Siam! Siam! Tour d’histoire met Erik Kuijpers 60


De gewone man (en de vrouw) in de 19e eeuw

‘ De mensen van lage sociale status hebben hun dag al druk bezet en zijn gelukkig te arm om deel te nemen aan de excessen van hun rijke landgenoten.

Bedienden zijn druk bezig met de zaken van hun meester. De vlettermannen roeien van ochtend tot avond en zijn blij in de rusttijd wat te kunnen keuvelen met familie en buren; ze gaan met de kippen op stok en met de hanen er uit. Het gevolg is dat ze robuuste, gezonde mensen zijn; hun enige zorg is het dagelijks bestaan en slapen want ziek zijn ze zelden. ‘

Hun haar

‘ Alle Siamezen, van hoog tot laag en zowel arm als rijk hebben hun haar in een grillige en fantastische manier gekapt; het hele hoofd is geschoren behalve een kuif net boven het voorhoofd die omhoog mag groeien en iets heeft van een hanenkam. ‘

Erik Kuijpers, Siam 60, gewone man
Topknot

‘ Ze zijn allemaal verstokte rokers en beginnen op zeer jonge leeftijd te paffen, zelfs voordat ze van de borst zijn.

Bij geen enkele man of of vrouw in Siam zal het in het hoofd komen iemand te helpen die pech heeft. Dat zie je als iemand in het water valt.

Zonder uitzondering zijn ze allemaal goeie zwemmers en de eerste kunst die een kind wordt ingeprent is zelfredzaamheid in het water, en zowel mannen als vrouwen blinken hier in uit. ‘

De bijna verdronken missionaris

‘ Door hun onverschilligheid iemand in nood te helpen was er bijna een serieus ongeval met een Amerikaanse missionaris.

Europeanen peddelen wel vaker zelf over de rivier zowel voor de lol als voor wat beweging maar je moet dit niet doen als je niet een beetje kunt zwemmen want gebeurt er wat dan komt niemand je helpen.

Maar broeder Jonathan ging ondanks de waarschuwingen die men hem gaf en ondanks de wetenschap dat nog geen jaar geleden een missionaris is verdronken toch peddelen en uit alle 24 beschikbare uren koos hij 19 uur als de rivier het drukst is want iedereen gaat naar huis voor de avond; dan valt al de nacht en om half zeven kan het al goed donker zijn in Bangkok.

Hij had nog geen 100 meter gepeddeld, raakte de kabel van een boot en hij kiepte direct om. Jonathan, die net zo goed kon zwemmen als een baksteen, had voldoende kennis om zich aan de kano vast te houden en de ongelukkige man voer met het tij mee richting zee.

Hij riep om hulp maar met iedere schreeuw kwamen sloten water in zijn mond dus hij hield zijn mond maar en vertrouwde op de voorzienigheid….

Tot zijn geluk kwam meneer Hunter net uit de andere richting in een grote kano en passeerde hem; het was helemaal donker en meneer Hunter besteedde geen aandacht aan de omgekiepte kano wetend dat een Siamees niet om hulp zal vragen want ze poedelen naar een passerend bootje en houden die vast.

Maar Hunter zag iets opvallends: achter de kano zag hij een groot zwart ding en hij herkende dat als de grote vilten hoed die de missionarissen dragen tegen de zon. Hij haalde de missionaris meer dood dan levend uit het water en Dr Bradley van de missiepost kon hem verder helpen. ‘

De vrouwen

‘ De Siamese vrouwen mogen zich zonder enige vrees voor concurrentie uitroepen tot de lelijkste vrouwen op aarde.

Met hun haar gekapt op dezelfde manier als de mannen, dezelfde gelaatstrekken, dezelfde huid en dezelfde kleding moet de Siamese man wel een gay Don Juan zijn als hij wordt geraakt door hun wellustige blikken.

Maar alsof de natuur ze nog niet lelijk genoeg heeft gemaakt nemen deze hogelijk verwaarloosde wezens ook nog eens hun toevlucht tot het gitzwart verven van hun tanden en lippen. ‘

Erik Kuijpers, Siam 60, gewone man
Zwarte tanden manie van ‘de lelijksten op aarde’

‘ Hoe zwarter de tanden, hoe mooier de Siamese schone.

