Siam! Siam! Tour d’histoire met Erik Kuijpers 73


September 1655; verder de rivier op naar Ayutthaya

Toelichting kaart: bovenaan staat de grote muggen passage, net er onder de kleine muggen passage nabij Pak Kret. Daaronder Bangkok en tenslotte de monding met twee takken.

Erik Kuijpers, Siam 73, rivier‘ In de middag komen wij aan bij de kleine muggen passage die zo heet vanwege de massa muggen die hier overheerst. Het is een tak van de rivier die de route een beetje inkort maar is niet geschikt voor grote schepen want hij is erg smal.

Er staat een klein fort, wit, vierkant, aan een van de zijden aan de ingang. Het heeft lage muren en is in onze ogen niet te verdedigen; er zijn geen soldaten, geen kanonnen, geen steunberen en kantelen, het staat er echt voor het mooi.

In het midden van dit stuk gaan we aan land en bekijken een van de tempels daar. Binnen zien we 25 beelden, mooi uitgevoerd en op een voetstuk. Ze zijn alle verguld op een na, die is nog zwart van kleur. Twee van hen, aan de zijkanten, zijn zeker zes keer zo groot als een mens. Ze zitten met de benen gekruist zoals moslims en heidenen doen.

Wij gaan terug naar de sloep en varen de grote brede rivier weer op. De boompartijen worden dunner en we zien steeds meer open vlaktes voor dieren en voor rijst.

Tegen de avond passeren we de stad Pak Kret. ‘

Erik Kuijpers, Siam 73, rivier

‘ We zijn nog zo’n 10 leagues van Ayutthaya af. Hier is een bazaar met boten. We zien ook dat er Chinese families wonen, zoals overal trouwens, die, verbazingwekkend eigenlijk, overal een living kunnen opbouwen. Ze zijn schrander, vlijtig en ondernemend.‘

De grote muggen passage

‘ Na zonsondergang gaan we de grote muggen passage in, ook een tak van de rivier maar erg breed. Aan onze rechterhand passeren we een groot en vlak eiland dat bewoond wordt door mensen van origine uit de regio Pegu en hun aantal neemt toe. Men zegt dat de eersten van hen over land kwamen met toestemming van de koning en dat ze rijst verbouwen en dieren houden.

Het land is daar geschikt voor, wijds en nauwelijks bomen. Wij brengen daar de nacht door en hebben regen, donder en bliksem. ‘

Toelichting kaart: de kaart sluit aan op de vorige. Rechts onder de stad staan 3 kruisjes van mijn hand: de bovenste is de NL lodge, en er onder de Japanse en een van de Peguse Campo’s.

Erik Kuijpers, Siam 73, rivier‘ We hebben vanmorgen fijn weer en liggen naast een boerendorpje.Voor de huizen die langs de rivier staan hebben ze hokken gemaakt van bamboe waarin ze veel dieren houden om ze te beschermen tegen de wilde beesten hier.

Wij zien koeien, ossen, waterbuffels, geiten en ander vee dat verhoogd staat naast de huizen die daarom een breed bordes hebben. Paarden zien wij ook al zijn ze klein van stuk, en grote aantallen pluimvee, ganzen en eenden, maar geen schapen want die gedijen niet op zompige grond.

In de bossen hier zijn veel wilde dieren; ook olifanten die worden gevangen om ze tam te maken. Van tijd tot tijd krijgt de VOC een geschenk van de mensen hier maar het ivoor het land uit brengen wordt met de dood bestraft, en dat geldt ook voor tin en salpeter dat hier wordt gewonnen.

Reeboek en herten zijn hier ook in grote aantallen te vinden en worden door ons uitgevoerd naar Japan en China. Tenslotte voeren wij ook de huiden van roggen uit naar Japan waar ze worden gebruikt voor het gevest van zwaarden en dat levert veel op. ‘

Erik Kuijpers, Siam 73, rivier
Rog

‘ We zijn nog vier leagues van de lodge af en hier wordt de oever levendig; je waart je in een voorstad in Holland. De rivier blijft echter erg breed en de stroming wordt sterker.

We komen een boot tegen met een groep mensen en een lijk dat verbrand gaat worden. Ze maken muziek op een trommel en op andere instrumenten.

In dit geval hebben ze voorrang op de rivier dus andere schepen moet de zeilen strijken. Maar onze koelies, die gebruik kunnen maken van een beetje wind, hebben een zeil gemaakt van hun kleren die ze aan elkaar gebonden hebben en dat krijgen ze niet snel genoeg omlaag. De koelies in de andere boot worden boos en gooien brandhout naar ons maar wij kunnen slechts om hun achterdocht lachen.

Tegen de tijd dat we aan het middageten denken leggen we aan bij de VOC lodge nabij de hoofdstad Ayutthaya. We gaan met de medewerkers daar aan tafel en brengen een toast uit op de voorspoedige reis. ‘

 

Toelichtingen

Bron: A Traveler in Siam in the year 1655, passages uit het dagboek van Gijsbert Heeck.

De ‘kleine muggen passage’ is nabij de stad Pak Kret, Provincie Nonthaburi. Ligt ten westen van het huidige Don Muang vliegveld.

De ‘grote muggen passage’ is niet te vinden; moet een grote omweg zijn geweest en ik vermoed die te zoeken in Rangsit nabij het huidige Nanthana Village en Ladawan Rangsit Village.

League; 4.828 m.
Pegu, deel van het huidige Myanmar.
Salpeter; kaliumnitraat, onder meer gebruikt voor kruit en mest.

Afbeeldingen

De kaarten zijn uit het boek en komen uit het Nationaal Archief, Den Haag.

De stad Pak Kret; By OpenStreetMap contributors – Based on OpenStreetMap export, CC BY-SA 2.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=18562508

Rog; Door © Raimond Spekking / CC BY-SA 4.0 (via Wikimedia Commons), CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=168357


Erik Kuijpers
Over Erik Kuijpers 862 Artikelen
Erik Kuijpers (1946) werkte 36 jaar als aangiftemedewerker inkomsten- en vennootschapsbelasting. In 2002 emigreerde hij naar Nongkhai in Thailand waar ook zijn partner en pleegzoon wonen. Erik pendelt nu afhankelijk van de seizoenen tussen Thailand en Nederland