Tamil Nadu: trouwen met een bananenboom

Else Geraets. Bananenboom, India

Tekst en foto’s: Else Geraets

 

India riep en daar moest ik gehoor aan geven: Tamil Nadu had een festival dat ik heel graag wilde beleven daar waar het ooit was ontstaan, namelijk het Thaipoosam festival in Palani. Ik had het al in Singapore meegemaakt maar vaak veranderen dit soort manifestaties als ze eenmaal los van hun ‘homeland’ in een andere wereld moeten overleven.

Tamil Nadu heeft een rijke en een vierduizend jaar oude cultuur die is ontstaan langs de Indus Rivier in het noordwesten van India. Deze Dravidische cultuur is door de eeuwen heen, tengevolge van invasies, langzaam naar het zuiden gedrukt en is in Tamil Nadu nog heel zichtbaar. De goden nemen hier een bijzondere plaats in en zijn als levende wezens, die aangekleed worden als de dag begint, of die, zoals Shiva, elke avond na een dag lang aandacht gegeven te hebben aan pelgrims en bewonderaars, naar de slaapkamer van zijn vrouw wordt gebracht om de nacht met haar door te brengen.

Else Geraets. Bananenboom, India
Dit is de Thaipoosam in Singapore in 1995. Daar ging het er heel heftig aan toe, terwijl het nu in India zo vrolijk was.

Thaipoosam heeft een ingewikkelde mythologische achtergrond maar het komt erop neer dat Shiva de opdracht geeft twee heuvels naar het zuiden van India te brengen. Idumban moet deze taak op zich nemen en loopt dagen achtereen maar bij Palani moet hij rusten en dat doet hij bij een tempel van Lord Murugan, een zoon van Shiva. Als hij verder wil lopen kan hij de heuvels niet meer optillen en vraagt de hulp van een jonge man ter plaatse. Deze weigert want hij claimt dat de heuvels van hem zijn. Er ontstaat een gevecht en dan realiseert Idumban zich dat hij met Lord Murugan strijdt. Uiteindelijk belooft Idumban dat een ieder die de ‘kavadi’, dit symboliseert de twee heuvels, naar Palani draagt zijn wens uit ziet komen.

We zagen dan ook duizenden mensen lopen langs de weg, niet allemaal droegen ze een ‘kavadi’ maar sommigen droegen potten met geurend water, melk of yoghurt. Thaipoosam gaat om het bereiken van Palani te voet, op blote voeten wel te verstaan en ze lopen 50 km per dag. Maar zijn ze eenmaal in Palani, dan valt de vermoeidheid van ze af, dan dansen ze uren met de ‘kavadi’ op hun schouders op het ritme van de percussion-/drumbands die met hun opzwepend ritme de dansers en hun toeschouwers in extase weten te brengen.

Else Geraets. Bananenboom, India
Dit is de ‘kavadi’ zoals je hem ziet in Palani. Er zijn geen moeilijke haken door het lichaam gestoken

Ook wij hebben hier intens van genoten want het gebeurde overal om ons heen, op straat maar ook in de tempel. Vooral in de tempel was een enerverende ervaring want het geluid wordt door al dat graniet extra versterkt. Ik dacht zelfs dat ik mijn stem verloren had, zo doof was ik geworden.

De dansers en de drummers weten van geen ophouden terwijl de goden onbewogen door al dit geweld de kalmte zelf blijven. Maar het ritme is aanstekelijk, het kietelt je om mee te doen en toen liet ik me door een paar jonge vrouwen de vloer op trekken om met elkaar te dansen.
Het hoogtepunt moest nog komen, de rondgang van de Chariot, of tempelwagen met daarin Lord Murugan die door de pelgrims wordt getrokken. Maar het is bijna onmogelijk om daar een foto van te maken want er zijn teveel mensen die elkaar verdringen om er dichtbij te zijn. We hebben de route meegelopen en onze opties bekeken; we hebben bij mensen op het dak gestaan, maar ook daar lukte het niet om die ene foto te maken want er hingen trossen elektriciteitskabels boven de weg. Maar toen de Chariot bijna zijn ronde had afgelegd, zag ik onze kans, namelijk bij de fotografen op een boerenwagen. En we stonden daar net op tijd toen de pelgrims Lord Murugan dankten voor een prachtige dag wat wij geheel konden beamen.

