Sulak Sivaraksa: Lege plek in mijn hart na overlijden koning

Pravit, interview Sulak, Dood Koning
Sulak Sivaraksa: wetgeving schaadt koning en monarchie

Pravit Rojanaphruk interviewde Sulak Sivaraksa over het heengaan van koning Bhumibol en de Thaise monarchie. Het interview verscheen op 27 oktober op Khaosod Engels. Pravit schreef er een waarschuwing bij: ‘Dit is wat ik kan publiceren uit het interview.’

Interview over koning Bhumibol en de monarchie

 

De oude man zal zich 100 dagen kleden in het wit, zelfs thuis. Hij zal fundamentele boeddhistische voorschriften in acht nemen en geen vlees eten ter ere van Zijne Majesteit Bhumibol Adulyadej die 13 oktober op 88-jarige leeftijd overleed.

Maar dit is Sulak Sivaraksa, een bekende royalist voor wie kritiek onverbrekelijk verbonden is met zijn trouw aan de monarchie, wat hem keer op keer in de problemen bracht.

Veel van wat Sulak te berde bracht tijdens het interview over de nalatenschap van koning Bhumibol kan hier niet worden herhaald. Dat komt op rekening van de wet op de majesteitsschennis waar hij ook zelf al vele malen het slachtoffer van was. Deze wet wordt zo breed toegepast dat elke discussie los van vleierij verboden is.

Niet dat Sulak zich zoveel zorgen maakt. Nu 83 jaar oud ontliep hij in 1995 zijn straf toen een rechtbank hem na vier jaar juridische strijd vrij pleitte. In 2014 werd hij er van beschuldigd te twijfelen aan een vijf eeuwen oud verhaal over een olifantengevecht van een koning in Ayutthaya. Het onderzoek loopt nog.

Het komt er op neer dat Sulak die zeldzame soort royalist vertegenwoordigt die er van overtuigd is dat trouw tegenspraak vereist. Voor zijn juridische gevechten is het echter wel prettig dat hij enige privileges heeft als lid van de elite.

Pravit, interview Sulak, Dood Koning

Tegen de achtergrond van klassieke westerse muziek, en niet de in deze periode van rouw alom aanwezige koninklijke composities, vertelt Sulak dat hij dankbaar is dat de artsen het leven van de koning niet kunstmatig hebben gerekt.

‘Ik ben dankbaar dat Zijne Majesteit niet verder hoefde te lijden’, zei Sulak, ‘ik moet de artsen prijzen maar Zijne Majesteit’s dood laat toch een leegte achter in mijn hart’.

Sulak, die bekend is om zijn kritische essays en toespraken over de monarchie, prees wijlen de koning voor zijn tussenkomst in 1984 die een einde maakte aan de eerste aanklacht tegen hem wegens majesteitsschennis.

Maar hij was toch kritisch over wijlen de koning. Sulak wees er op dat het onmogelijk is de meer dan vier duizend ‘Royal Projects’ kritisch onder de loep te nemen hoewel hij erkende dat de koning ze opzette met goede bedoelingen voor zijn onderdanen.

‘Over sommige van deze projecten wordt geen juiste verantwoording afgelegd’, zegt Sulak maar zijn verdere uitleg kan hier niet worden neergeschreven.

Toen hem werd gezegd dat het meeste van wat hij te vertellen had niet kon worden opgeschreven wees Sulak er op dat gewezen koningen niet onder artikel 112, het majesteitsschennis artikel in de Strafwet, vallen.

Pravit, interview Sulak, Dood Koning

‘Volgens de wet valt alleen de huidige koning (noot 1) onder die wet. Nu de koning is heengegaan is die wet niet meer op hem van toepassing. Ongelukkig genoeg handhaaft dit land niet de geest van de wet. Niet lang geleden veroordeelde het Opperste Gerechtshof iemand die koning Mongkut (Rama IV, rond 1850) had beledigd’. (zie noot 2)

Als koningen in het verleden niet eerlijk kunnen worden beoordeeld is het voor een historicus onmogelijk geschiedenis te onderwijzen.  ‘Als artikel 112 letterlijk wordt toegepast kan wijlen de koning, Rama IX, worden bekritiseerd. En om de koning te eren zouden de machthebbers artikel 112 moeten afschaffen’, zei Sulak.

