Wie gaan schuil achter het geweld tegen de Rohingya?

Hans Geleijnse, Lennart Hofman, De Correspondent, Rohingya-crisis
Getty Images

Een poging tot verklaring van de complexe tegenstellingen in Myanmar

 

Schokkende beelden en ooggetuigenverklaringen van de etnische zuivering die in Myanmar plaatsvindt. Veroordelingen van de VN. Een Nobelprijswinnares, in naam premier van het land, die geen afstand neemt van het geweld van haar militairen, maar dat zelfs goedpraat. Hoe kan dit allemaal?

Lennart Hofman, oorlogscorrespondent van De Correspondent, probeert in dit verhaal vragen over de complexe situatie in Myanmar te beantwoorden. Hofman is verschillende malen op reportage geweest in Myanmar en het grensgebied en schreef eerder een uitstekend verhaal over de redenen waarom de Rohingya in Myanmar zoveel haat bij de boeddhistische meerderheid oproepen.

Het conflict dat nu de vluchtelingenstroom en verontwaardiging over de behandeling van mensen als vee oproept, heeft intussen internationale dimensies gekregen. Niet omdat de Rohingya een minderheid zijn, maar omdat zij een moslim-minderheid zijn. Haatzaaiers aan beide kanten maken daar gebruik van. Daar is niets nieuws aan. Overal in de geschiedenis waar minderheidsgroepen zich door hun (van origine religieuze) normen en waarden onderscheiden en afscheiden van een andersdenkende meerderheid brokkelt het ogenschijnlijk vreedzame samenleven in een mum van tijd af als er spanningen ontstaan.

Er is in zo’n situatie niet veel nodig om de vlam in de pan te doen slaan. In 2012 gebeurde dit in Myanmar toen een groep moslimmannen een boeddhistisch meisje verkrachtte. De hele moslim-gemeenschap werd door een minderheid aan boeddhistische zeloten opgezweept tot wraak; geweld, vernieling en een exodus van Rohingya waren het gevolg.

Aan de huidige vluchtelingenstroom gingen gewapende aanvallen van moslim-militanten op politieposten in Rohingya-gebied vooraf. Daarbij vielen tientallen doden. Geen speldenprik, maar wel een mooi excuus voor de militairen en nationalisten in Myanmar om met excessief geweld een endgültige Lösung van het Rohingya-probleem in gang te zetten. Eruit met die lui. En dat is weer koren op de molen van de extreem-islamitische uitlokkers, het door de van origine Pakistaan Ata Ullah opgerichte Arakan Rohingya Salvation Army (ARSA). Financieel krijgt deze groepering steun van anonieme sponsoren uit de Golfstaten.

In de internationale context betekent dit dat de Rohingya-vluchtelingen speelbal zijn geworden in de (propaganda-)oorlog met de radicale islam. De scheidslijnen in de broodnodige solidariteit met de vluchtelingen tonen zich dan ook: steun en protesten komen vooral uit de islamitische wereld, het Westen doet behalve wat verklaringen van afkeuring weinig.

Eveneens opvallend is dat het conflict nu een gebied met overwegend boeddhistische bevolkingen in de greep dreigt te krijgen. Ondanks signalen daarvan (bomaanslagen in Thailand bijv.) was dit totnogtoe niet het geval. De gewapende strijd tussen het Thaise leger en moslim-separatisten in de zuidelijke grensprovincies met Maleisië bleef al meer dan tien jaar vooral een ‘lokaal conflict’, ondanks de zesduizend doden die het eiste.

Het boeddhisme – of je dat nu religie of levenswijze wilt noemen – kenmerkt zich in het algemeen niet door intolerantie, imperialisme, moralistische dwangbuizen of oorlogszuchtige dogma’s richting ‘ongelovigen’, zoals christendom en islam. De gebeurtenissen in Myanmar geven aan dat dit geen garantie is tegen grensoverschrijdend fanatisme en terrorisme. Voor de Rohingya, volgens de VN de meest onderdrukte minderheid ter wereld, voorspelt dit weinig goeds.

 

Het verhaal van Hofman vind je hier: https://decorrespondent.nl/7317/vier-vragen-over-de-etnische-zuivering-die-nu-plaatsvindt-in-myanmar/287734505553-026adb05

Een van de eerdere, zeer verhelderende verhalen van Lennart: https://decorrespondent.nl/3766/de-angst-voor-islam-in-birma-groeit-maar-de-strijd-tegen-die-angst-ook/148094594494-5c736a65

 

De Correspondent, logo
© 2013 Momkai All Rights Reserved

 

De Correspondent, Lennart Hofman
Lennart Hofman
© 2013 Momkai
All Rights Reserved

Lennart Hofman (33) is oorlogscorrespondent en reist samen met fotograaf Andreas Stahl naar bekende en minder bekende brandhaarden in de wereld. Hij studeerde antropologie en religiestudies en volgde de postdoctorale opleiding journalistiek aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Hij schreef verhalen in Syrië, Irak, Soedan, Zuid-Soedan, Mali, West-Papoea, Djibouti, Westelijke Sahara, de Filipijnen en Birma voor verschillende (buitenlandse) media.

Hans Geleijnse
Over Hans Geleijnse 326 Artikelen
Hans Geleijnse (1944, Zaandam). Voormalig beroepsmilitair en dienstweigeraar. Passie voor reizen, schrijven en muziek. Belandde in journalistiek, leerde het vak in de praktijk. Werkte twee decennia als buitenlands correspondent voor persbureau GPD en div. andere Nederlandse media. Woont sinds 2010 met partner en dochter in Thailand.

2 Comments

  1. Inderdaad een goed en duidelijk verhaal.Alleen begrijp ik de toevoeging van Timo Kuis niet. Het gaat hier om het geweld tussen leger Myanmar en de Rohingya.
    De oorzaak van het huidige geweld ligt bij de Rohingya
    Het leger reageerde op aanslagen m.i. volkomen begrijpelijk.Dat het geweld excessief is “ja” maar je moet trachten de aanslagplegers met jouw maatregelen zodanig onder druk te zetten dat zij van het door hun gehanteerde wapen gebruik afzien.
    Dat is met de van buitenaf gefinancierde en gesteunde
    groepen een illusie. Maar ik vind wel dat je in dit soort gevallen hard moet terugslaan. Maar in onze “beschaafde” wereld wordt de schuld altijd gelegd bij de “reageerders” die moeten zich maar beheersen

  2. Dit is een duidelijk en goed verhaal. Laat ik er het volgende aan toevoegen.

    Sinds de onafhankelijkheid van Myanmar (toen nog Birma) in1948 zijn er voordurend oplaaiende etnische conflicten geweest tussen de Birmeees-sprekende groep (60 procent van de bevolking, die met name het leger en de economie beheerst) en andere etnische groepen als de Shan, de Kachin, de Chin, de Karen en de Karenni. Het leger van Myanmar had op al deze strijdtonelen de reputatie van wreed optreden: moord, verkrachting en meer. Hele dorpen werden weggevaagd. Dat leidde al tot ruim een miljoen interne vluchtelingen, en ruim honderddduizend uitzichtloze vluchtelingen in Thailand.

    Het leger van Myanmar is wreed een kan niet ter verantwoording worden geroepen. Dat is ook een belangrijke factor rond de huidige gebeurtenissen rond de Rohingya. Kun je het die etnische minderheden kwalijk nemen dat ze terugvechten? Zolang de militairen de macht behouden zal er niets ten goede veranderen.

    https://en.wikipedia.org/wiki/Internal_conflict_in_Myanmar

Reacties zijn gesloten bij dit onderwerp.