Kerrie met rijst; pittig India & Birma (62)

Kerrie met rijst, Erik Kuijpers, India, Birma, radja

 

‘Twenty-one days in India being the tour of Sir Ali Baba K.C.B.’

 

Het drukke (?) leven van de Radja

Probeer nu eens niet te lachen! Deze Indiase koningen zijn echt gevoelig hoor.

Laatst vertaalde ik voor een radja wat Val Prinsep over hem heeft gezegd in Purple India. Hij heeft niet meer gezegd dan dat de radja een liederlijke jonge ezel is en zo lelijk als een baviaan. En toen begon ie nog te huilen ook! De Political Agent heeft hem moeten kalmeren, nota bene.

In feite is er echt niks belachelijk aan een radja. Stel jij jezelf nu eens voor als een radja die niet zonder goede reden dronken wordt, die niet opzichtig ontrouw is aan zijn 25 koninginnen en 25 hertoginnen, die niet zijn borst en buik versiert met slingers en messen, sabels en juwelen, die zijn gezicht niet rood kliedert met oker, die wel een blik over heeft voor zijn business en je realiseert je dat zo iemand echt wel kan bestaan.

India is niet veeleisend; zolang de regering tevreden is geven de gewone mensen niets om hun radja. Een keuterboertje zegt me laatst: ‘Wij zijn arme boeren, wij kunnen ons geen radja veroorloven. Radja’s zijn voor de Lord Sahib’.

Kerrie met rijst, Erik Kuijpers, India, Birma, radja
Maharadja.

Wat doet een radja dan?

De jonge maharadja van Parwani zegt dat een radja er niet is om te heersen. ‘Een goeie radja amuseert zich alleen maar.’

De een telt zijn centen, de andere doet iets in het leger, een derde houdt van paarden, de vierde doet aan de liefde, een vijfde wordt stomdronken. Maar dit heb je niet van mij……

Buitenlandse Zaken weet dat ik achting heb voor de radja. Dat ik ze vaak moet dekken als ze in de problemen komen. Ja, ze rommelen wel eens wat aan maar er is geen man trouwer aan het gezag.

Ze hebben hun huizen gebouwd op die dunne laag die de korst vormt van het Britse gezag op de Indiase krater, en af en toe gooien ze er een bak water op om de borrels van beneden tegen te houden.

Mijn gastheer, de radja

Mijn aimabele gastheer waar ik nu verblijf is zo simpeltjes in al zijn gewoontes. Op een vroeg tijdstip komt hij uit zijn harem en gaat met een paar van zijn baronnen, die dienst hebben in de rechtbank, beginnen aan hun ochtendtrekje opium.

Ze zitten in een cirkel en een lakei gooit de kasumbha uit de koperen schaal door een wollen doek en met hun tong likken ze dat dan op. Daarna kauwen ze kardemom om de scherpe smaak weg te poetsen.

Ze zingen een liedje, men schraapt de keel en spuugt een fluim, de chef gaapt en dan knippen ze met hun vingers om boze geesten uit hun keel te verjagen. Komt er nog een langs dan krijgt die de salaam, ze vertellen een paar gore bakken en de zitting is voorbij.

Een groep bediendes loopt rond de chef als ie wegschuifelt en roept hem toe Umr, daulat ziyada ho. Moge uw leeftijd en vermogen groeien.

Kerrie met rijst, Erik Kuijpers, India, Birma, radja
Yak.

Een vertrouweling fluistert constant dingen in zijn oor, een ander houdt een theepot gereed, een derde zwaait met de staart van een yak over zijn hoofd, een ander draagt zijn zwaard en tenslotte loopt iemand met zijn zakdoek rond.

Dan gaat hij een smalle trap op, door een obscuur gangetje, dan zes treden omlaag, over een binnenplaats, weer een trap, weer een gang, en dan komen ze bij een rij gewatteerde rode schermen en daar staat het vrouwenverblijf. Wij mogen niet verder.

Twee bediendes gaan door het gordijn met hem en de anderen gaan allemaal op de grond liggen, trekken hun gewaad over het hoofd en vallen in slaap.

En dan?

