Seks in Thailand en het gebrek aan wederzijdse instemming

In de media is er met regelmaat aandacht voor seksueel wangedrag. Ook in Thailand schuwt men onderwerpen als aanranding en verkrachting niet. Helaas blijft het vaak bij het benoemen van het slachtoffer met naam, toenaam en al dan niet met een foto. Daarnaast is verkrachting een terugkerende plot in Lakorns, dramaseries waarin een man een jongedame verkracht, het slachtoffer vervolgens bijdraait en in het huwelijksbootje stapt met haar verkrachter. In tegenstelling tot wettelijke strafbare verkrachting -khòm khǔun (ข่มขืน)- staat dit gedrag beter bekend als ‘plâm’ ( ปล้ำ), een ‘worsteling’. Er is sprake van een ‘worsteling’als de man zonder toestemming seks heeft met een vrouw maar daarna, met terugwerkende kracht, haar hart of instemming wint. Het is het perspectief van mannen die vrouwen zien als seksspeeltjes: het geeft het signaal af dat het okay is om hen de verkrachten, dat vrouwen het eigenlijk stiekem wensen, dat ze zich na een tijdje er wel beter over voelen.

Rob V. , Thaise seks, Lakorn
Lakorn

Maar de verhalen van echte slachtoffers blijven veelal buiten beeld. Zo ging de #Me-too de wereld rond, maar in Thailand was er geen enkele beroemdheid die zijn of haar verhaal deelde, en het aantal publieke aanklachten jegens beroemdheden bleef ook zeer beperkt. De verhalen van aanranding en verkrachting bleven veelal binnen de eigen groep.

Waarom zwijgt men? Nog te vaak worden slachtoffers (mede) verantwoordelijk gehouden voor wat hen overkomen is. De bekende argumenten dat ze de mannen verleid hebben, niet zedig genoeg gekleed waren, dat ze zich niet afdoende hebben verzet of om hulp hebben geroepen of te laat met hun verhaal naar buiten kwamen. Dit ontmoedigt vrouwen om hun verhaal te doen.

Rob V. , Thaise seks, Chanette Tinman
Chanettee Tinnam

Volgens professor en activiste Chanettee Tinnam is het begrip ‘wederzijdse instemming’ (consent) onbekend bij de meeste Thais. ‘Mannen denken dat er sprake is van instemming als een vrouw niets zegt, en vrouwen zijn nog steeds beknot om direct te zijn als het om seks gaat’. De kwaliteit van seksuele voorlichting op Thaise scholen is onder de maat door sociale taboes. Het concept van instemming wordt nog minder besproken, vooral jegens de helft van de bevolking die normaliter ontmoedigd wordt om openlijk over seks te praten. Vrouwen wordt geleerd om stil te blijven en zich niet te uiten over seks, en mannen wordt niet geleerd om vragen te stellen.

Online podium Thaiconsent

Maar één activiste heeft online een podium gevonden om het belang van instemming aan te kaarten. Sinds de Facebookpagina Thaiconsent online kwam op 15 juni 2017 heeft het al ruim 42 duizend volgers. ‘Ik heb deze pagina opgezet omdat ik boos was’, zegt de 26-jarige kunstenares en activiste Wipaphan Wongsawang. ‘Ik wil de oorzaak van dit probleem vernietigen. We leggen onze focus op uitleggen wat instemming is, zodat ze anderen niet misbruiken. En mensen die misbruikt zijn laten we weten dat het niet hun schuld is’.

Ze vertelt over haar eigen ervaring, hoe ze dronken was en een medestudent haar terug naar haar kamer bracht maar aldaar haar kleren uittrok en probeerde seks met haar te hebben. ‘Toen we ’s ochtends wakker werden deed hij alsof er niets aan de hand was. Het was verwarrend. Ik was niet boos, maar ik wou weten of hij er over kon praten met mij, maar dat was niet het geval’. Tijdens haar studententijd hielp ze ook een klasgenoot wiens beste vriend haar had geprobeerd te verkrachten en haar heimelijk onder de douche gefilmd had. De klasgenote kreeg geen steun van haar familie of van de universiteit, ook de politie kon niets voor hen betekenen. Zonder fysiek bewijs was er geen sprake van aanranding of poging tot verkrachting en de beelden op zijn telefoon waren inmiddels verwijderd.

Rob V. , Thaise seks, Thaiconsent

Het was een schok voor Wipaphan om te vernemen hoeveel vrouwen vergelijkbare dingen hadden meegemaakt. Verhalen waar weinig ruchtbaarheid aan werd gegeven. Maar met behulp van de Facebookpagina kwamen er vele verhalen binnen, 200 tot 300 per maand. Het is een plek waar slachtoffers anoniem hun verhaal  doen en waar men inzichten met elkaar kan delen. Iets waar zelden over gediscussieerd wordt in Thailand.