En omdat hun tandvlees van een mooie rooie kleur moet zijn om af te steken tegen de zwarte lippen en tanden nemen zij van morgen tot avond hun toevlucht tot het kauwen van betel. Hoe dat gaat heb ik al eens uitgelegd.

Ze kauwen daarop tot er geen smaak meer in zit en omdat ze het sap niet doorslikken spugen ze dat op de grond en dat is heel slecht voor de reinheid van hun huis en de toestand van de vloer. Ze kauwen twee van die dingen per dag en deze combinatie heeft tot gevolg dat tandvlees, gehemelte en tong bloedrood worden.

Ouwe besjes maar ook ouwe opa’s (want ook mannen gebruiken betel) die geen tanden meer hebben om te kauwen worden geholpen door hun bediendes die het met stamper en vijzel fijn maken…..’

De naïviteit en verveling bij rijke vrouwen

‘ De vrouwen van edelen en rijken amuseren zich gedurende wat zij noemen ‘de eentonige uren van de dag’.

Zij versnipperen die lange uren door het verzamelen van bloemen, het maken van boeketten en kransen en ze zingen liefdesliedjes maar ook klaagliederen op smartelijke toon; zij dansen op de muziek gemaakt op lege kalebassen bespannen als een gitaar, vertellen en luisteren naar mythische verhalen, liggen lusteloos te lummelen in de schaduw van een boom en piekeren over wat verder nog te doen.

Ze kauwen betel om de mond rood te maken en bewonderen zichzelf in de spiegel die maar al te getrouw weergeeft hun angstaanjagend tronie.

Oosterse vrouwen hebben in het algemeen maar twee opwindende onderwerpen voor een gesprek: het ene is geld, het andere eten.

Hierbuiten zijn hun ideetjes beperkt; ze gaan met de wereld om als zijn ze geblinddoekt. Zij kennen de dag alleen maar als hen verstrekte tijd om te eten, te drinken en geld te verdienen, en de nacht aanvaarden ze als tijd om te rusten. Slechts een enkeling geeft ruimte aan fantasie.

Wat de zon is, of waar het mooie licht vandaan komt, waarom het soms regent en er soms slechts dauw is, hoe bloemen en bomen gedijen en ontbloeien en heerlijk fruit dragen, waar de vogels met hun mooie veren wonen en waar de middelen waar ze van leven vandaan komen, waarom de koele westenwind blaast, waarom de zee en de rivier soms schuimen en soms kabbelen in de zon, al deze zaken gaan als slapende fantasieën hun begrip te boven. ‘

 

Toelichtingen

Bron: Narrative of a Residence at the capital of the Kingdom of Siam (1852), by Frederick (Fred) Arthur Neale (1821-1863)

Kuif; topknot, overgewaaid uit India.

Zwarte tanden, tanden zwart verven. Gewoonte in dit deel van de wereld in de 19e en begin 20e eeuw. ‘Ohaguro’ in Japan, wit gezicht, zwarte tanden, schoonheidsideaal tot begin 20e eeuw nog.

Afbeeldingen

Kuif; http://www.nationmultimedia.com/sunday/Head-heart-and-soul-30251606.html, by Chusri Ngamprasert

Zwarte tanden;1905, Tonkin, Vietnam. By Pierre Dieulefils Photographer – Source page:http://nguyentl.free.fr/html/photo_epoque_scenes_de_vie_p4_fr.htm (French)http://nguyentl.free.fr/html/photo_epoque_scenes_de_vie_p4_vn.htm (Vietnamese) Link to the file: http://nguyentl.free.fr/autrefois/scenes/peuple/tonkin_femme1.jpg, Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=3148125


Erik Kuijpers
Over Erik Kuijpers 862 Artikelen
Erik Kuijpers (1946) werkte 36 jaar als aangiftemedewerker inkomsten- en vennootschapsbelasting. In 2002 emigreerde hij naar Nongkhai in Thailand waar ook zijn partner en pleegzoon wonen. Erik pendelt nu afhankelijk van de seizoenen tussen Thailand en Nederland