Politieke ontwikkelingen Cambodja 2013 tot heden (13a). Leus

Inleiding

Oppositieleider Sam Rainsy heeft zich teruggetrokken en 2e man Kem Sokha is opgeschoven naar de eerste plaats. Ondanks alle wetswijzigingen van de verkiezingswet, die de regering er doorheen drukt in het parlement, probeert de oppositiepartij zich staande te houden. De laatste weken voor de commune verkiezingen van 4 juni 2017 zijn ingegaan.

 

Leus verkiezingen wekt woede van machthebbers

De oppositie had zijn leus voor de gemeenteraadsverkiezingen en die luidde: “Vervang de commune chief (burgemeester) die de partij dient door een “commune chief” die het volk dient.”

Als door een wesp gestoken reageerde premier Hun Sen en eiste dat de partij afstand zou nemen van deze “opruiende” tekst en dreigde met juridische stappen. Zijn partij echode hem enkele uren later na door te stellen dat deze leus  opruiend, problemen veroorzakend en een belediging is voor de burgemeesters in het gehele land. “Als de partij de leus niet wijzigt, zou de CPP overwegen een rechtszaak aan te spannen”, zo klonk dreigend.

Als reactie kondigde de oppositie aan niet te buigen voor de druk, aangezien deze leus  ook voor hun eigen mensen geldt: “Ook wij hebben burgemeesters  en voor hen geldt hetzelfde. Ook zij moeten het volk dienen en niet de partij.’ Met andere woorden: niemand hoeft zich aangesproken te voelen. Zouden ze in Cambodja ook het spreekwoord kennen: Wie de schoen past trekke hem aan?

Marcel Gerritse, Geschiedenis Cambodja 13a, Leus
Op Facebook laat Hun Sen zich graag zien als liefdevolle grootvader van zijn kleinkinderen en geeft op deze wijze gelijk een inkijkje in één van zijn privé-vertrekken.

Een dag later volgde nog een felle, woedende speech van de premier en deze liet aan duidelijkheid niets te raden over. Zo waarschuwde hij werknemers van NGO’s, journalisten en zogenaamde analisten geen politiek commentaar te leveren en voorzichtig te zijn, anders riskeren ze ‘jail time’. En hij ging verder met:’Ik ben niet kwaad op degene die het vuurtje aansteekt, maar wel kwaad op de persoon die het aanblaast. Wie mijn woorden in twijfel trekt ziet de dood door een bliksemschicht in de ogen.’

Hierbij spiegelde Hun Sen zich graag aan de president van de Verenigde Staten en verklaarde in diezelfde speech, dat Barack Obama binnenkort politiek asiel in Canada aan moet vragen, aangezien Donald Trump hem aangeklaagd heeft voor afluisterpraktijken………

Intimidaties tegen CNRP-kopstukken gaan door

Aan de vooravond van de verkiezingen zijn twee prominente leden van de oppositie opgepakt. Eén persoon, Chao Veasna, de vice-voorzitter van de community in Poipet, was twee jaar geleden betrokken bij een protest, dat gewelddadig eindigde.

Naar zijn zeggen wilde hij de jeugdige demonstranten overtuigen niet met stenen te gooien, maar wilden deze niet luisteren. Laat deze man nou een populaire kandidaat zijn bij de komende lokale verkiezingen en zou naar alle waarschijnlijkheid zijn CPP-tegenstander verslaan in de strijd om het lokale leiderschap. Hij is vastgezet, zodat voorkomen kan worden dat hij ‘potentiële getuigen zal intimideren’. Duidelijk is dat hiermee zijn kans op een verkiezingsdeelname verkeken was.

(Later verklaarde de zoon van Chao Veasa dat zijn vader een aanbod is gedaan in de gevangenis: ‘Hij vertelde mij dat er iemand verscheen, die hem over wilde halen uit de partij te stappen. Hij kan dan de gevangenis verlaten wanneer hij wilde, maar mijn vader hield voet bij stuk.’)

De volgende arrestatie is zo mogelijk nog schrijnender. Ly Sokun, vice voorzitter van een community in Tuol Tork, werd vastgezet wegens vermeende valsheid in geschrifte. Hij had jaar ervoor tijdens de registratieronde een verkiezingswaarnemer een verkeerde identiteitskaart gegeven. Dit vond plaats in september, de eerste dag van de registratie. Hij niette een pasfoto van de waarnemer op een kaart, die een andere naam droeg. De verdedigster voerde aan dat hij te goeder trouw had gehandeld en dat het incident al op community niveau was geregeld. Ze voegde hier aan toe dat een celstraf van 5 tot 10 jaar geëist kon worden. (Ly Sokun bleek in de gevangenis hetzelfde aanbod gehad te hebben als Chao Veasna. Hij verliet de partij wel en had kort na zijn vrijlating gevraagd of hij zich kandidaat te mocht stellen voor de regeringspartij. Zijn advocate verklaarde dat zijn besluit “een bod voor vrijheid” leek te zijn.)

