#SaveRahaf en de Twitterstorm die twee koninkrijken havende

Pravit Rojanaphruk, Saoedische Rahaf, ex-moslima, Internationaaal incident
Rahaf met telefoon die haar hulp bracht
foto op Khaosod English: van Sophiemcneill/Twitter

De 18-jarige Saoedische Rahaf werd afgelopen week wereldnieuws. De vlucht van de ex-moslima van haar ouders en haar land leek bij een tussenstop in Bangkok op weg naar Australië in een drama te eindigen.  Ze dreigde door de Thaise autoriteiten op het vliegtuig terug te worden gezet. Uit deze column van Pravit Rojanaphruk blijkt niet alleen diens persoonlijke betrokkenheid, maar ook dat de Nederlandse ambassade achter de schermen betrokken was bij diplomatieke pogingen uitzetting van Rahaf te verhinderen.

 

Een race tegen de klok

De achttienjarige Rahaf Mohammad al-Qunun is zowel mediawegwijs als geluksvogel: ze wist  te voorkomen dat zij gedwongen van de Thaise luchthaven Suvarnabhumi naar Saoedi-Arabië werd teruggestuurd en mogelijk haar dood tegemoet. Het inzetten van sociale media, in dit geval Twitter, bleek cruciaal, zo kon zij vanuit een kamer in het hotel van de luchthaven om hulp vragen.

‘@PravitR als je iemand kent die kan voorkomen dat ze me op de vlucht naar Saoedi-Arabië zetten, neem dan zo snel mogelijk contact met me op,’ kreeg ik om om 0615 uur als tweet wake up call van @Rahaf84427714. Het was maandag, het was een vrije dag, dus ik reageerde zoals een mens moet doen. Binnen 24 uur had Rahaf meer dan 45.000 volgers en kreeg steun van onder meer diplomaten, de media en mensenrechtactivisten.

Rahaf zei dat ze de islam had veroordeeld en een zekere dood tegemoetging als ze zou worden gedeporteerd naar haar geboorteland. Ik stelde haar voor contact op te nemen met de UNHCR op Twitter. Godzijdank was het VN-vluchtelingenbureau in Bangkok efficiënt en er in geslaagd haar die nacht onder UNCHR-bescherming te plaatsen. Op woensdag verkreeg zij vluchtelingenstatus en vrijdagavond werd ze op een vlucht naar Canada gezet.

Het lijkt een verhaal met een gelukkig einde, maar het waren vijf dagen vol onzekerheid.

Rahaf beweerde dat ze zaterdag toen ze op Bangkok landde om daar een aansluitende vlucht naar Australië te nemen  een functionaris van de Saoedische ambassade haar opwachtte. Haar paspoort werd in beslag genomen en ze belandde uiteindelijk in kamer 303 van Miracle Transit Hotel. Gewapend met niets anders dan een smartphone, mobiliseerde Rahaf hulp en sympathie van haar Twitter-account.

De Thaise autoriteiten lieten maandagmorgen duidelijk blijken dat Rahaf die morgen om 11.15 op een vlucht van Kuwait Airlines zou worden gezet. Dat zou haar terugbrengen in Kuwait City waar ze haar familie was ontvlucht tijdens een gezamenlijke reis van de familie.

Tegen de middag, wist ik via een bevriende contactpersoon een boodschap over te brengen aan de familie die eigenaar is van het hotel: laat haar om humanitaire redenen zo lang mogelijk in het hotel blijven. Het hotel liet aan mijn contact weten sympathiek te staan tegenover het hulpverzoek, maar als de Thaise autoriteiten haar wilden terugsturen, het hotel dat niet kon verhinderen. Het was dus zaak om snel te handelen.

Aan de telefoon waarschuwde ik Phil Robertson, de in Bangkok gevestigde vice-Aziatische directeur voor Human Rights Watch, dat de tijd drong, ook al was Rahaf erin geslaagd onmiddellijke uitzetting te vermijden.

