post: Protesten en voorlopig voorlopig resultaat

Meer stemgeluiden op Trefpunt: Bittere ernst of toneelstuk
Hans Geleijnse
Over Hans Geleijnse 318 Artikelen
Hans Geleijnse (1944, Zaandam). Voormalig beroepsmilitair en dienstweigeraar. Passie voor reizen, schrijven en muziek. Belandde in journalistiek, leerde het vak in de praktijk. Werkte twee decennia als buitenlands correspondent voor persbureau GPD en div. andere Nederlandse media. Woont sinds 2010 met partner en dochter in Thailand.

5 Comments

  1. Het zou interessant zijn om te weten hoeveel van de thuisblijvers niet stemden omdat ze zich te ver van de provincie bevonden waar zij geacht werden hun stem uit te brengen. Je kunt alleen maar stemmen in de provincie waar je ingeschreven staat en miljoenen Thais werken (en wonen) in andere provincies, soms ver weg van hun “thuisprovincie”.

    • Zeker waar Cor. De analyses van het stemgedrag zullen nog wel komen en misschien wat verduidelijken.Overigens is het zo dat dat bij verkiezingen in Thailand sinds begin deze eeuw ondanks stemplicht de gemiddelde opkomst 66,92 pct was. Bron: http://www.electionguide.org/countries/id/212/. Bij de verkiezingen van 2011 zo’n 70 ct. Ik denk dat dit gelet op de voorlopige uitslag van de junta-verkiezingen niet haaks staat op de (voorzichtige) conclusies die ik trek.Ben trouwens benieuwd of er, zoals hier niet ongebruikelijk is, pogingen zullen worden ondernomen om de verkiezingen ongeldig te verklaren vanwege de vele onregelmatigheden. Maar dat blijft vermoedelijk een wensdroom.

    • Niet helemaal waar, Cor. Je wordt geacht te stemmen in het district waar je ingeschreven staat maar er was deze keer een mogelijkheid om tot 19 februari on line je ergens anders in te schrijven voor vroegtijdig stemmen. Dat gebeurde op 17 maart en daar hebben ruim 2 miljoen kiezers gebruik van gemaakt. Mijn zoon vergat dat te doen en reisde dus twee maal 5 uur op en neer van Chiang Mai naar Chiang Kham.
      http://www.khaosodenglish.com/featured/2019/02/11/thai-election-for-dummies-how-when-where-to-cast-your-vote/

  2. Mijn complimenten, Hans, een uitstekende samenvatting. De laatste berichten zijn dat de (laat ik het zo naar noemen) anti-junta partijen 243 zetels haalden, en de pro-junta partijen 242 zetels. Mijn zoon stemde als verstandig persoon natuurlijk op de Future Forward Partij en ik zal zijn vloeken over het onverwachte succes van de Phalang Pracharat (Prayut) Partij hier niet herhalen. Begint met een G.In zijn huidige Nederlands-Engels taalgebruik noemde hij het ‘gecheat’.

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*