Het ‘pesten’ van de oppositie

Hoewel de verkiezingen met rasse schreden naderden, merkte je er weinig van in het dagelijkse leven. Een uitzondering zijn de Engelstalige kranten, die iedere dag wel iets te melden hebben. Ik doe een greep. De Minister van Binnenlandse Zaken dhr. Sar Kheng lanceerde een opmerkelijk voorstel. Zijn ministerie had ontdekt dat vele raadsposities, uiteraard door oppositieleden bezet, onrechtmatig werden ingenomen en dus raadsleden ontslagen dienen te worden. (De gekozen burgemeester bestuurt samen met de gekozen raadsleden de (deel)gemeente. In 2012 won de combinatie van de Sam Rainsy Party (SRP) en de Human Rights Party (HRP) van Kem Sokha 2995 van de 11.450 raadszetels. Dat is ongeveer 26%, maar de oppositiepartij wist dit maar in 2% van de gevallen om te zetten in de hoogste post: burgemeester.  Aangezien beide partijen zijn opgegaan in de nieuwe partij CNRP, nemen de afgevaardigden die gekozen zijn onder de noemer van hun oude partijnaam een illegale positie in volgens deze minister.

Hij baseerde zich hierbij op de Wet van de Politieke Partijen, waarin staat dat bij lidmaatschap van meerdere politieke partijen enkel de meest recente, in dit geval de CNRP, valide is, maar daar zijn ze “nog” niet voor verkozen. Let wel, na ruim vier jaar, een paar maanden voor de verkiezingen ging deze maatregel in. Het gevolg was dat deze ‘illegalen’ de maanden tot de verkiezingen niet meer mochten deelnemen aan de vergaderingen en dat de lonen van degenen die dit aangingen niet meer uitbetaald werden tot de verkiezingen van begin juni, mits ze herkozen zouden worden.

Marcel Gerritse, Geschiedenis Cambodja 13a, Leus,
De borden voor de verkiezingen zijn geplaatst, al wordt het de oppositie niet makkelijk gemaakt. De man rechts, Sam Rainsy is gevlucht naar het buitenland. De man links kan zo weer vervolgd worden. En met de nieuwe aangenomen wet, kan de partij al vlot verboden worden.

Hun Sen geeft eigen lokale ambtenaren voorkeurspositie

Twee weken na de gedwongen terugtrekking van de CNRP officials in de communities, garandeerde Hun Sen ‘zijn’ bestuursambtenaren, mochten zij hun baan verliezen bij de komende verkiezingen, doorbetaling van hetzelfde loon door de partij, onder het mom van: ‘Wij laten onze mensen niet vallen.’ Tevens werd er nog eens flink uitgehaald naar de leus van de oppositie: Change commune chiefs who serve the party and replace them by commune chiefs who serve the people”.  Je zou je af kunnen vragen of de regeringspartij er ondertussen niet alles aan deed om deze leus te bevestigen?

‘De betaling uit de partijkas’moeten we misschien ook maar met een flinke korrel zout nemen. Bij de begrotingsbehandeling in november 2016 was namelijk de grote vraag: Waar gaat al het geld heen? De grootste uitgavenpost van de regering was “unallocated” en viel onder de noemer onvoorziene uitgaven. Dat bleek ruim éénzesde deel van het totale budget te zijn en bedroeg bijna 845 miljoen dollar.

Preap Krol , director van TI (Transparanty International) had het volgende commentaar: ‘Het begrotingsproces is niet transparant en de hoeveelheid informatie die is bijgevoegd is te abstract voor iedereen, die de begroting nauwkeurig wil analyseren.’ Natuurlijk niet vreemd in een land waar de corruptie zo welig tiert.

Marcel Gerritse, Geschiedenis Cambodja 13a, Leuze
Overal langs de wegen werden hoge borden geplaatst met daarop de gezichten van Hun Sen en de huidige voorzitter van de Assembly, de 82-jarige Heng Samrin. In het verleden sierden 3 ‘kopstukken’ deze borden, maar 1 van hen is inmiddels overleden. In mijn dorp stond één zo’n bord en daar waren in aanloop van de verkiezingen er maar liefst 4 bijgezet, zodat Hun Sen en Heng Samrin mij overal ‘achtervolgden’ als ik door het dorp reed

Naar mijn inschatting zouden de verkiezingen van 4 juni wel eens een graadmeter kunnen worden voor de opstelling van Hun Sen naar de landelijke verkiezingen van 2018. Wordt het een makkelijke overwinning, dan zou dit “soepeler” zijn dan wanneer de oppositie veel stemmen zou kri

jgen. In dat geval ziet het er somber voor ze uit, want deze regering zal de macht nooit en te nimmer “vrijwillig” uit handen geven, wat de verkiezingsuitslag ook moge zijn! Daar was ik inmiddels wel van overtuigd geraakt. (De overeenkomsten met de toestand in Wit-Rusland zijn opmerkelijk.)