Tegen die tijd had de UNHCR al een team naar het hotel gestuurd, maar dat mocht Rahaf pas later op maandag zien. Aan het eind van die dag was #SaveRahaf de populairste hashtag op Twitter. Twitteraars veroordeelden het Thaise militaire bewind en riepen op tot een toeristische boycot. Elaine Pearson, directeur van Human Rights Watch uit Australië, twitterde: “Thailand’s reputatie als idyllische vakantiebestemming staat op het spel. Thailand moet niet tevens beroemd worden door samenwerking met autoritaire regimes, niet mensen dreigen terug te sturen naar plaatsen waar zij gemarteld worden en een gevangenisstraf krijgen.

Ik zou veel meer ruimte nodig hebben om alle andere online-activiteiten te beschrijven en de vele mensen die bereid waren druk op het regime uit te oefenen om Rahaf te redden. Een van de eersten die voor haar opkwam was de nieuwe Duitse ambassadeur in Thailand, Georg Schmidt. Hij uitte op Twitter zijn bezorgdheid over Rahafs situatie. Normaal worden tweets van de ambassade hooguit tien keer geretweet, dit keer waren er 1415 mensen die de boodschap van @GermanAmbTHA 1.416 verspreidden. Andere ambassades waren actief achter de schermen, onder meer die van Canada, Nederland en de EU-missie in Bangkok.

Het feit dat de Saoedische zaakgelastigde Abdullh al-Shuaibi woensdag tegen de Thaise immigratiedienst zei dat de luchthavenpolitie de mobiele telefoon van Rahailater meteen in beslag had moeten nemen, maakt goed duidelijk hoeveel geluk zij heeft gehad.  Het spreekt boekdelen over haar geluksvlucht en hoe de Twitter-storm de Saoedische en Thaise autoriteiten dwong gas terug te nemen.

Maandagmorgen suggereerde de nummer 2 van de junta generaal Prawit Wongsuwan nog dat Rahaf teruggestuurd zou worden, maar in de namiddag was de situatie veranderd. In een kennelijke poging ter voorkoming van gezichtsverlies zei het hoofd van de dienst immigratie, luitenant-generaal Surachate Hakparn,  dat ‘Thailand als land van de glimlach niet zou toestaan mensen naar hun dood te sturen.’

Ik wens Rahaf het beste met haar nieuwe leven in Canada, waar geloof, of het afzweren daarvan, geen misdaad is. Toen ze Bangkok verliet op weg naar Canada, tweette ze: “Ik wil jullie graag bedanken voor het steunen van mij en het redden van mijn leven. Ik had niet kunnen dromen zoveel liefde en hulp te krijgen. Het was een vonk die me motiveert om een beter mens te worden.”

Vanaf vrijdagmiddag geniet Rahaf van meer dan 134.000 volgers op Twitter. Met haar nieuw gevonden invloed en roem, hoop ik dat ze uiteindelijk een rol kan spelen in opkomen voor de rechten van vrouwen in Saoedi-Arabië, de Arabische wereld en daarbuiten. Zo kan ze proberen anderen, zowel mannen als vrouwen, te redden. Velen verkeren in soortgelijke omstandigheden.

Terwijl Rahaf kwam en ging, verblijft Hakeem Alaraibi, een geluchte voetballer van Bahrein, in een gevangenis in Bangkok. Eind vorig jaar werd hij op Suvarnabhumi gearresteerd, op weg terug naar Australië van zijn huwelijksreis. Dit ondanks het feit dat hij de status van vluchteling had. #SaveHakeem is een ander en lang verhaal dat een nieuwe column waard is.

Column met toestemming @Khaosod English vertaald door Redactie Trefpunt Azië.

Pravit Rojanaphruk
Over Pravit Rojanaphruk 20 Artikelen
Pravit Rojanaphruk was vele jaren in dienst van het Engelstalige dagblad The Nation en een gezien columnist. Direct na de staatsgreep in mei 2014 demonstreerde tegen de nieuwe machthebbers. Hij werd opgepakt voor ‘attitude adjustment’ (oftewel heropvoeding). Direct na zin vrijlating in september 2014 nam hij ontslag bij The Nation om, zoals hij zei, ”mijn krant verdere druk van buitenaf te besparen”. Pravit werkt thans voor het nieuwsagentschap Khaosod.

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*