Politieke ontwikkelingen in Cambodja van 2013 tot heden (12)

 

Oppositieleider trekt zich terug uit politiek

Zaterdag 11 februari 2017 maakte Sam Rainsy, één van beide leiders van oppositiepartij CNRP vanuit Frankrijk bekend, dat hij zich terugtrekt uit de partij. Dit besluit van de man, die al 20 jaar de oppositie tegen Hun Sen leidt, komt na het dreigement van diezelfde Hun Sen, om een wet in te gaan voeren, die het mogelijk moet maken om partijen te ontbinden, waarvan de leider een crimineel feit gepleegd heeft en daarvoor veroordeeld is.

In een videoboodschap die maandag 13 februari op Facebook geplaatst is vertelde de 67-jarige, die in vrijwillige ballingschap in Frankrijk verblijft en inmiddels al 7 jaar moet ‘brommen’ wegens verschillende veroordelingen, uit de partij te stappen, zodat deze zich volledig kan richten op de komende verkiezingen. “Stel ik zou president van de partij blijven en de partij zal worden ontbonden, zodat we niet kunnen meedoen, wat is daarvan het voordeel? Het beschadigt alleen maar onze belangen, de belangen van de partij en het nationale belang.”

Hij vervolgde met: “Wat willen wij? We willen verkiezingen. We willen de kansen pakken, die verkiezingen bieden. Maar zij willen de partij ontbinden en mocht de partij ontbonden zijn, kunnen we niet meedoen en de verkiezing stelt niets voor. Op deze wijze verliezen we de historische mogelijkheid om de kansen te pakken voor de veranderingen die de Cambodjanen willen.” Door zijn terugtreden zal de oppositiepartij niet gespleten worden en als één partij doorgaan.

Marcel Gerritse, Geschiedenis Cambodja 12, Oppositieleider, onderdanig, Erik Kuijpers
De populaire Sam Rainsy, licht buigend, door ruim een miljoen aanhangers welkom geheten op 19 juli 2013, na een generaal pardon van de koning en jarenlang ballingschap. In november 2015 opnieuw in ballingschap na dreigende gevangenneming.
Foto Cambodia Daily

Kem Sokha, die tot voor kort verwikkeld was in een rechtszaak, neemt als president de algemene leiding over tot het partijcongres in 2018 een definitieve leider zal kiezen.

Eén ding is zeker: de premier kan zich in zijn handen wrijven. Eén luis in de pels is eruit gewerkt. Met de grootste stemmentrekker bij de oppositie hoeft geen rekening meer gehouden te worden. Helaas voor hem is dit gepaard gegaan zonder onderlinge verdeeldheid of scheuring van de partij en wordt Kem Sokha nu als de eerste leider gezien van de nog steeds machtige oppositie.

Marcel Gerritse, Geschiedenis Cambodja 12, Oppositieleider
Aanhangers van Sam Rainsy, massaal in de boom geklommen om maar niets van zijn aankomst in Cambodja te missen. Door inzet van de regering kunnen de aanhangers tweeënhalf jaar later opnieuw en dan figuurlijk de boom in en hebben ze het nakijken bij het definitieve vertrek van hun idool
foto Cambodia Daily
Marcel Gerritse, Geschiedenis Cambodja 12, Oppositieleider
Kort na de moord op politiek analist Kem Ley in tankstation Chevron in vroege ochtend van 10 juli 2016. Het onderzoek is gestart maar de beelden van de videocamera’s zijn nooit onderzocht. Deze beelden probeert Sam Rainsy in Amerika boven tafel te krijgen om te bewijzen dat de regering bij deze moord betrokken is.
Foto Cambodia Daily

Het is niet zo dat Sam Rainsy uit de soap wordt weggeschreven, want hij zal op zijn wijze de strijd tegen Hun Sen voortzetten. Zo heeft het Amerikaanse gerechtshof positief geoordeeld over een rechtszaak die hij tegen Chevron wil voeren. Rainsy omschreef dit besluit als volgt in zijn Facebook: “Deze doorbraak is een stap voorwaarts in het bewijs dat de regering van Cambodja is betrokken bij de moord op Kem Ley.” (zie deel 8 van deze reeks).  Kem Ley, een populaire politiek analist, werd op 10 juli in koelen bloede vermoord, terwijl hij op de vroege ochtend voor een Chevron tankstation zijn kopje koffie zat te drinken. De moordenaar was snel gevonden.

