Politieke ontwikkelingen Cambodja 2013 tot heden (17). De buit verdeeld

Nadat er vier jaar stap voor stap naar toegewerkt is om de grootste oppositiepartij te ontmantelen zijn we bij het genadeschot gearriveerd. In 16 artikelen heb ik u de situatie geschetst die ik aantrof bij aankomst in dit land. Zoals  de verkiezingstournee van oppositieleiders Sam Rainsy en Kem Sokha. Beiden mochten hun gang gaan tot ze te bedreigend werden. In dit voorlaatste artikel zijn we aangeland op 16 november 2017. De finale van deze tragedie in 17 bedrijven.

De rechter moest nog spreken. Maar in de realiteit werd er gehandeld alsof hij de oppositiepartij al had verboden. Media en andere partijen hadden op voorhand de buit verdeeld, 55 oppositiezetels groot.  Dat konden ze met een gerust hart doen. Want laat de rechter die deze zaak in handen heeft, de 76 jarige Dith Munty zijn. De hoogste man in het Hooggerechtshof, toevallig een trouw lid van de CPP. Hij is al 30 jaar een van de vertrouwelingen van Hun Sen. In de 19 jaar dat hij leiding geeft aan de Hoge Raad is hij niet eenmaal betrapt op een onafhankelijke koers jegens premier Hun Sen.

Marcel Gerritse, Geschiedenis Cambodja 17, Buit verdeeld, Corrupte rechter
Opperrechter Dith Munty, ‘toevallig’ poserend onder logo regeringspartij

Tegenstander

De vice-president van diezelfde raad, Khim Pon, heeft nauwe banden met de heersende partij en op hoge posten op ministeries gewerkt. Er waren 9 rechters met een zelfde staat van dienst bij deze rechtszaak betrokken. Als je als ‘tegenstander’ voor het gerecht komt, of ‘aangewezen’ was door Hun Sen, stond je al met 5-0 achter en won je de zaak nooit. In beroep gaan? De kans is uitgesloten dat de volgende ‘macht’ tot strafvermindering zou overgaan. O ja, de hoofdaanklager in dit strafproces, waarvoor slechts één dag uitgetrokken was, was Chea Leang. Een nicht van de in 2016 overleden vice president Sok An en een van de grootste bondgenoten van Hun Sen. De advocaten van de CNRP hebben aangeven niet het woord te zullen voeren, om op deze wijze het proces geen enkele legitimiteit te geven.

16 november 2017: buit verdeeld

Op de dag des oordeels waren de straten die leiden naar de Hoge raad bezaaid met wegversperringen. Het laatste stuk konden journalisten en belangstellenden enkel afleggen onder politie-escorte. Politiechef Chhoun Sovann verdedigde deze enorme veiligheidsmaatregelen met de volgende woorden: “Als je de toestand in de wereld begrijpt, weet je dat terrorisme een groot gevaar is, speciaal in de ontwikkelde landen. Dat is de reden dat we experimenteren met deze veiligheidsmaatregelen, om het effect te bestuderen en te evalueren.” Langs alle hoofdwegen richting Phnom Penh stonden militairen te posten, om eventuele protest-gangers tegen te houden.

Marcel Gerritse, Geschiedenis Cambodja 17, Buit verdeeld, Grimmig straatbeeld
Militairen rond de rechtbank en langs hoofdwegen, gereed om alle protest de kop in te drukken

Diezelfde dag bezocht Hun Sen weer eens een textielfabriek. Zijn bezoeken waren opgeschroefd van tweewekelijks naar wekelijks. Na de uitsluiting van de oppositie kondigde hij aan om driemaal per week een fabriek te bezoeken, aangezien de kern van de CNRP uit honderdduizenden textielarbeiders bestond. Zij voerden de boventoon tijdens de massademonstraties na de verkiezingen in 2013. Op deze wijze wilde hij de angel uit het verzet halen.

