Siam langs de Meinam (21)

Phya-Rama-Ma-Dua, de sage

Het bewogen leven van de onderkoning

 

 Opleiding en carrière aan het Hof van Ayutthaya

 

Erik Kuijpers, Siam Meinam, Phya-Rama-Ma-Dua, Karen
Phya-Rama-Ma-Dua, onderkoning

In het begin van de 17e eeuw wordt Phya-Rama-Ma-Dua, de zoon van een Siamese familie uit het noordwesten, zoon van een gewezen officier aan het hof van Ayutthaya, onderwezen om monnik te worden. Hij kent al het Sanskriet, het Pali en het vroege spijkerschrift van de oude Perzen.

Erik Kuijpers, Siam Meinam, Phya-Rama-Ma-Dua, Karen
Spijkerschrift, 3e millennium vC.

Vanaf zijn eerste schooljaren wordt hij constant begeleid door drie vertrouwde bedienden van zijn vaders familie. Ze zijn eigenlijk slaven.

Hun namen zijn Kélo en hij is van Laos; zijn naam betekent ‘vriend’.

De tweede heet Chondor, is van Cambodja en zijn bijnaam betekent ‘ladder’ want hij is erg lang, en de derde heet Wando-Ua, is Karen, en zijn naam betekent ‘de zachtaardige’.

Deze Wando-Ua, de oudste van het stel, is wat verwijfd in de manier waarop hij de jongeman hoffelijk bejegent.

 

Een baan aan het hof

Nog tijdens zijn jeugd toont Phya-Rama-Ma-Dua grote belangstelling voor staats- en diplomatieke zaken. De familie ritselt een baantje aan het hof van Ayutthaya en hij zegt de monnikspij vaarwel. Aan het hof wordt hij snel geacht door zijn aanpak om de taken daar te verlichten.

Tot zijn kwaliteiten behoort zijn actieve houding; hij doet meer dan anderen en vindt ruim tijd voor andere activiteiten dan werken. Hij kan zijn agenda zo indelen en werk zo plannen dat niemand stil zit als hij een paar dag en gaat jagen.

Zodoende brengt hij vaak de fijnste huiden mee van roofdieren en die gaan naar de koning.

Maar hij doet meer dan jagen alleen. Hij wil de bevolking bestuderen, hun bezigheden, producten, voorraden en behoeften. Hij ontwikkelt leidinggevende capaciteiten en bereidt zich er op voor recht te spreken en om dat goed te doen moet je de mensen kennen.

Hij ontwikkelt zich mentaal en fysiek; hij doet zijn workouts. Hij is jong en sterk en vindt rust in afleiding; hij vindt rust in tijdverdrijf met  edelen en mensen van het hof voor wie hij een sieraad is.

Sociale contacten

Er zijn er vele. De Koning, Phra Chao Song Tham, houdt er graag vredelievende contacten op na met de buurlanden. In het droge seizoen zijn er veel contacten met de landen rondom Siam. Dan komen de prinses van Cambodja, de dames van het Huis van Laos, en zijn speciale vrienden, de koningin- douairièrevan de Karen, Grie Phya Lan, en haar dochter, prinses Chie Lo.

Erik Kuijpers, Siam Meinam, Phya-Rama-Ma-Dua, Karen
Huidig woongebied van de Karen.

 

 

Phya-Rama-Ma-Dua is betrokken bij alle gebeurtenissen in het hof.

Op veel plezierige reisjes, op sampans en langs de eilanden in de Meinam, maakt hij kennis met de entourage van de prinses.

Maar hij is niet de enige onder de hoge ambtenaren. Ook anderen bewonderen haar en zijn gecharmeerd.

De heer Aj-Ni-Van

Onder die anderen bevindt zich Aj-Ni-Van die een tijdelijke baan heeft als viceroi, onderkoning, in het noordwesten.

Aj-Ni-Van is geboeid door de aanwezigheid van Chie Lo als hij haar voor het eerst ziet.

Hij laat geen gelegenheid voorbij gaan haar te overladen met attenties en binnen dertig dagen zegt hij de prinses haar te bewonderen.

Zij reageert eerst onverschillig maar daarna met minachting. Zijn aanzoek wordt daarna afgewezen door haar moeder, Grie Phya Lan, met bittere verachting.

Erik Kuijpers, Siam Meinam, Phya-Rama-Ma-Dua, Karen
Prinses Chie-Lo

Moeder bepaalt dat haar dochter alleen maar naar buiten mag mits in gezelschap van hofdames.

Toch gaat hij door met avances en opdringerigheid. Zij wijst alles af.

Dus als hij ziet hoe minzaam Phya-Rama-Ma-Dua met haar omgaat doet dat hem flink pijn.

Hij beziet de carrière van Phya-Rama-Ma-Dua met verdriet aan en iedere promotie is hem een doorn in het oog.

Hij neemt zich voor zijn carrière te verstoren.

Onrust in de provincies

Er is voortdurend beroering in Raheng en in Petchaboune en je kunt op hun trouw niet meer rekenen.

Bewoners van de verst afgelegen streken die soms ontoegankelijk zijn worden onrustig.

Bij laag water komt er geen schip met vracht meer langs vanwege de zandbanken.

De Koning kan noch op op hun trouw noch op hun belastingcenten rekenen.

Daar moe van besluit hij een stap te zetten waar hij lang over heeft nagedacht.

Hij kiest een groep mensen die door Phya-Rama-Ma-Dua in zes maanden tijd moet worden opgeleid, en in nog eens zes maanden moet hij zich voorbereiden op de positie van onderkoning.

Men besluit dat dit een proefjaar voor hem wordt; ze kunnen zijn vorderingen en fysieke gesteldheid een jaar lang beoordelen, en hebben ruim tijd om mensen in de provincie op de hoogte te stellen van de komst van een nieuwe heerser.

Erik Kuijpers, Siam Meinam, Phya-Rama-Ma-Dua, Karen
Sampan, Japan, 19e eeuw..

Op reis

Alles is klaar voor de reis en hij wordt uitgewuifd door de bevolking die zijn reis betreurt.

Er ligt een mooie brede sampan gereed, het beste schip voor die wateren, en bij zijn vertrek weergalmen de afscheidskreten van de mensen tegen de muren van het fort.

Vaarwel, roept men.

Toelichtingen

Bron: Siam on the Meinam, from the Gulf to Ayuthia, Maxwell Sommerville, 1897.

Raheng, Rahaeng, onderdeel van Muang Tak, provincie Tak, NW Thailand.

Foto’s

Spijkerschrift 3e millennium vC; Door U0045269 – Eigen werk, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=45546557

Woongebied van de Karen-gemeenschap (waaronder de zogenaamde langnekken); Door Peter Ole Kvint (haabet2003) – http://www.flickr.com/photos/haabet/4286110731/, Publiek domein, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=9022615

Sampan, Japan, voor 1886; by Adolfo Farsari (1841-1898) HDR Photographs by Esby (talk),  Period photo photographed by uploader, Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=4418558

 

Over Erik Kuijpers 862 Artikelen
Erik Kuijpers (1946) werkte 36 jaar als aangiftemedewerker inkomsten- en vennootschapsbelasting. In 2002 emigreerde hij naar Nongkhai in Thailand waar ook zijn partner en pleegzoon wonen. Erik pendelt nu afhankelijk van de seizoenen tussen Thailand en Nederland