De retoriek zwelt aan

Hun Sen verkondigde bij een bijeenkomst ter ere van Veteranendag, aan 3000 militairen dat alle protesten gedurende de verkiezingen met harde hand neergeslagen zullen worden en waarschuwde voor een burgeroorlog als de regeringspartij de verkiezingen zou verliezen.
“De CPP heeft dit land grootgemaakt en de oppositie heeft niets voor de mensen gedaan. Die bereikte doelen moeten beschermd worden.”

Hij bleef maar herhalen dat het oorlog wordt als de regeringspartij verslagen zou worden. “De CPP moet de verkiezingen winnen, iedere verkiezing. Oorlog zal uitbreken als de CPP het land niet meer regeert.”

Vier sterren generaal Kun Kin, versterkte tijdens diezelfde bijeenkomst, weer eens de twijfel over de neutraliteit van het leger, door zijn waarschuwing aan de aanwezigen loyaal te blijven aan de CPP. “Wij steunen onze Samdach”, verkondigde de legerleider, die door Human Rights Watch omschreven wordt als “the premiers axe (bijl) man”. Soldaten die niet loyaal zouden zijn kregen de volgende waarschuwende woorden mee: “Pas op, om niet door een bliksemflits geraakt te worden”.

Marcel Gerritse, Geschiedenis Cambodja 13a, Leua
Ondanks alle tegenwerking van regeringszijde blijven de aanhangers van de oppositie geloven in een overwinning. Hier verzamelen ze zich om in optocht hun steun te betuigen aan hun CNRP.

Ook de Minister van Defensie Tea Bahn deed nog een duit in het “retoriekzakje”. Hij beloofde “afgebroken tanden” aan politieke tegenstanders, die het zouden wagen om na de verkiezingen de straat op te gaan om tegen de uitslag te demonstreren.

Hierbij zou hij met afgrijzen teruggedacht hebben aan de demonstraties na de nipte overwinning bij de landelijke verkiezingen in 2013. Krampachtig werd vastgehouden aan “orde en wet” en daar vallen alle tegengeluiden onder.

Natuurlijk deed ook Hun Sen een dag voor de verkiezingen van zich horen door te verklaren dat hij “100 tot 200 mensen zou uitschakelen” om een nederlaag te voorkomen. In een 3 uur durende speech richtte hij vooral zijn pijlen op de oppositie en verklaarde voor de zoveelste maal dat de CPP de verkiezingen op alle niveaus moest winnen, zodat op deze wijze vrede en voorspoed gegarandeerd zou zijn.

‘Een overwinning van de oppositie heeft een burgeroorlog tot gevolg.’ En:: ‘Het leger is geïnstrueerd om ieder protest na de verkiezingen de kop in te drukken. Het kost maar een paar ademstoten om het protest te neutraliseren. We zullen hun huizen platbranden,’ klonk het dreigend uit de mond van de ex Khmer Rouge strijder.

Dat Hun Sen hiermee zijn eigen wet overtrad, die het verbiedt om dreigende taal te gebruiken en beangstigende boodschappen uit te dragen tijdens de campagne, doet blijkbaar niet ter zake. Waarschijnlijk ziet hij met lede ogen aan, dat vele Facebook-pagina’s tonen dat de oppositie tijdens massabijeenkomsten veel mensen op de been weet te brengen…

Marcel Gerritse, Geschiedenis Cambodja 13a, Leus verkiezingen,
Nog eenmaal een vredelievende optocht van de aanhangers van de oppositie, waarbij veel jongeren aanwezig zijn. Een politieke groep, die steeds meer in de criminele hoek gedrukt wordt.

 

Wordt morgen vervold met deel 13b:  Uitslag verkiezingen met slechts winnaars

 

Eerder op Trefpunt: Oppositieleider houdt het voor gezien
Marcel Gerritse
Over Marcel Gerritse 31 Artikelen
Marcel Gerritse heeft tweemaal anderhalf jaar in Cambodja gewerkt in een onderwijsproject van UNICEF en is uitgezonden door VSO (Volunteer Service Overseas). Zijn eerste standplaats was Kampong Thom (juni 2013 t/m dec 2014) en zijn tweede plaatsing was in de nieuwe provincie Tboung Khmum (mei 2016 t/m dec 2017). Toevallig arriveerde hij net voor de vrije verkiezingen in 2013 en heeft het land vanaf die tijd zien “afglijden” naar een staat waarin de regeringspartij alle zetels wist te bemachtigen bij de verkiezingen in 2018, door de oppositie stap voor stap te ontmantelen. Marcel heeft op www.marcelgerritse.waarbenjij.nu zijn wetenswaardigheden geplaatst. Op gezette tijden zal hij in Trefpunt Azië een artikel plaatsen over zijn arbeidsverleden in Cambodja.

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*