Donderspeech

Hij hield er zijn inmiddels bekende ‘donderspeech’, waarbij hij waarschuwde voor buitenlandse inmenging. “Ik beloof jullie dat ik de vrede zal bewaren en doe een beroep op jullie om ware nationalisten te zijn. Wij hebben de verplichting om ons land te verdedigen tegen buitenlandse inmenging.” Uiteraard doelde hij hierbij op de oppositie, die in zijn ogen, samen met de Amerikanen, de macht over wilde nemen. Ik begon me af te vragen of ik hier nog wel gewenst was. In het kader hiervan was de uitbraak van Covid 19, begin dit jaar, niet eens zo onwelkom voor deze dictator.

De voormalig journalist van de opgeheven krant de Cambodia Daily, Len Leng, werd aangehouden bij de poort en voor ondervraging meegenomen. Ze kon haar perskaart niet tonen. Als grond voor aanhouding werd aangegeven dat ze zich voordeed als journalist. Terwijl politiechef Chhoun Sovann een paar uur eerder nog had verzekerd: “Iedereen die het proces wil aanschouwen, kan vrij binnen komen.”

Electorale dreiging

Om 18 minuten over 5 werd het vonnis uitgesproken. Het Hooggerechtshof besliste unaniem dat de CNRP met onmiddellijke ingang werd opgeheven en beëindigde de enige electorale dreiging voor Hun Sen, zodat deze alle macht zou gaan bezitten. Het werd bewezen geacht dat deze partij zich bezig hield met de zogenaamde ‘colour revolution’. Om de macht over te nemen. Maar hier bleef het niet bij.

Er werden 118 prominente CNRP-partijleden verbannen uit de politiek, inclusief de gevangen genomen partijleider Kem Sokha en de verbannen Sam Rainsy. Deze mochten zich 5 jaar niet met politiek bezig houden. Onder de nieuwe verkiezingswet zou de CNRP alle 55 zetels van Assembly kwijtraken, evenals alle 489 ‘commune chiefs’ en duizenden council members. Tot dat moment hadden bijna 200 burgemeesters en 200 raadsleden van de uitnodiging van Hun Sen gebruikgemaakt om over te lopen om hun baan te behouden. De 55 zetels werden verdeeld onder de partijen die 4 jaar ervoor geen enkele zetel wisten te bemachtigen. De CPP vulde alle vrijgekomen posten van burgemeesters en raadsleden in.

Straatbeeld veranderde onmiddellijk.

Toen ik drie dagen na deze uitspraak langs diverse hoofdwegen reed was er geen enkel verkiezingsbord van de CNRP meer te bekennen. De ‘opruimdienst’ van Hun Sen, die blijkbaar stond te popelen bij de uitspraak, had vlot werk geleverd. Een rare gewaarwording, dat niets in het straatbeeld meer herinnert aan deze partij. Of dit in de harten van ruim 3 miljoen kiezers ook zo is, valt te betwijfelen.

Marcel Gerritse, Geschiedenis Cambodja 17, Buit verdeeld, Verkiezingsposter
Buit verdeeld: … de bordjes zijn  letterlijk verhangen…

Enkel de blauwe borden van de CPP, met de beeltenis van Hun Sen, met her en der een bord van één van de kleinere partijen, sieren nu het straatbeeld. Ze bewijzen ontegenzeggelijk: ‘Het eenpartijstelsel is officieus begonnen op 16 november 2017, met aan het hoofd dictator Hun Sen.’  Hij had ongetwijfeld ‘het Chinese model’ voor ogen. Zodat de jaren volgend op deze uitspraak de nodige vrijheden werden ingeperkt. Al dan niet met de nieuwe wetten in de hand. De buit was verdeeld, de bordjes verhangen.

Intimidatie tegen niet-overlopers

Voormalige gemeenteraadsleden (council members) en ‘community-chiefs’ (burgemeesters) , die niet waren overgelopen naar de regeringspartij, hadden niet alleen hun baan verloren. Ze werden tevens geconfronteerd met vervelende naweeën. Uit het hele land kwamen kort na de uitspraak van de rechterlijke macht meldingen van intimidaties en bedreigingen. Zo’n 50 van hen hadden hun toevlucht elders gezocht om veiligheidsredenen.

