Scot Barmé: historische spotprenten op Thaise elite

Tino Kuis produceerde onlangs een zeer lovende boekbespreking van ‘Woman, Man, Bangkok. Love, Sex and Popular Culture in Thailand van John Barmé  Hij las dit boek als ware het een politieke thriller in één adem uit en beloofde méér. Hier de tweede bijdrage.

 

Beeldend uitgedaagd.

Grafische kritiek op de Koninklijk-Adellijke Elite in Thailand, 1920-1930

 

De groei van het lezerspubliek in Bangkok vanaf 1920 veroorzaakte een snelle groei van de plaatselijke uitgeverijen. Dat ging gepaard met de opkomst van een aantal populaire (dag)bladen die een forum werden voor publiek debat en discussies. Sommige bladen hadden een oplage van 3-4.000, veel voor die tijd. Macht en privilege werden onder de loep genomen en bekritiseerd door burgers die wilden deelnemen aan het publieke leven van de natie. De absolute monarchie en de royalistische privileges werden scherp op de korrel genomen. De elite werd neergezet als moreel bankroet, alleen geïnteresseerd in zichzelf, en in seks en geld. Soms werden bladen verboden maar ze kwamen al snel weer uit.

Eerbied en respect, waarvan vaak gezegd wordt dat die diep geworteld zijn in het Thaise bewustzijn, Thainess genaamd, waren vaak geheel afwezig in veel kranten en tijdschriften in die jaren 1920 tot 1930. Oneerbiedige en minachtende spotprenten (en verhalen) waren heel gewoon in die tijd. Ook de vorst ontkwam er niet aan.

Dit alles zou leiden tot de revolutie van juni 1932 die de absolute monarchie omzette in een constitutionele. Deze revolutie werd breed gedragen en alleen aangevochten door een groep royalisten.

Barmé geeft in het hoofdstuk ‘Visually Challenged’ in zijn boek ‘Man, Woman, Bangkok’ 27 spotprenten weer en hieronder beschrijf ik er 6. De andere zijn even bijtend en duidelijk.

 

Tino Kuis, Barme, spotprent

 

 

We zien een reus van een man, duidelijk een phôe: jài (een Heer, letterlijk een ‘groot mens’), die een aantal phôe: nói (ondergeschikten, letterlijk ‘kleine mensen’) in zijn armen en op zijn schouders mee torst terwijl een aantal anderen zijn benen en schoenen likken.
De spotprent wil zeggen dat er slechts één weg is voor eenvoudige mensen om vooruit te komen: schaamteloos vleien en slijmen met je superieuren.

 

barmekuis2

 

 

Een kleine, dikke man in een officieel uniform houdt een zak omhoog waarop ‘geld’ staat terwijl zijn zakken uitpuilen met bankbiljetten. Hij zegt: ‘Rustig maar, alles komt dik in orde’. De man vertoont gelijkenis met koning Rama VI. De boodschap: geld is de maat aller dingen, de bron van geluk en vrede en de weg van loyaliteit voor de absolute heerser(s).

 

Tino Kuis, Barme. spotprent

 

Deze spotprent dateert uit 1926 met als bijschrift ‘Onze gewoonte van kruipen’. Een Siamese heer zit aan tafel met een Westerse man. De Westerse man wijst op de tussen een paar hondenkruipende bedienden en zegt: ‘Zijn dit niet uw landgenoten?’ ‘Ja’, zegt de Siamese heer, ‘maar zij zijn veel armer dan ik!’

Tino Kuis, Barme, spotprent

 

Een aantal functionarissen hurkt en reikt naar buidels waarop staat ‘staatsgeld’.  Er onder staat: ‘Met de mond belijden jullie je liefde voor de natie maar wat voor de duivel doen jullie handen?’

 

 

Tino Kuis, Barme, spotprent

 

Een politieman (?) hakt zich een weg door de jungle wadend in een moeras. Op de struiken staat van links naar rechts: ‘gokken, opium, prostitutie en vervalst geld’.

 

Tino Kuis, Barme, spotprenten

 

Een groepje vrouwen, beschreven als echtgenotes van een prins, een aristocraat en een koopman zijn aan het gokken en zeggen tegen elkaar ‘Mijn man is toch niet thuis’. Een politieman spiekt door een sleutelgat en zegt tegen zichzelf ‘Ha, ha, dacht ik het niet! Helemaal niets aan de hand!’

De boodschap: de heersende klasse die zich op de borst slaat voor hun deugdzaamheid is geen haar beter dan anderen en de politie híer niet zal ingrijpen.

 

De volgende keer over het ‘polygamie’ vraagstuk’ De discussie daarover verbindt de ongelijke seksuele verhoudingen tussen man en vrouw met het lot van de natie in het algemeen.

 

Bron
Scot Barmé, Woman, Man, Bangkok, Love, Sex and Popular Culture in Thailand, Silkworm Books, 2002, hoofdstuk 4

Tino Kuis
Over Tino Kuis 125 Artikelen
Tino Kuis. gepensioneerde huisarts, woont in Zutphen. Na zijn opleiding werkte hij drie jaar als tropenarts in Tanzania en daarna vijfentwintig jaar als huisarts in Vlaardingen. Hij heeft in Nederland drie volwassen kinderen. Tino verbleef van 1999 tot 2017 in Thailand. Zijn 18-jarige Thaise zoon studeert in Chiang Mai. Tino heeft zich gespecialiseerd in Thaise taal, cultuur en geschiedenis.