PropRoots… even voorstellen

Door: Anton Lustig

Voordat ik van wal ga, met permissie, op deze prachtige en vooral waardevolle site, kan ik niet anders dan mezelf eerst even voor te stellen. Mijn naam is Anton Lustig. Niet op z’n Duits uitgesproken, anders klinkt het veel te grappig. In een volgend artikel ga ik dieper in op de non-profit grassroots organisatie die ik mede opgericht heb hier in China: Prop Roots. Vandaag vooral het verhaal dat daaraan vooraf ging.

PropRoots in het kort

 Onze educatieve non-profit organisatie Prop Roots helpt kinderen van het Jingpo-volk zelfvertrouwen en perspectief te vinden, via creativiteit, aanvullend onderwijs en interculturele communicatie. De Jingpo leven in het Chinees-Birmese grensgebied, waar ik, aan de Chinese kant, jarenlang taalkundig veldwerk heb gedaan. De samenleving hier wordt al decennialang overspoeld door goedkope drugs uit Birma. Wij en ons team zijn permanent gevestigd in het eigen Prop Roots-activiteitencentrum in een Jingpo-dorpje, met regelmatig vrijwilligers en andere gasten uit de hele wereld op bezoek, maar vooral met heel veel kinderen over de vloer.

3 het Prop Roots Center bij nacht
Het PropRoots Center bij nacht

Een Chinees

 Hoewel opgegroeid in het Zuid-Hollandse (Drechtstedelijke) noem ik mezelf soms “25 jaar Chinees”, omdat dat meer omvat dan het afstandelijke woordje “sinoloog”. Vaak vernam ik dat men door de telefoon niet horen kon dat ik géén Chinees was. Leuk voor mijn ego, althans dat vond ik 20 jaar geleden. Moet zuchten als vreemdelingen mij nog steeds dezelfde vragen stellen als een kwart eeuw terug. In 2040 – ik neem maar aan dat de mensheid dan nog bestaat – vraagt men mij vast nog steeds of ik kan wennen aan de rijst… Ik was ook jarenlang een Beijinger. Zeker, de Chinese hoofdstad is (of vooral: wás) recht fabelhaft te noemen.

Of een Jingpo

 Maar nu ben ik een Jingpo, ééntje die per ongeluk in Nederland werd geboren. Dat dekt de lading beter. In dit dorp, in deze streek, blijf ik voorlopig wonen, wie weet tot aan mijn dood. ‘Jingpo’, zo heet deze volkerenbond die het Chinees-Birmese grensgebied bewoont (en ook wel noordoost India). Specifieker uitgedrukt ben ik eigenlijk een ‘Zaiwa’, wat tevens de naam is voor de taal die ik en de Jingpo-dorpelingen om mij heen hier spreken.

1 Onderweg in 1992
Onderweg in 1992

Ik kom al sinds 1991 in deze dorpen. Mijn promotieonderzoek, gebaseerd op eigen veldwerkmateriaal, maakte mij tot ’s werelds expert op het Zaiwa, vooral gesproken door de Jingpo binnen China. (Dit onderzoek was niet meer voor Sinologie maar voor Vergelijkende Taalwetenschappen. Deze taal behoort dan ook niét tot de Chinese talen.) Ook al heb ik het sindsdien met taalkunde wel gehad, een Jingpo ben ik toch gebleven. Ik woon nu in een dorpje met alleen Zaiwa-Jingpo en het geeft toch iets extra’s om, als enige buitenlander, met deze dorpelingen in hun eigen taal te kunnen keuvelen.

Of een kunstenaar

 Niet lang na het voltooien van mijn proefschrift (2002) herontdekte ik het schilderen en al snel ook de muziek, zoals ik dat in mijn jonge jaren had gebezigd. Al gauw leefde ik alleen nog voor het Ego van de Ware Creatieveling, of vooral: diens Radicale Overstijging. Alles had ik hiervoor over en wáár ik deze dingen deed was niet belangrijk. Op een avond, in de periode toen ik nog Nederlands doceerde aan de Beijing Foreign Studies University (een baan met heel veel vrije tijd), kreeg ik het vage, naïeve maar ook wel aanstekelijke idee dat ik, naast een intensief kunstenaarschap, op subtiele wijze tóch iets voor mijn Jingpo-medemensen zou kunnen doen: als deeltijdonderwijzer en Schilder-met-de-Kinderen; ik zou in een bamboe-studiootje gaan wonen in een dorpje naar mijn keuze!

Toen kwam Li Yang

 Vrijwel tegelijkertijd leerde ik in Beijing mijn vrouw Li Yang kennen, die uiteindelijk dat naïeve kiempje langzaamaan en vooral liefdevol van koers deed wijzigen en uit liet groeien tot de heuse organisatie Prop Roots van vandaag. Want de sociale problemen ter plekke, met name die rond de drugs, waren er niet naar om te gaan kluizenaren…

2 Li Yang & ik
Li Yang en de auteur

De Jingpo in Dehong

 Op zich is Dehong, deze door Birma/Myanmar omgeven uithoek van China, een mooi en reuze interessant gebied: nogal bergachtig en met een subtropisch klimaat, en vanouds door allerlei heel verschillende volkeren bewoond. De kinderen die Li Yang en ik proberen te helpen, stammen direct af van trotse bewoners van door oerwoud omringde bamboedorpen op de toppen van de bergen, levend van kleinschalige landbouw en wat het woud te bieden had, en bij wie de Han-Chinezen nog maar weinig in de melk hadden te brokkelen.

