Siam langs de Meinam (9)

Siam langs de Meinam, van de Golf tot Ayuthia in 1897

Witte olifanten

 

 Witte olifanten

 

Erik Kuijpers, Siam Meinam, Witte Olifanten
Witte olifant; 1855.

Tegenover het muntgebouw gaan wij de ‘Chang-Phoouk’ of witte olifanten bekijken. Er zijn er vier in aantal in de speciale ruimte aangebouwd aan het paleis. Ieder dier heeft een eigen appartement en een bediende over wie de edelen aan het hof supervisie hebben.

De voeding van de dieren bestaat uit bussels jong gras, bananen, kruiden, suikerriet en ruwe biscuit. Ze drinken het zuiverste water waarin geurige bloemen zijn gedaan. En altijd zijn ambtenaren in het land op zoek naar de bleke exemplaren van deze diersoort.

Onze begeleiders op deze tour verzekeren ons dat zij de witte olifanten niet aanbidden maar ze geloven wel in het proces van ‘zielsverhuizing’ (metempsychosis) na de dood en dat ze het verhaal aanvaarden dat de zielen van grote, wijze mensen huizen in de witte olifant.

Bepaalde witte vogels worden gezien als het huis van nobele edelen die gecremeerd zijn en waar de ziel is teruggkeerd om goede invloed uit te oefenen op mensen in dit tranendal.

Zij erkennen niet de heiligheid van de witte olifanten maar erkennen ze wel als het gebouw waarin de verhuisde zielen van hun meest wijze voorouders thans wonen. Dus ze buigen voor de olifanten en voorzien in al hun wensen. Ons is duidelijk dat bijgeloof alles overheerst hier.

Niet wit?

Erik Kuijpers, Siam Meinam, Witte Olifanten
Vlag van Siam van 1855 tot 1916

Van de vier olifanten die wij zien is er niet een wit! De lichtste van kleur is graniet-grijs. In feite zijn enkele een beetje lila-achtig geschakeerd en andere weer asgrauw.

Het lijkt wel of hun koppen en de wapperende oren met schuurpapier of met puimsteen zijn behandeld. Hun witte ogen lijken op die van albino’s onder mensen.

Deze zogenaamde heiligheden hebben een ketting aan de voet en dat moet hun heiligheid benadrukken.

Ze staan aan het eind van de ketting, waarderen het voedsel en tonen meer timiditeit dan heiligheid want ze trillen van angst voor hun begeleiders. Het zijn feitelijk gevangenen.

Erik Kuijpers, Siam Meinam, Witte Olifanten
Schets van Hanno, de witte olifant, naar Raphael, 1514 of 1516.

Bijgeloof in vraag gesteld

Wij merken dat de ervaren Siamezen, vooral zij die de wereld hebben gezien, hoewel ze niet zullen verzaken aan het geloof van hun voorvaderen, in gesprekken met ons het absurde van al dat bijgeloof erkennen.

Een van hen vertelt ons dat regelmatig burgers hun diepste wensen toevertrouwen aan de oren van de witte olifant en dan vragen om advies en bijstand. Dat kan worden verklaard nu in Siam de witte olifant wordt gezien als wedergeboorte van Boeddha.

Vindt men een witte olifant in de jungle dan worden kosten noch moeite gespaard het dier naar Bangkok te brengen.

Dat gaat gepaard met een grote ceremonie. Er wordt een tekst voorgelezen zoals bij zijn of haar voorgangers, een zegen uitgesproken namens de koning en een gebed voor het welzijn van het dier en dat het maar snel zijn familie, vrienden en zijn plekkie in het woud mag vergeten.

Rechtspraak

Na de bibliotheek bezoeken wij de tuinen en het eerste gebouw dat wij zien is de wapenkamer die wij een vluchtig bezoek brengen.

Wat daar aan wapens staat is antiek; sommige dingen zijn wel 300 jaar oud te zien aan de inscripties. Men vertrouwt wel heel erg op de zandbank voor de Meinam als defensief wapen, en van tijd tot laat laten ze er oude schepen gevuld met stenen zinken…..

Hooggerechtshof

Erik Kuijpers, Siam Meinam, Witte Olifanten
Hooggerechtshof, Bangkok

Het gebouw staat op een verhoogd fundament en is geheel open. De bescherming tegen de zon bestaat uit opvallende boeiboorden aan een dak met tegels waarop de gedraaide spitsen staan.

Het recht toegemeten aan beklaagden is van het soort dat China hanteert.

De beklaagden die knielen voor het Hof worden als schuldig beschouwd; zij kunnen zich voorbereiden om het houten rek om de nek te dragen wat de gebruikelijke straf is in deze tropische landen.

Men hanteerde vroeger wel andere methodes om schuld of onschuld aan te tonen.

De gevangene werd verplicht ten overstaan van het Hof behekste rijst te eten, met de blote voeten over heet zand te lopen en een stenen beeldje omhoog te houden. Kon hij of zij de rijst binnen houden, waren de voeten niet verbrand en kon hij het Boeddha beeld op een arm afstand houden, dan was de verdachte onschuldig.

Maar tegenwoordig regeert de reden in dit Hof.

Drie rechtbanken/hoven

Er zijn drie hoven in Siam. Het hoge hof van de koning, de ‘kun san’ van de prinses waar edelen en mensen van aanzien worden berecht, en het derde, onder de gouverneurs, waar rovers en overtreders worden berecht alsmede civiele zaken.

Wij gaan nu terug; er zijn andere plaatsen die wij ook willen bezoeken.

Toelichtingen

Bron: Siam on the Meinam, from the Gulf to Ayuthia, Maxwell Sommerville, 1897.

Behekste rijst, ‘charmed rice’, niet exact te vinden maar er moet iets met die rijst aan de hand zijn geweest, zie ook deze link:

http://tinyurl.com/hc8q7u7

.. en scroll een beetje naar beneden.

Foto’s

Foto witte olifant; By Colesworthy Grant – A Series of Views in Burmah taken during Major Phayre’s Mission to the Court of Ava in 1855, Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=19253012

Vlag met witte olifant, vlag van Siam 1855-1916; Door Xiengyod & Sodacan, Inkscape. – Eigen werk, Publiek domein, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=2587664

Schets van Hanno de olifant naar Raphael, 1514 of 1516; Door Raffael or Giulio Romano Silvio A. Bedini: The Pope’s Elephant. Carcanet Press Ltd. 1997, Publiek domein, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=717764

Gebouw van het Hooggerechtshof, Bangkok, sinds 1891; By ผู้สร้างสรรค์ผลงาน/ส่งข้อมูลเก็บในคลังข้อมูลเสรีวิกิมีเดียคอมมอนส์ – เทวประภาส มากคล้าย – Own work, CC BY 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=9634309

 

Erik Kuijpers
Over Erik Kuijpers 705 Artikelen
Erik Kuijpers (1946) werkte 36 jaar als aangiftemedewerker inkomsten- en vennootschapsbelasting. In 2002 emigreerde hij naar Nongkhai in Thailand waar ook zijn partner en pleegzoon wonen. Erik pendelt nu afhankelijk van de seizoenen tussen Thailand en Nederland