Een aantal van hen had de overstap naar de regeringspartij gemaakt. De overgrote meerderheid, vele duizenden in getal, hadden dat niet. Dat zou ze bezuren, ze moesten vrezen voor represaillemaatregelen. Een voormalige burgemeester verwoordde het aldus: ‘Er is een groep mensen die al onze activiteiten nagaat. Waar we ook heengaan, we worden geobserveerd. Kortgeleden verscheen in de media het bericht dat we gearresteerd worden indien we niet overlopen naar de CPP. Ze beschuldigen ons anders van verraad.’ Hij had gelijk, want Hun Sen verordonneerde dat wie weigert op te stappen om plaats vrij te maken voor de oppositie, een jaar gevangenisstraf krijgt.

Vreedzame massademonstratie

Tevens liet Hun Sen de oude Khmer Rouge tijd herleven. In een toespraak suggereerde hij dat hij Sam Rainsy en Kem Sokha had laten vermoorden als hij indertijd op de hoogte zou zijn geweest dat beiden zijn regering met buitenlandse hulp wilden omverwerpen. Hij onderbouwde deze verdenking met een clip, waarin beide leiders tijden een vreedzame massademonstratie op 29 december 2013 een toespraak hielden. Ze riepen demonstranten op zich voor te bereiden op een nieuwe regering. Hun Sen noemt dit voorval een oorlogsverklaring en zei verder: ‘Als ik deze beelden toen had gezien, waren ze nu dood geweest. Het zou hun begrafenis zijn geweest. Ze hebben geluk dat ik het gemist had.’

Marcel Gerritse, Geschiedenis Cambodja 17, Buit verdeeld, Nieuwe elite
…. prominente plaats voor hoge militairen….

Ik kon de sfeer van zeer nabij proeven toen Hun Sen in mei 2018 het nieuwe Provinciehuis en Departementen in Tboung Khmum opende. Mijn werkplek. Ik was erbij en zag dat een prominente plaats was ingeruimd voor hoge militairen, die vele voordeeltjes genieten en daardoor loyaal zijn aan de dictator. Zijn instructies worden blindelings opgevolgd.

Buit verdeeld

Het ‘nieuwe’ parlement kwam al vlot in zijn nieuwe hoedanigheid bij elkaar. De 55 oppositieleden waren vervangen door partijen die bij de verkiezingen van 2013 nog niet eens recht hadden op één zetel…….op elf zetels na. Twee partijen weigerden namelijk de hun toegewezen 5 en 6 zetels. (zie vorige artikel). Laat nu deze 11 zetels in de schoot terecht gekomen zijn van de regeringspartij, die al 68 zetels had en nu uitkwam op 79. De 55 ‘nieuwkomers’ waren beëdigd. Het plaatje werd echter nog triester toen bleek dat van deze 55 nieuwe instromers erliefst twee van het vrouwelijk geslacht waren. Leve de ‘democratie’ en ‘emancipatie’!

Volgende week de apotheose: enorme verkiezingswinst voor Hun Sen en zijn partij

Eerdere aflevering op Trefpunt: Éénpartijstaat in wording
Marcel Gerritse
Over Marcel Gerritse 31 Artikelen
Marcel Gerritse heeft tweemaal anderhalf jaar in Cambodja gewerkt in een onderwijsproject van UNICEF en is uitgezonden door VSO (Volunteer Service Overseas). Zijn eerste standplaats was Kampong Thom (juni 2013 t/m dec 2014) en zijn tweede plaatsing was in de nieuwe provincie Tboung Khmum (mei 2016 t/m dec 2017). Toevallig arriveerde hij net voor de vrije verkiezingen in 2013 en heeft het land vanaf die tijd zien “afglijden” naar een staat waarin de regeringspartij alle zetels wist te bemachtigen bij de verkiezingen in 2018, door de oppositie stap voor stap te ontmantelen. Marcel heeft op www.marcelgerritse.waarbenjij.nu zijn wetenswaardigheden geplaatst. Op gezette tijden zal hij in Trefpunt Azië een artikel plaatsen over zijn arbeidsverleden in Cambodja.

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*