Siam! Siam! Tour d’histoire met Erik Kuijpers 48


Een zeer voorname prins (deel 1 van 3)

 

‘De meest bijzondere inwoner van Siam, en een die mag claimen van de hoogste komaf te zijn, is prins Chou Faa.

Hij is geboren onder ongunstig gesternte en wordt door de koning met jaloerse ogen gevolgd, iedere stap van hem wordt gezien en gerapporteerd aan het hof, en toch heeft hij het voor elkaar gekregen tijd en gelegenheid te vinden zijn van nature pientere geest te ontwikkelen. ‘

Erik Kuijpers, Siam 48‘ Hij straalt uit dat hij een perfect voorbeeld van opvoeding en intellectuele verworvenheid is. Hij was altijd al voorkomend naar buitenlanders maar is dat wel speciaal naar Engelsen en hij zoekt vriendschap met meneer Hunter die dat beantwoordt.

Van meneer Hunter leert de prins basiskennis van het Engels en via diens assistent ontvangt hij elementaire boeken die de basis vormen van zijn leertraject. Zijn vurige liefde om bij te leren laat hem de boeken verslinden met de grootste begeerte, en, niet tevreden met enige limiet, verwerft hij boeken inzake wiskunde en het bouwen van vestingwerken, breekt hij zijn hersens over het gebruik van artillerie en leert de kunst van het gieten van geweren en kanonnen.

Tenslotte, na een bijzondere strijd tegen de vele problemen om hem heen waaronder de behoefte aan leraren en soms zelfs zonder leraren, ontkomt hij aan het harnas van een ruwe, onbeschaafde Siamees en wordt een boven alle twijfel verheven wetenschapper en een perfecte ‘gentleman’ terwijl ik in Siam ben.

Zijn honger naar literatuur is groter dan ooit; hij verkrijgt de laatste publicaties via agenten uit Singapore en ik zie hem hartelijk lachen over Dickens’ “Pickwick” alsof vanaf zijn vroegste jeugd de scenes die daarin worden verhaald hem bekend zijn. ‘

Erik Kuijpers, Siam 48‘ Maar hij verkwist zijn tijd niet aan het najagen van een enkele bezigheid; zijn tijd is heel bewust ingedeeld.

Zijn eerste bezigheid in de morgen is het oefenen van een kleine groep artilleriesoldaten.

Het terrein geschikt daarvoor is net achter de muren van zijn kasteel, een stukje grond parallel aan de oever van de rivier waar zijne majesteit wat kanonnen heeft laten plaatsen als een verstandige voorzorgsmaatregel voor het geval er een invasie van vijanden zal komen. Maar de majesteit vergeet het simpele feit dat zijn paleis, aan de overkant van dat van de prins, net in de positie ligt om bij het eerste vuur aan gort te worden geschoten.

Natuurlijk zijn de oefeningen van de soldaten van de prins volmaakt onschuldig en er worden zelfs geen losse flodders gebruikt opdat de knallen niet de zenuwen van de majesteit en zijn 1.500 vrouwen op de proef zullen stellen en ook zijn eigen aangename positie niet in gevaar komt. ‘

Erik Kuijpers, Siam 48
Huis prins

‘ In dit kader komt een wel heel bespottelijk incident voor terwijl ik in Bangkok ben. De ‘Sir Walter Scott’, een van zijne majesteits oorlogsbodems, wordt gecommandeerd door een nogal onbezonnen Ier.

Als hij terugkomt van een tocht langs de westkust van Cambodja en majestueus de rivier opzeilt met wind en getij gunstig en aldus op weg naar de aanlegplaats bij het paleis, laat hij bij het passeren van meneer Hunters huis, waar de Britse vlag trots wappert want het is zondag, plots de zeilen strijken, en vuurt een saluut af van 21 schoten

Dit doet hij om 13 uur als alle inwoners zoals gebruikelijk een dutje doen.

Het effect is buitengewoon opwindend. Nog voor de echo van het laatste schot weg is gewaaid zit de rivier overvol met kano’s, peddelend in alle richtingen, soms boven op elkaar varend, en dat veroorzaakt honderden ongelukjes in de verwarring.

De oude koning is meer geschrokken dan boos en slechts met de grootste moeite kan meneer Hunter, een heer van aanzien binnen het rijk, de koning bewegen af te zien van wraak: kapitein M het land uitjagen met een opzegtermijn van een enkele minuut……

Terug naar de prins.

Onder de soldaten zijn er enkelen die een mondje Engels hebben geleerd en die de prins mogen bijstaan bij aangenaam wetenschappelijk tijdverdrijf.

Tegenover de wapenkamer staat een klein vakwerkhuis en boven de deur hangt een bord met ‘Watches and Clocks made and repaired here’ in grote gouden letters en hier kun je hem zien zitten, aan een tafel bezaaid met onderdelen als asjes en zo als bewijs van zijn liefste bezigheid: klokkenmaker.

Het is een vreemd gezicht in een uithoek als Bangkok en tussen een gezelschap van lomperiken zoals Siamezen de prins te zien met een uilenbril voor zijn ogen en omringd door een groepje onderzoekende en leergierige gezellen.

Deze activiteiten zijn meestal wel voorbij als de omroeper komt vertellen dat de koning gegeten heeft en dan gaat de prins terug naar zijn harem om ook te eten. Maar hij is een sober levend man en zit nooit lang aan tafel behalve als hij Europeanen bij hem thuis voor het diner uitnodigt en dan neemt hij de gewoonte lang aan tafel te zitten over. ‘

Toelichting

Prins Chou Faa, uitspraak Tjaw Faa. Wie de man is en welke relatie hij heeft tot de koning is niet terug te vinden. Hij heeft een voorname status binnen de koninklijke familie doch is geen kroonprins.

 

Bronnen:
Tekst: Narrative of a Residence at the capital of the Kingdom of Siam (1852), by Frederick (Fred) Arthur Neale (1821-1863)

Afbeeldingen: De tekeningen zijn uit het boek van Neale.

Pickwick; Door Chapman and Hall – NYPL Berg Collection, Publiek domein, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=7212169


Erik Kuijpers
Over Erik Kuijpers 862 Artikelen
Erik Kuijpers (1946) werkte 36 jaar als aangiftemedewerker inkomsten- en vennootschapsbelasting. In 2002 emigreerde hij naar Nongkhai in Thailand waar ook zijn partner en pleegzoon wonen. Erik pendelt nu afhankelijk van de seizoenen tussen Thailand en Nederland

1 Comment

  1. Dankzij een lezer is de naam van de prins gevonden:

    Koning Pinklao (Thai: พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว, andere namen: Chaofa Krommakhun Itsaret, Prins Chudamani; * 4. September 1808; † 7. Januar 1866, lid van het ‘dubbel koningschap’ met zijn broer Rama IV, Koning Mongkut die de aangewezen koning was maar de functie deelde.

Reacties zijn gesloten bij dit onderwerp.