Rotterdam in beeld (6)

Wilhelmina

1880-1962

Chris Ebbe, Rotterdam in beeld, Standbeeld, Wilhelmina

Als een ongenaakbare wachter staat zij bij de toegang tot het park aan de Parkkade, Wilhelmina Helena Pauline Maria, Koningin de Nederlanden van 1890 tot 1948.

Wilhelmina had beperkte bevoegdheden in onze constitutionele monarchie, maar schurkte waar zij dat kon tegen grenzen aan. Abraham Kuyper, de roerganger van de ARP, mocht zij niet en passeerde hem als formateur voor een nieuw kabinet. Beviel een voorstel bij formaties haar niet, zij liet de formateur haar ongenoegen blijken. Het gekissebis tussen de partijen waarbij zij een paar keer was gevraagd te bemiddelen, gaf haar enig recht van spreken. Zie dan maar eens in te gaan tegen de, volgens haar eigen overtuiging, door God aangestelde monarch.

Op 7 februari 1901 trouwde Wilhelmina met prins Hendrik, die zich ontpopte als rokkenjager en geldverkwister. Na een aantal miskramen kregen zij één kind, Juliana. Na de Eerste Wereldoorlog leefden zij nauwelijks samen.

Op 10 mei 1940 vielen de Duitsers Nederland binnen, de koninklijke familie week uit naar Londen. Via Radio Oranje sprak zij het volk toe, dat ondanks de dreiging met zware straffen, bleef luisteren. Hitler noemde zij de ‘aartsvijand van de mensheid’, zij sprak haar afkeuring uit over de Jodenvervolging. Lof daarvoor. De kleur oranje werd het symbool van de bevrijding.

Na de oorlog bleef het beeld bestaan van een krachtige oorlogskoningin, een baken van verzet, omringd door laffe ministers. Winston Churchill noemde haar de ‘enige man in het Nederlandse kabinet.’ Geen twijfel dat zij dat zelf ook vond gezien haar denigrerende omgang met de ministersploeg. In haar brieven schreef zij: zwakke broeders, het oudemannenhuis, het stel. Met haar eigenzinnige gedrag was zij niet voor rede vatbaar, overschreed de grenzen van haar bevoegdheid en het fatsoen. De minister van Justitie, Goedhart, vroeg zich in de ministerraad openlijk af: ‘Is Hare Majesteit wel geheel normaal?’

Na de oorlog had Wilhelmina een andere regeringsvorm voor ogen. Sinds 1813 was de invloed van de monarch steeds verder teruggebracht. Zij wilde een kabinet dat zij zelf zou samenstellen. Juliana zou steeds meer taken krijgen, prins Bernhard een centrale rol. Haar biograaf, Cees Fasseur, noemde het ‘gedachtenspinsels’.

Op 4 september 1948 deed Wilhelmina afstand van de troon en vervulde daarna nog enkele representatieve taken. Tijdens een rondleiding door het stadhuis van een middelgrote gemeente in het westen des lands wees de gemeentesecretaris haar op een vitrine met opgravingen.
‘Ik herinner mij niet u iets te hebben gevraagd,’ zei de prinses…

Nog steeds een beetje van God.

 

Standbeeld Wilhelmina, 1968. Maker Charlotte van Pallandt.

Foto ©Chris Ebbe

Deze pagina delen

  • Delen op Facebook
  • Delen op Twitter
  • Delen op LinkedIn
  • Delen op Google+
 

Lees ookgerelateerde berichten

Reageer

E-mail (wordt niet gepubliceerd)