Het tij keren met hartverscheurende verhalen

Een zo’n posting is deze: ‘Hij vroeg me te ontmoeten in een hotel. Ik begrijp dat sommige mensen mij op dit punt al veroordelen, dat geen fatsoenlijke vrouw iemand bezoekt op een kamer. Dat ik in een kamer ben samen met hem betekent niet dat ik “lusten” heb of “okay” ben met alles. Mijn antwoord op zijn vraag om seks met hem te hebben bleef een “nee”, en ik vertrouwde hem. Ik geloofde de belofte die hij mij gaf, maar ik kwam erachter dat ik verkeerd zat, verkeerd was hem te vertrouwen’. Ze gaat verder: ‘Je kunt zeggen dat ik dom was, maar zo makkelijk was het niet, dat ik toen het eenmaal gebeurde, ik me er gewoon tegen had kunnen verzetten. Maar mijn hersenen gingen op slot, ik kon nergens aan denken. Toen ik besefte wat er gebeurde was het al veel te laat. Het heeft een gat geslagen in mijn hart. Een zwart gat dat langzaam groeide en mij van binnen opat, en mij achter liet als een hol persoon vergeleken met mijn oude ik’.

Rob V., Seks in Thailand, Wipaphan Wongsawang
Wipaphan Wongsawang

Deze hartverscheurende verhalen bevatten de boodschap die Wipapan over wil brengen: dat hoe mensen denken tijdens de seks nooit terzijde mag worden gewezen. Ze gelooft dat als genoeg mensen hier over leren, het tij gekeerd kan worden. ‘Thaise mensen praten veel over seks, maar dat gaat altijd over de prestaties, ze praten nooit over wat het voor hen betekent, wat voor gevoelens het geeft of welke herinneringen het bij hen achterlaat’.

Wipapan benadrukt dat instemming op iedereen van toepassing is, ongeacht geslacht of geaardheid. Op de vraag hoelang ze verwacht te blijven vechten zegt ze: ‘Ik heb al besloten dat dit een levenslange missie is. Kijk naar het Westen waar de strijd al honderd jaar gaande is en ze nog niet klaar zijn. Ik heb deze pagina niet gemaakt om te winnen of iedereen te helpen, want ik weet dat ik niet iedereen kan helpen zolang de kern van het probleem blijft bestaan. Ik wil ook niemand naar de gevangenis zien gaan, het doet mij geen deugd om mensen gestraft te zien worden. Dit omdat ik weet dat zovelen dit lot nog moeten ondergaan en daarom wil ik dit probleem bij de wortel vernietigd zien worden’.

Bronnen en meer:

Khaosod English: Volledige verhaal ThaiConsent
Khaosod English: Waarom #MeToo in Thailand niet aansloeg
Khaosod English: Seksueel geweld in Thailand heeft lange geschiedenis
Khaosod English: Seksuele intimidatie ook in milieu pro-democratie strijders

Trefpunt Azië: A Thai Love Story

Rob V.
Over Rob V. 19 Artikelen
Rob V. is een Thailandliefhebber en -ganger. Hij heeft zich gespecialiseerd in immigratiepolitiek en procedures voor verkrijgen Schengen-visa

3 Comments

  1. Wat een belangrijke actie van deze Wipaphan. Wat goed dat ze internet gebruikt, zodat vrouwen zich ook anoniem kunnen uitspreken, ze steun vinden aan vergelijkbare verhalen en er meer kennis overgedragen kan worden. Maar ik schrik van de films waarin verkrachting wordt voorgesteld als iets dat normaal is en het idee dat als een meisje Nee zegt het eigenlijk Ja is. Daarmee werken de media ook in belangrijke mate mee aan het bevorderen van dit gedrag.

  2. Rob, dank voor deze interessante bijdrage. Een mooi initiatief van Wipaphan Wongsawang. Ik hoop dat haar actie meehelpt de ban van een op hierarchische machtsverhoudingen ingestelde cultuur te breken. Tekenend is het voorbeeld dat zij aanhaalt van een arts die zijn positie misbruikt om vrouwelijke patienten aan te randen. De slachtoffers durven aanvankelijk geen aangifte te doen tegen deze ‘man van aanzien’. Wat me aanspreekt in de benadering van Thaiconsent is dat er niet a la het westerse #MeToo een publieke terechtstelling wordt gemaakt. Ik denk dat Wipaphang’s benadering voor Thailand veel effectiever en overtuigender is.

  3. Duidelijk en belangrijk verhaal, Rob V. Hulde aan Wipaphan.
    Machtsverhoudingen blijkt een centraal gegeven en oorzaak te zijn, met een staat en justitie die de machtigen helpt en de machtelozen laat vallen.

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*