Slavernij op Thaise vissersboten nog steeds actueel

Slavernij Thaise Vissersboten
Bevrijde slaven 2014

Thailand heeft van de Trump-administratie een pluimpje gekregen voor bestrijding van mensenhandel. Onder de junta zou, anders dan onder voorgaande burgerregeringen, dermate grote vooruitgang zijn geboekt dat het land werd gepromoveerd naar plaats twee op de index voor mensenhandel, het zogenaamde Trafficking in Persons-rapport. In 2014 stond Thailand nog op plaats drie.

Het Amerikaanse besluit kreeg onmiddellijk applaus van tweede man van de junta, vice-premier en defensieminister Prawit Wongsuwan. ‘Het geeft aan dat de Thaise regering vastbesloten en met oprechte bedoelingen en continue hard werken deze zaak uit de wereld wil helpen’. Vier jaar geleden zei de Thaise ambassadeur in Washington Vijavat Isarabhakdi ongeveer hetzelfde. ‘Thailand zet zich wel degelijk in voor de bestrijding van mensenhandel. We weten dat er nog veel meer moet worden gedaan, maar hebben ook heel veel vooruitgang geboekt.’

Mensenrechtorganisaties bestrijden dat. Zij hebben  forse kritiek op de Thaise autoriteiten. Zij wijzen op de nog steeds doorgaande onderdrukking, uitbuiting en rechteloosheid van buitenlandse werkers in de Thaise visserij. Er is in die sector sprake van regelrechte slavernij. ‘Deze opwaardering komt veel te vroeg,’ verklaarde Judy Gearhart van het International Labor Rights Forum. ‘Thailand heeft enige vooruitgang geboekt, maar we wachten nog steeds op concrete actie van de regering ter bescherming van migrantwerkers.

Amerikanen knijpen oogje dicht

De jaarlijkse TIP-rapportage van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken rangschikt 88 landen in drie categorieën op basis van hoe goed ze mensenhandel bestrijden en voorkomen. De laagste klasse (tier 3) kan aanleiding zijn voor economische en/of politieke sancties tegen een land, zoals het geval is met Noord-Korea. Thailand stond eerder op de zgn. ‘watchlist’ voor tier 2, het stapje hoger geeft aan dat de Trump-administratie een oogje dichtknijpt voor praktijken als gevangenschap, mishandeling en moord in de Thaise visindustrie. Ze zijn daar aan de orde van de dag, meldt de Britse krant de Guardian na een grondig onderzoek

Enkele jaren geleden kwamen de eerste signalen dat migranten aan boord van Thaise vissersschepen in gevangenschap werden gehouden. Zij werden mishandeld, onderbetaald en zelfs gedood om collega’s onder druk te zetten. In 2011 werd daar ook al melding van gemaakt.

Dwangarbeid

De Thaise overheid beloofde beterschap. Er kwamen controlecentra in de havens en tijdelijke identiteitskaarten voor Slavernij Thaise vissersbotenmigranten. In de praktijk blijkt dat het leven van de vissers niet te verbeteren. De nieuwe maatregeln zijn vooral een papieren tijger. In 2015 vond Thailand bij inspecties van in totaal 474.334 zeelieden niet één geval van dwangarbeid, meldt The Guardian. Dusdanig onwaarschijnlijk, schrijft de krant, dat duidelijk is dat de werkelijkheid wordt verborgen. De roze kaarten verplichten de migrant ook nog eens om bij één werkgever te blijven, wat machtsmisbruik in de hand werkt.

Gele kaart

Human Right Watch is bang dat de EU desondanks zijn gele kaart intrekt omdat Thailand de illegale vangst(de zogeheten illegal, unreported en unregulated visserij) weet te beperken. Maar de slechte arbeidsomstandigheden blijven bestaan. Om die aan te pakken wil de EU een dialoog over arbeid voorstellen. HRW is sceptisch omdat zo’n dialoog in het verleden ook niet werkte.  In 2014 kreeg Thailand de ‘gele kaart’ voor illegale vispraktijken. Een nieuw rapport laat zien dat er weinig veranderd is en de genomen maatregelen weinig zoden aan de dijk zetten.

Slavernij Thaise Vissersboten
Foto: Sifaa.nl

Tesco

Slaven worden gedwongen in de productie van schaal- en schelpdieren te werken. Die producten worden verkocht aan grote Amerikaanse, Britse en andere Europese retailers, onthult de Guardian. Uit een onderzoek van zes maanden blijkt dat mannen als dieren worden gekocht en verkocht en vastgehouden op vissersboten. Ze zijn een integraal onderdeel van de productie van garnalen die worden verkocht in toonaangevende supermarkten over de hele wereld, waaronder de top vier van wereldwijde retailers: Walmart, Carrefour, Costco en Tesco. De grootste garnalenkweker ter wereld, het in Thailand gevestigde Charoen Pokhand (CP) Foods, koopt vismeel op van leveranciers die eigenaar zijn van vissersboten die bemand zijn met slaven of daarvan hun producten kopen.

Vermoord

Getuigenissen van arbeiders die wisten te ontsnappen aan boten die CP Foods en andere soortgelijke bedrijven bevoorraden, vertellen over gruwelijke omstandigheden. Waaronder 20-uursdiensten, afranselingen, marteling en executiemodellen. Sommigen waren jarenlang op zee. Zo is er een verhaal bekend van een Cambodjaan die zegt dat hij 22 jaar op een schip is vastgehouden. Ook wordt er regelmatig drugs aangeboden om ze op gang te houden. Sommigen hebben mede-slaven voor hun ogen vermoord zien worden.

