Siam! Siam! Tour d’histoire met Erik Kuijpers (8)

Siam! Siam! Tour d’histoire, deel 8

Bron:

Voornamelijk: Siam, Land of the White Elephant: as it was and is.
George Blagden Bacon (1836-1879)

Naar de voetafdruk van Boeddha

Deel 1; Phrabat

Onder Phrabat wordt verstaan Phra Phuttabat, ook wel Phra Buddhabat, een berg 25 kilometer ten noordwesten van de stad Saraburi. Daar zijn voetafdrukken van Boeddha ontdekt.

De verslagen hier weergegeven zijn gemaakt door Bowring en Pallegoix over Pallegoix’s reis in het midden van de 19e eeuw

‘ De bisschop sprak van een groot aantal vrolijk versierde boten met daarop veel mensen in uitgaanskledij, mensen die hij ontmoette in Ayuthia en die op pelgrimstocht gingen naar de voetafdruk van Buddha.

Vrouwen en meisjes droegen zijden sjaaltjes alsmede armbanden van goud en zilver en ze zongen liederen waarop de aanwezige geestelijken en jonge mannen antwoordden met luidruchtige muziek.

Wij ontscheepten in Tha Rua dat aan de weg ligt naar Phrabat waar de voetafdruk van de god is te vinden. Er waren meer dan dan 500 verlichte boten, er werd toneel opgevoerd aan de oever, er was veel vocale en instrumentale muziek, thee, spel met dobbelstenen en kaarten, en deze festiviteiten duurden de hele nacht.’

De processie

‘ De volgende dag heel vroeg vertrok de processie.

Zij bestond uit prinsen, edelen, rijke mensen en geestelijken, allemaal in hun beste kleding. Velen gingen te voet terwijl de mensen van aanzien op olifanten op weg gingen naar de heilige berg.

Bij zulke gelegenheden is men gewoonlijk buitensporig fanatiek; de bisschop vertelde dat de gouverneur hem boos ontving en beschuldigde van het “plannen maken om mensen op het slechte pad te brengen door ze christen te maken”.

Maar hij werd gekalmeerd door kadootjes en uitleg, en uiteindelijk gaf hij de bisschop een vrijgeleide, beval hem aan bij alle autoriteiten en dorpshoofden onder zijn bevel om de christelijke priester, buitenlander en zijn vriend vriendelijk te behandelen, te beschermen en te voorzien van al wat hij mocht wensen. ’

Van zijn bezoek aan de heilige berg, tevens toevluchtsoord voor Buddhistische pelgrims, schrijft Pallegoix:

‘ Ik stelde een gids aan, klom op een olifant en nam de weg naar Phrabat, gevolgd door mijn mensen.

Ik werd verrast door een brede en goed begaanbare steenweg die in een rechte lijn door het bos liep. Aan beide kanten van de weg vond je op een afstand van een uurmars van elkaar hallen of stations met bronnen gegraven voor de pelgrims. Daarna werd de weg slingerend en stopten we om te baden in een grote poel.

Om vier uur bereikten we het prachtige klooster van Phrabat, gebouwd op de helling maar bijna aan de voet van een hoge berg gevormd door rotssteen van een blauwachtige kleur.’

 

Erik Kuijpers, Siam Siam 8, voetafdruk Boeddha

Het klooster

‘ Het klooster is omringd door diverse muren; eenmaal achter de tweede muur troffen we de eerwaarde prins aan op een verhoog waar hij het werk verdeelde over een groep mannen. Zijn werknemers riepen ons toe hem geknield te benaderen maar wij gehoorzaamden hen niet. “Stilte”, riep de prins, “je weet nog niet dat buitenlanders edelen staande respecteren”.

Ik ging naar hem toe, overhandigde hem een flesje vlugzout waar hij met verrukking aan rook, en vroeg hem om begeleiders teneinde naar de reliek van Buddha te gaan. Hij riep zijn voorman, de balat, en gaf hem opdracht ons te begeleiden.

De balat nam ons mee om een binnenplaats heen die versierd was met mooie bouwwerken; toonde ons toen twee grote tempels tot we kwamen bij een marmeren trap met balustrades van verguld koper en we maakten een ronde op het terras dat de basis is van het monument.