Sam Rainsy beschuldigde vanuit het veilige Frankrijk, de regering en dus Hun Sen achter deze aanslag te zitten. Deze beschuldiging leverde hem een nieuwe aanklacht en veroordeling op. Beelden van de aanslag zijn aanwezig, maar om onduidelijke redenen nooit vrijgegeven door de regering. Sam Rainsy, in 1997 zelf doelwit van een aanslag met een granaat, tracht met deze opnames meer duidelijkheid te krijgen over de moord en tracht hiermee te bewijzen dat de regering achter deze moord zit. Hij probeert deze beelden nu via de ‘Chevron’-rechtszaak in Amerika in handen te krijgen.

Marcel Gerritse, Geschiedenis Cambodja 12, Oppositieleider
Laatste beeld in deze serie van ex-oppositieleider Sam Rainsy met rechts naast hem zijn opvolger Kem Sokha, die na een half jaar ondergedoken gezeten te hebben weer zitting heeft in het parlement.

Onzichtbare lijntjes zichtbaar gemaakt

De Engelstalig kranten stonden in diezelfde maand bol van berichten over “gelekte” onderlinge correspondentie tussen de kinderen van Premier Hun Sen, de zoon van vicepremier Sok An, een aantal rijke invloedrijke zakenlieden en magnaten, zoals de miljonair die de eigenaar is van het grootste casino in Cambodja, een vicevoorzitter van de rechtbank en een krantenuitgever, die uiteraard het nieuws brengt zoals het in de ogen van de machthebbers hoort te zijn.

Letterlijke teksten, met telefoonnummers, lagen op straat en lieten zien wat iedere ingewijde al wist, namelijk, dat het land niet voor niets een nepotistische staat wordt genoemd, aangezien vriendjespolitiek en corruptie wijdverbreid zijn en er vele ‘onzichtbare’ lijntjes lopen tussen invloedrijke personen, die voor de verandering eens zichtbaar gemaakt werden.

Een paar dagen later reageerde Hun Sen zelf hierop en maakte bekend wat er op zijn telefoon stond. Hierbij kwamen zijn contacten met de oppositiepartij op straat te liggen. De premier claimt dat oppositieleider Kem Sokha op zijn advies Sam Rainsy heeft laten vallen en zei dat met deze openbaring te kunnen bewijzen. Tevens gaf hij hiermee indirect toe dat hij beide heren uit elkaar heeft willen spelen. Helaas, dit is het niveau waarop de politiek beoefend werd en nog steeds wordt. Datgene wat ik nu beschrijf is maar een topje van de ijsberg van wat er allemaal los gekomen is.

Ontmanteling oppositiepartij ingezet

Eind januari is stap 1 gezet in de ontmanteling van de oppositie. In de Assembly werd een stemmingsronde gehouden over het voorstel van de regeringspartij om de oppositiepartij officieel te transformeren tot ‘minderheidspartij’ en ze daarmee in commissies een minderheidsstem te geven, zodat de regeringspartij in alle situaties de bovenliggende partij blijft. Hoewel de partij 55 van de 123 zetels bezit wordt ze hiermee zo goed als monddood gemaakt.

De oppositie wilde er aanvankelijk nog wel over praten, indien daarbij een aantal ‘politieke’ gevangenen als wisselgeld konden worden ingezet. Met name de vijf, waarvan 4 van de mensenrechtenorganisatie Licadho, die al ruim 9 maanden vastzitten voor betrokkenheid bij het ‘seksschandaal’ van oppositieleider Kem Sokha, die inmiddels zelf als vrij man rondloopt. Toen deze gesprekken vastgelopen waren, boycotte de oppositie de stemming in het Parlement en zo werd deze nieuwe wet, die de oppositie officieel stripte tot een ‘minderheidsstatus’ in het Parlement, met 68 voor en 0 tegenstemmen aangenomen.