Ondanks de bezwaren van de koning zelf tegen deze wet gaat het koninkrijk in de andere richting. Volgens Pirong Ramasoota Rananamd, docent journalistiek aan de Chulalongkorn Universiteit, zijn er meer dan 60 aanklachten wegens majesteitsschennis ingediend sinds de coup van mei 2014. (noot 3)

Sulak noemde de mening van wijlen de koning in deze kwestie, uitgesproken tijdens een toespraak op 4 december 2004.

‘Om wijlen de koning te eren moeten de machthebbers het artikel 112 laten vervallen want Zijne Majesteit zei toen dat elke zaak hen persoonlijk en de monarchie schade berokkende’, vertelde Sulak. ‘Als de machthebbers de koning werkelijk respecteren en eren dan zouden ze artikel 112 moeten afschaffen’.

Pravit, interview Sulak, Dood Koning

Hij wees ook naar de etterende wonden van hen die nog in stilte lijden na de massamoord op de Thammassaat Universiteit door ultra-royalisten. ‘Velen die op die zesde oktober zo hebben geleden koesteren misschien, terecht of ten onrechte, nog wrok’, zei hij. ’Dit moet openlijk besproken worden ten behoeve van de koning en de waarheid’.

‘Willen we dat de monarchie heilig en onaanraakbaar is of misschien wel goddelijk?’, vroeg hij zich af. ‘Sommigen willen dat maar voor de meesten kan de monarchie alleen blijven bestaan als ze de mensen dient.’

‘De monarchie moet verantwoording afleggen aan de bevolking. Ze moet volledig ondergeschikt zijn aan de grondwet. De koning moet een gewoon mens zijn, met gevoel voor humor, vooral over zichzelf, anders is de monarchie geen lang leven meer beschoren.’

 

Noten van de vertaler

1 voor de volledigheid: ook de koningin, de kroonprins en de Regent vallen onder dit artikel
2 deze zaak ken ik toevallig. Tijdens een praatje voor de radio in een verkiezingstijd zei de man zoiets als: ‘Het land kent nog vele gebreken maar is wel vooruit gegaan sinds koning Mongkut (Rama IV, ongeveer 1850) toen er nog slavernij was, onrechtvaardigheid en onderdrukking. Nu is alles veel beter.’ Voor deze volstrekt ware uitspraak kreeg hij dus enige jaren gevangenisstraf.
3 in de twee weken sinds het overlijden van de koning zijn twintig nieuwe zaken over majesteitsschennis aangebracht.

Kings death left hole in my heart, says loyalist critic Sulak

Vertaling: Tino Kuis

 

Over Pravit Rojanaphruk 35 Artikelen
Pravit Rojanaphruk was vele jaren in dienst van het Engelstalige dagblad The Nation en een gezien columnist. Direct na de staatsgreep in mei 2014 demonstreerde tegen de nieuwe machthebbers. Hij werd opgepakt voor ‘attitude adjustment’ (oftewel heropvoeding). Direct na zin vrijlating in september 2014 nam hij ontslag bij The Nation om, zoals hij zei, ”mijn krant verdere druk van buitenaf te besparen”. Pravit werkt thans voor het nieuwsagentschap Khaosod.

1 Comment

  1. De koning, Sulak en radio meneer hebben volkomen gelijk. Al vrees ik dat het nog minstens een generatie duurt voordat de wens van wijze heren gerespecteerd zal worden.

    Bij de laatste alinea moet ik denken aan WimLex en zijn bekende alter-ego.

Reacties zijn gesloten bij dit onderwerp.