Kerrie met rijst; pittig India & Birma (64)

Kerrie met rijst, Erik Kuijpers, India, Birma, provinciale thesaurier

 

‘Twenty-one days in India being the tour of Sir Ali Baba K.C.B.’

 

De provinciale thesaurier

Is het niet de bisschop van Bombay die zegt dat de man een robot zonder geweten is?  Of is de regering van iedere Indiase provincie een robot zonder geweten?

Ja, het secretariaat is zonder geweten, de provinciale thesaurier is een robot. Hij werkt; het secretariaat kijkt toe en noteert.

Kerrie met rijst, Erik Kuijpers, India, Birma, provinciale thesaurier

Voor mensen in India vertegenwoordigt de provinciale theasaurier de keizerlijke regering. Hij waakt immers over vele facetten van hun leven.

Hij regelt scholen, apotheken, bajes en rechtbanken. Hij heft de huur van velden, bepaalt het tarief en heeft het laatste woord bij iedere benoeming, van straatveger en politieagent tot aan de woekeraars rond rechtbanken en schatkist.

Kijk, de belastingdienst komt langs, de luitenanten-gouverneur komen eens kijken met hun meute aan bediendes en bekrompen ambtenaren, maar zij zijn slechts af en toe een pijntje in je nek. Maar de provinciale thesaurier komt veel vaker zich met jouw leven bemoeien.

Zijn ‘kantoor’ te velde

De provinciale thesaurier woont in een rommelige bungalow met opvouwbare tafels en stoelen waaraan je snel ziet dat het aangepast is aan het simpele leven op een kampement.

Hij lijkt maar net te zijn aangekomen uit een hemelse sfeer van groene velden en mangobomen rond ons kleine station hier, of hij lijkt daar net heen te gaan.

De howdahs liggen op de veranda, de olifant staat met een poot te zwaaien onder een boom, een stel kamelen maakt borrelende geluiden, hun tenten zijn maar wat neergepoot hier en daar in de zon, en de hele entourage is klaar om ‘weg te vliegen’ naar de wilde blauwe horizon om ons heen.

De provinciale thesaurier is een druk bezet man. Altijd haast. Zijn talrijke taken volgen elkaar zo snel op dat hij er nooit mee klaar komt. Maar dan komt een geheimzinnig ‘instituut’ genaamd ‘de groep’ in actie en sprokkelt bijeen wat hij heeft laten liggen.

Kerrie met rijst, Erik Kuijpers, India, Birma, provinciale thesaurier
Het ‘nul roepie’ biljet voor als iemand smeergeld vraagt….

Dikke zwarte lokale handelaren, en zo.

De veranda zit vol met dikke zwarte mannen in keurige linnen kleding te wachten op een gesprek. Dat zijn bankiers, winkeliers, landeigenaren die alleen maar uit beleefdheid op bezoek komen doch met bijbehorend verzoek om…

De bediendes loeren als aasgieren achter hen. Ieder van deze valse vogels heeft een ‘bijdrage’ van de mannen gekregen want anders komen ze de veranda niet eens op. Deze toegangsprijs is een heilzame inperking tegen al te frequente bezoekjes van rijke gekleurde mannen. Er staan heel opzichtig koperen schalen met pistachenoot en kandij.

Stel je niet veel voor van de rang van de provinciale thesaurier. Hij heeft in feite een lage rang waar men eigenlijk geen naam voor heeft. Doch de kleine gemeenschap van gestudeerde mannen, artsen, ingenieurs, schoolinspecteurs en beginnende rechters kijken naar hem op alsof hij een magnaat is.

De verhalen over hem gaan over zijn gewoontes en buitenissigheden, dat zijn vrouw een ‘air’ heeft en dat bij zijn diners champagne op tafel staat en men praat over Europese kunst.

Kerrie met rijst, Erik Kuijpers, India, Birma, provinciale thesaurier
De hoge zijden…..

Maar, ondanks dat, is de provinciale thesaurier niet bevoegd op zondag een ‘hoge zijden’ te dragen en handschoenen; het blijft voor hem bij een gewone vilten zonnehoed.

De provinciale thesaurier doet aan sport. Men bedoelt daarmee de jacht.

Komt hij in de buitengebieden en dan heeft de lokale chef een paar oude tijgers in een kooi waar hij op mag jagen.

Zijn er edelen in zijn gezelschap dan doden zij de tamme tijgers, voor de provinciale thesaurier rest dan een oude en veel te vette tijger……

Promotie!

De provinciale thesaurier voelt zich het prettigst thuis. Hier begrijpen ze hem. Hij kan met zijn buren praten en met zijn oude makkers.

Dan moet hij naar Engeland terug.

In alle dorpen van vroeger merkt hij dat hij naamloos is en vergeten. Het klimaat lijkt erger dan ooit en hij verlangt terug naar de zon en de olifanten van India.

Hij wordt een oude man. De herfst van zijn leven werpt schaduwen vooruit. De gevreesde promotie komt er aan. Hij wordt hoofdambtenaar en valt tenslotte in een luie stoel bij het hoofdbestuur van de belastingdienst.

Facilis ets decensus, etc. Het pad naar zijn hel is geplaveid.

De verhuizing van zijn ziel zet onherroepelijk in, het is allemaal voorbij. Ik hoop dat zijn nieuwe aureool hem bevalt.

 

Toelichtingen

De thesaurie; het instituut van een staat of onderdeel daarvan dat gaat over het ontvangen en uitgeven van de centen. De thesaurier is de hoogste ambtenaar daar; het woord komt ook in Nederland nog voor in de betekenis van schat(kist)bewaarder of penningmeester.

Howdah, zadel met opbouw voor een olifant voor reizen en voor de jacht.

Foto’s

Robot zoals Leonardo Da Vinci (1452-1519) hem zag; wikimedia, curid, 395321.

Logo van de Indian Government; thanks to …pharmaceuticals.gov.in/

Het nul roepie biljet; gratis voor de bevolking om ambtenaren die om smeergeld vragen ernstig in verlegenheid te brengen; wikipedia, curid, 31313672.

Hoge zijden hoed, prent uit 1847; wikimedia, curid, 39191731.

Erik Kuijpers
Over Erik Kuijpers 643 Artikelen
Erik Kuijpers (1946) werkte 36 jaar als aangiftemedewerker inkomsten- en vennootschapsbelasting. In 2002 emigreerde hij naar Nongkhai in Thailand waar ook zijn partner en pleegzoon wonen. Erik pendelt nu afhankelijk van de seizoenen tussen Thailand en Nederland