Maar binnen twee generaties is alles hier radicaal veranderd, met name na de communistische machtsovername. Er werd naar de voetheuvels verhuisd, om efficiëntere landbouw te bedrijven. Allerlei communistische campagnes brachten veel ellende met zich mee. Dat met name de Culturele Revolutie met excessief geweld en vernielingen gepaard ging hoef ik de meeste lezers vast niet meer te vertellen. Eénderde van de Chinese Jingpo vluchtte naar het nabijgelegen Birma. (Later kwamen velen druppelsgewijs weer terug.)

Met Deng Xiaoping kwam de economische openstelling en daarmee ook de goedkope heroïne en andere drugs uit Birma… Drugsverslavingen en hiv/aids vergen sindsdien grote offers en ontwrichtten een samenleving die haar culturele identiteit toch al kwijt was. Door allerlei factoren is het aantal wezen schrikbarend hoog. Li Yang en ik vroegen ons dus af wat we hier aan zouden kunnen doen…

Li Yang’s PropRoots

 Als Li Yang iets doet dan doet ze het goed, met al haar professionele vaardigheden en ervaring en vooral haar doortastende en gezond-eigengereide karakter. Ik vind het uitermate boeiend dit geniale wezen – een organisatiewonder mét gevoel, een uitstekende communicator en originele denker – van zo nabij mee te kunnen maken. Zij wordt landelijk trouwens steeds meer gevraagd als spreker, bijvoorbeeld op forums over educatie. Hoewel co-founder, ben ik in de praktijk vooral haar klankbord, vrijwilliger en assistent.

We doen de dingen anders dan andere goodwill-organisaties. Allereerst opereren wij niet vanuit een woning in de stad of knus hotel, maar daadwerkelijk vanuit ons dorpje in de bergen. Non-profit is in dit land nog onbekend en onbegrepen, maar we mogen zeggen dat wij het niet slecht doen. Onbedoeld hebben wij erg veel media-aandacht gekregen en gelukkig hebben we nu ook connecties bij de overheid. (NB officieel zijn wij géén NGO maar slechts een “organisatie”. NGO’s zijn vrijwel verboden in dit land.)

We gaan komend jaar weer bouwen en Li Yang’s levenswerk zal verder groeien. Meer capabele mensen van buiten zullen komen. Dorpelingen die geld ruiken zullen hun cynisme laten varen. Nog meer kansen zullen worden gecreëerd en dat is goed. Vooral voor onze grote vrienden: de kinderen.

Inspiratie vs. Organisatie

Dit was dan mijn eerste stuk voor deze mooie site. Kan nog niet zeggen waar ik verder allemaal over zal gaan schrijven. Li Yang en ikzelf zien mij graag weer bezig met schilderijen en muziek, wat door personeelsuitbreidingen steeds meer mogelijk is. Ik wil me graag gaan bezighouden met Prop Roots in een ruimere zin. Draait alles wat wij doen niet om creativiteit en zelfvertrouwen, om origineel te durven zijn?

Ook voel ik een sterke morele verantwoordelijkheid te proberen onze filosofie & wetenschappen bij te benen. We leven in een bijzondere tijd waarin hard wordt gewerkt aan vele grote vraagstukken. Netwerker in het dorp als Zaiwa-praatjesmaker zal ik blijven en iemand die de kinderen laat zien dat alles anders kan.

Links

Info, blogs, documentaires en andere links: www.proproots.org,
of ga direct naar ons Youtube channel

Gerelateerde berichten

4 Comments

  1. Ik vind dit reuze interessante verhalen. Ik heb meteen de kaart erbij gepakt om te zien waar de Zaiwa-Jingpo wonen, maar kwam er niet helemaal uit. Bij de Kachin-staat van Myanmar. Vertel bij welke Chinese stad jullie wonen. Je boek over de Zaiwa-taal (twee delen) wilde ik kopen maar met 264 euro moet dat nog even wachten……
    Ik ben erg benieuwd naar meer verhalen over dit volk en jullie verdere ervaringen.

    • De Chinese Jingpo (en wij ook) wonen vrijwel allemaal in de prefectuur Dehong 德宏州 helemaal aan de westelijke kant van Yunnan. De Jingpo in China en de Kachin in Birma zijn min of meer vergelijkbare volkerenbonden, vergaarbakken met deels verschillende samenstellingen. Van de Zaiwa (ca. 130,000 mensen) leven de meesten binnen China (ca. 100,000). Hoofdstad van Dehong is Mangshi 芒市 (soms Luxi genoemd).

      Dat boek is veel te duur. Ik kan je wel wat dingetjes opsturen als je wilt.

Reacties zijn gesloten bij dit onderwerp.