Slavernij Thaise VissersbotenVijftien migrantenwerknemers uit Birma en Cambodja leggen uit hoe ze tot slavernij waren gemaakt. Ze hadden makelaars betaald om hen te helpen werk te vinden in Thailand, in fabrieken of op bouwplaatsen. Maar werden in plaats daarvan verkocht aan kapiteins, soms voor slechts 250 euro. “Ik dacht dat ik dood zou gaan”, zegt een voormalige monnik uit Cambodja die werd verkocht. “Ze hielden me geketend, ze gaven niets om me en gaven me geen eten. Ze verkochten ons als dieren.”

Een ander slachtoffer vertelt dat hij maar liefst 20 mede-slaven voor zich heeft zien sterven, van wie er één, met zijn armen en benen aan de boeg van vier boten was gebonden en op zee uit was elkaar getrokken “We werden ook geslagen als we hard werkten”, vertelt een ander. “Alle Birmezen, ook op alle andere boten, worden verhandeld. Er waren er zoveel van ons dat het onmogelijk was ze te tellen.”

Garnalen

CP Foods, jaarlijkse omzet van 33 miljard dollar, noemt zichzelf ‘de keuken van de wereld’. Ze verkoopt garnalenvoer aan boerderijen en levert aan internationale supermarkten. Evenals aan voedselproducenten en detailhandelaren in levensmiddelen, met bevroren of gekookte garnalen en kant-en-klare maaltijden. Het verkoopt ook onbewerkte garnalenmaterialen voor voedselverkopers. Naast Walmart, Carrefour, Costco en Tesco heeft de Guardian onder meer de Aldi, geïdentificeerd als klant van CP Foods. Het bedrijf erkent dat slavenarbeid deel uitmaakt van zijn toeleveringsketen en dat er problemen zijn, maar in welke mate dat is, daar hebben ze gewoon geen zicht op, zeggen ze.

Slavernij Thaise Vissersboten

Thailand geniet een uitstekende positie als ’s werelds grootste garnalenexporteur in een exportsector van zeevruchten en vis, die naar schatting 7,3 miljard dollar waard is. Via multinationals zoals CP Foods verzendt Thailand jaarlijks ongeveer 500.000 ton garnalen.

Slavernij

Hoewel de slavernij illegaal is in elk land ter wereld, zijn volgens de Internationale Arbeidsorganisatie wereldwijd ongeveer 21 miljoen mannen, vrouwen en kinderen, tot slaaf gemaakt. Thailand wordt beschouwd als een belangrijk doorvoer- en bestemmingsland voor slavernij. Aangenomen wordt dat het land bijna een half miljoen slaven heeft binnen de zijn grenzen. De schatting is dat daarvan 300.000 in de visserijsector werken, van wie 90 % migranten, die bloot staan aan gedwongen arbeid. Rechtengroepen wijzen al lang op het enorme tekort aan arbeidskrachten in Thailand in zijn visserijsector, wat met de toegenomen vraag van de VS en Europa naar goedkope garnalen, de behoefte aan goedkope arbeidskrachten groter maakt.

Hoewel de Thaise regering zegt dat de bestrijding van mensenhandel een nationale prioriteit is, onthult het undercoveronderzoek een wetteloze en ongereguleerde industrie gerund door criminelen en de Thaise maffia, gefaciliteerd door Thaise functionarissen en ondersteund door makelaars die goedkope arbeidsmigranten leveren. “De autoriteiten zouden van de makelaars af kunnen komen en legale werkgelegenheid kunnen regelen,” zegt een hooggeplaatste ambtenaar, belast met onderzoek naar mensenhandel. “Maar zolang booteigenaren nog steeds afhankelijk zijn van makelaars, en niet van de overheid, om arbeiders te leveren zal het probleem nooit verdwijnen.”

Actie eisen

Thailand’s exportindustrie van zeevruchten zal waarschijnlijk instorten zonder slavernij, is de bevinding van mensenrechtenorganisaties. Ze roepen consumenten en internationale retailers daarom op om actie te eisen  Zoals leveranciersnormen handhaven die dwangarbeid en kinderarbeid verbieden. Als lokale bedrijven zich realiseren dat niet-naleving leidt tot verlies van zaken, kan dit leiden tot enorme positieve veranderingen in het leven van migrantenarbeiders en slachtoffers van mensenhandel, verklaart een woordvoerder van Anti Slavery International.

Supermarkten geven aan dat ze slavernij en mensenhandel voor arbeid veroordelen. Ze wijzen allemaal op controlesystemen om de arbeidsomstandigheden te controleren. Verschillende retailers hebben zich aangesloten bij een nieuw initiatief genaamd Project Freedom om gezamenlijk op te treden. Walmart zegt actief betrokken te zijn bij deze kwestie. Ze speelt een belangrijke rol in het samenbrengen van belanghebbenden om mensenhandel uit de te elimineren.

Er is een vrij eenvoudige manier om de druk op de ketel te houden, vindt Human Rights Watch.  De import van Thaise vis en garnalen in de EU vertegenwoordigt een waarde van 400-miljoen euro. Westerse inkopers kunnen een voorbeeld nemen aan de Franse supermarktketen Carrefour die sinds 2014 geen garnalen afneemt van slaven-houdende visserijbedrijven.

Bron: The Guardian, Human Rights Watch, Footlog.nl.

Meer weten?

Het TIP-rapport 2017
Kritische analyse TIP-rapport
Thailands grootste krant waarschuwt (in 2016) voor internationaal isolement

Bert Vos
Over Bert Vos 75 Artikelen
Bert Vos is journalist, publicist en ZZP'er in Amersfoort. Hij is ook een enthousiast Thailand-reiziger.

1 Comment

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*