Om twaalf uur zien we de koning weer. In witte wapperende rokken met een snoer van smaragd om zijn nek. Zijn rode tulband is versierd met parels. Hij gaat zitten op de koninklijke matras, de gaddi. Een peluw in zijn rug en zwaard en schild voor hem.

Op de andere hoek van de gaddi zit een miniatuur van hem, zelfs met eigen zwaard en schild. Dat is zijn geadopteerde zoon en erfgenaam.

Want alle koninginnen en alle hertoginnen zijn kinderloos gebleven en deze kleine rasgenoot is weggeplukt uit een modderig dorp om de lijn te bestendigen.

Kerrie met rijst, Erik Kuijpers, India, Birma, radja
Goudlaken.

Het feest

In de avondkoelte staat de chef eindelijk op en rijdt op een buitengewoon vet wit paard naar het feestterrein. Mensen te paard volgen hem en het voetvolk roept ‘Gegroet, radja’.

De volgers hebben goed gevoede en rijkelijk versierde paarden met de pracht van goudlaken, staarten van de yak, zilveren kettingen en snoeren van schelpen.

Dan komen de soldaten in een karikatuur van Engelse uniformen en tenslotte een rij schurken op graatmagere paarden die zich gekleed hebben in lompen en lappen. En soms zijn ze gewoon bloot op hun zwaard na.

Deze stoet gaat de stad door. De inwoners komen naar buiten en werpen zich op de grond.

Het feest gaat door op een plein met een grote vijg.

Kerrie met rijst, Erik Kuijpers, India, Birma, radja
Vijg.

Een kleine tempel krijgt een rode vlag en daar worden heiligen aanbeden. De radja laat zijn paard even spingen op alleen de achterbenen en dan is het voorbij.

Weer naar de harem

Nu gaat de radja weer naar zijn harem met 25 koninginnen en 25 hertoginnen en in een moment van uitzinnige vreugde vallen ze elkaar in de armen.

 

Hun adem gaat zacht door de koelte van de vensters

Gemengd met zuchten van bloemen in het maanlicht

Muziek die van een ver, stil meer lijkt af te komen

En als het weer aanzwelt als we elkaar raken

Horen onze oren alles door de akkoorden heen

En roepen lieve jonge stemmen deze woorden….

 

HEE, JIJ DAAR, HAAL EEN GLAS GIN

EN SCHIET WAT OP, JA?

 

Voor wie weet waarheen we samen zweven

De schatkamer van de tong die praat van verre kusten

Waarheen ons geluk ons gaat brengen

Om nieuwe naties te verrijken met onze liefde

Werelden in de nog niet ontdekte Oriënt

Worden fijner door ons beider accenten!

 

Dus, geloof niets van wat Buitenlandse Zaken allemaal roept.

Laten we dit vooral zo bewaren en niet vol stoppen met regels en budgetten.

Hou het zo, beheers het en zuiver het, deze blijken van ouderwetse loyaliteit, dit met trots onderwerpen aan ons Britten, weliswaar in jacquet maar met een bestuur aan duigen.

 

Toelichtingen

Val Prinsep wordt aangehaald; Valentine Cameron Prinsep, Brits kunstschilder en schrijver van toneelstukken, leefde van 1838 tot 1904. Heeft in het stuk Purple India iets onaardigs gezegd over een radja.

Political Agent; in British India kregen de Indiase vorsten van de Engelse regering een ‘adviseur’ naast zich om bij problemen met Engelsen te bemiddelen. Bedilzucht, of om de rust te bewaren?

Kasumbha, opiumvocht of brouwsel.

Foto’s

Maharadja, maha staat voor ‘groot’, Maharadja Ranjit Singh, eerste helft 19e eeuw; wikimedia, curid, 1661329.

Yak, ook jak, bromrund, Himalaya en tot in China; wikimedia, curid, 22106967.

Goudlaken in keperbinding; wikimedia, curid, 30429812

De vijg; wikimedia, curid, 22318968.

Erik Kuijpers
Over Erik Kuijpers 643 Artikelen
Erik Kuijpers (1946) werkte 36 jaar als aangiftemedewerker inkomsten- en vennootschapsbelasting. In 2002 emigreerde hij naar Nongkhai in Thailand waar ook zijn partner en pleegzoon wonen. Erik pendelt nu afhankelijk van de seizoenen tussen Thailand en Nederland