Maar Tamil Nadu heeft zoveel meer te bieden en wij liepen bijna dagelijks tegen ceremonies aan, zoals in Madurai waar een witte stier, prachtig aangekleed voorop liep toen drie goden werden rondgedragen in de tempel. Of the ghats (trappen die naar de rivier leiden) bij Trichi waar Brahmin priesters tegen een vergoeding hele speciale rituelen uitvoeren waar wij als nuchtere westerlingen wat vreemd tegenaan kijken. Je ziet niet iedere dag een jonge vrouw trouwen met een bananenboom, maar jaren terug had ik dit al eens gezien dus ik kon mijn reisgenoten uitleggen wat hier gaande was. Er was haar voorspeld dat haar aanstaande man spoedig zou sterven dus, om dit in India dramatische gebeuren te omzeilen, trouwt ze eerst met een bananenboom. Alle rituelen zijn hetzelfde als in een normale huwelijkssluiting en uiteindelijk zal de vrouw de boom met een scherp mes doormidden snijden en dan gaat ze met haar ‘echtgenoot’ naar de rivier waar ze een ritueel bad zal nemen. We hebben ons daar een paar uur vermaakt en alle drama’s aangehoord, want dat is het leuke in India, men is bereid je alle informatie te geven die je wilt weten.

Maar misschien wel het meest bijzondere van Tamil Nadu zijn de tempels allemaal gemaakt van graniet, met zijn vele afbeeldingen van de goden, eveneens van graniet, een steensoort die zo hard is dat het haast ongelofelijk is dat mensen duizend jaar geleden in staat waren zulke meesterwerken te creëren. We hebben op muurtjes gezeten om de kleur van het steen te zien veranderen in de ondergaande zon, we hebben geprobeerd zoveel mogelijk afbeeldingen te herkennen en we luisterden aandachtig naar alle verhalen van onze gids. Maar het absolute hoogtepunt was voor ons het Gouvernement Museum van Chennai waar een unieke collectie staat van de beroemde Chola bronzes. We hadden een geweldige gids die ons zijn museum liet zien en we vielen ‘in love’ met de beroemde Shiva Nataraja, de dans van Shiva waarin hij de wereld tegelijkertijd vernietigt en opnieuw creëert.

Else Geraets. Bananenboom, IndiaWe hebben deze afbeelding van Shiva verschillende keren in de tempels gezien omdat men gelooft dat Shiva die dans ook daar heeft uitgevoerd. Men had in vroeger tijden ook altijd danseressen, Deva-dasi, in de tempel die speciaal opgeleid waren om de god te behagen, want uiteindelijk is de dans een vorm van aanbidding. Ze was zeker geen Deva-dasi, dit kleine meisje van 10 jaar, maar ze danste voor ons in de tempel en ze gaf zich volledig over aan de emoties die deze dans oproepen; de intense liefde voor die ene God, en dat was Krishna in dit geval.

De Bharatanatyam Dance is werkelijk heel emotioneel en het leven moet je getekend hebben om deze dans goed te kunnen uitvoeren. Het is niet enkel het technische aspect dat veel vraagt van de danser maar het zijn vooral de emoties die vertolkt moeten worden. De liefde voor die ‘ene’ die niet zomaar accepteert maar ook zijn eisen stelt.

Het bracht me weer terug naar onze reis, die zo bijzonder was, een reis met een gouden randje; de prachtige Chola tempels met zijn unieke beeldhouwwerken, de ceremonies die al dan niet verbonden waren met het festival en vooral de mensen die niets liever willen dan je gelukkig zien in hun land.

Het was weer voor mij: Incredible India.

 

 

Dit verhaal is op een paar kleine wijzigingen na geheel overgenomen uit het mei 2016-nummer van De Tegel, het driemaamdelijkse magazine van de Nederlandse Vereniging Thailand

Gerelateerde berichten