De hele buitenkant van het reliek is schitterend; de stoep is vierkant maar heeft de vorm van een koepel en eindigt in een piramide van 120 voet hoog. De dubbele poorten en ramen zijn prachtig gesmeed. De buitenste hekken hebben mooie handvaten van paarlemoer, en de binnenste hekken zijn versierd met vergulde beeltenissen weergevend gebeurtenissen uit het leven van Buddha.’

Het interieur

‘ Het binnenste is nog mooier. De bodem is bedekt met zilveren matten. Aan het eind, op een troon versierd met edelstenen, staat het massief zilveren beeld van Buddha, zo groot als een man. In het midden is een zilveren raster dat de reliek omgeeft en die is 18 inch hoog.

Het is niet echt goed zichtbaar omdat het bedekt is met ringen, oorbellen, armbanden en gouden halssnoeren, offergaven van toegewijde mensen die komen aanbidden.

De geschiedenis van de reliek is deze:

In 1602 werd de koning in Ayuthia bericht dat aan de voet van de berg een ontdekking was gedaan en dat het leek op de voetafdruk van Buddha.

De koning zond zijn geleerden en de slimste geestelijken er op af om te rapporteren of de kenmerken van de afdruk overeen kwamen met de voetafdruk van Buddha zoals die zijn beschreven in de geheime Pali geschriften. Toen dat werd bevestigd gaf de koning opdracht het klooster van Phrabat te bouwen en dat is later door zijn opvolgers vergroot en verfraaid.’

Terug naar Ayuthia

‘ Na het bezoek aan het monument bracht de balat ons naar een diepe bron, gehakt uit harde steen met voldoende goed water voor de mensen en de pelgrims.

De eerwaarde prins is alleenheerser over de berg en de omgeving in een cirkel van acht dagmarsen. Hij heeft onder zijn gezag vier- tot vijf duizend mensen die werken aan het klooster. Op de dag van mijn bezoek kreeg hij een geschenk van de koning: een palankijn, zoals alle grote prinsen gebruiken. Hij was ook bereid ons aangenaam bezig te houden.

Ik merkte op dat de keuken in handen was van een aantal jonge meisjes. Zij noemden de jonge mannen die ons begeleidden ‘schildknaap’ en in geen enkel ander klooster heb ik deze gewoonte opgemerkt.

Zijne hoogheid verplichtte mij ons te huisvesten in een mooi houten huis. Hij gaf mij twee erewachten om me te bewaken en verbood me er in de nacht uit te gaan vanwege tijgers.

De volgende morgen nam ik afscheid van de eerwaarde prins, klom op mijn olifant en nam een andere route. Die liep langs de voet van de berg waar we bronnen zagen waar het water uit spoot. Wij vonden een bijzondere plant waarvan de bladeren vorm en kleur hadden van vlinders.

Wij ontbeten in het eerste huis dat we tegenkwamen en om vier uur in de namiddag kwamen we bij de boten aan. Na een rustige en aangename nacht verlieten we Tha Rua en gingen terug naar onze kerk in Ayuthia.’

 

Toelichting woorden en namen

Sir John Bowring (1792-1872) was ambassadeur van de Britten in Bangkok en later gouverneur van Hongkong.

Jean-Baptiste Pallegoix (1805-1862) was Fransman en bisschop van Bangkok; zijn bekendste boek is Description du Royaume Thai

Uurmars, in het Engels ‘league’, 5 kilometer.
Palankijn; draagstoel met hemel en gordijnen.
Balat; de schrijfwijze is Palaad. Deputy, plaatsvervanger. Is thans de functie van registratieambtenaar op de amphur.

Erik Kuijpers
Over Erik Kuijpers 706 Artikelen
Erik Kuijpers (1946) werkte 36 jaar als aangiftemedewerker inkomsten- en vennootschapsbelasting. In 2002 emigreerde hij naar Nongkhai in Thailand waar ook zijn partner en pleegzoon wonen. Erik pendelt nu afhankelijk van de seizoenen tussen Thailand en Nederland