Wetteloosheid in het parlement

Deze boycot werd de oppositie niet in dank afgenomen en toen de partij een paar dagen later 3 ministers ter verantwoording wilde roepen in datzelfde Parlement voor hun gevoerde beleid, verbood Hun Sen deze ‘ondervraging’. Zo wilden ze onder andere vragen stellen over de promotie van de drie ex-gevangenen, die nog maar net op vrije voeten waren na het verwonden van twee parlementariërs (zie artikel 9 en 10.) Hun Sen verklaarde: “Ik zal ze (de drie ministers) niet laten verschijnen in het parlement. Jullie (oppositie) moeten eerst de wet respecteren. Kom maar eerst zelf naar een vergadering in het Parlement. Als jullie de wet niet respecteren, hoe kunnen zij dan verschijnen?”

Vervolgens ging de tirade tegen de oppositie nog even door. Dat de verschijningsblokkade van de ministers een flagrante schending is van diezelfde wet, namelijk Artikel 97: “De commissies van het parlement kunnen ministers uitnodigen om verklaringen te laten afleggen, die verband houden met hun verantwoordelijkheid.” Daar had de premier geen boodschap aan. Blijkbaar geldt dit artikel van de wet niet voor hem en maakt hij liever zijn eigen wetten en plaatst hij zichzelf boven de huidige wet.

Marcel Gerritse, Geschiedenis Cambodja 12, Oppositieleider
Premier Hun Sen tijdens zijn zoveelste tirade tegen de oppositiepartij CNRP. Stap voor stap worden wetten door het parlement gejaagd, om het de oppositie zo moeilijk mogelijk te maken.

Verdere grondwetswijzigingen

Met de genoemde community-verkiezingen in zicht en de veel belangrijker parlementsverkiezingen in 2018, zijn in een sneltreinvaart amendementen aan het parlement gepresenteerd om de politieke wet te veranderen. Politieke partijen zouden opgeheven kunnen worden als ze een leider hebben die een crimineel feit gepleegd heeft. De algemene verwachting is, dat zo gauw de partij een gevaar gaat vormen, er makkelijk een stok gevonden wordt om een sanctie uit te voeren. Oppositieleider Sam Rainsy had ruim een maand geleden zijn conclusie al getrokken en trok zich vanuit Frankrijk terug als eerst verantwoordelijke, aangezien hij niet de aanleiding wilde zijn voor het opheffen van de partij.

Ondanks hartstochtelijke oproepen door de ‘Alliantie tot hervorming van het kiesstelsel’ en diverse NGO’s, werd over het amendement op 20 februari in het parlement gestemd, zij het zonder leden van de oppositie. Het wordt eentonig, maar wederom werd een stemming door deze partij geboycot. Dat liet onverlet dat deze wet werd aangenomen, ondanks dat hiervoor een 2/3 meerderheid nodig was, ditmaal met 66 stemmen voor en 0 tegen. Twee bejaarde voormannen van de CPP moesten wegens ziekte deze stemmingsronde aan zich voorbij laten gaan.

Het lijkt erop dat Hun Sen definitief zijn masker afgeworpen heeft om het land ook maar enigszins op een democratie te laten lijken. Wellicht dat 20 februari 2017 de boeken in zal gaan als de datum waarop de genadeslag is toegekend aan de democratie en definitief koers is gezet naar een eenpartijstaat met aan het hoofd …………………. Vult u zelf maar in wat er op de puntjes dient te staan.

Wordt vervolgd: aanloop verkiezingen met een originele slogan van de oppositie en de uitslag van de lokale verkiezingen.

Marcel Gerritse
Over Marcel Gerritse 31 Artikelen
Marcel Gerritse heeft tweemaal anderhalf jaar in Cambodja gewerkt in een onderwijsproject van UNICEF en is uitgezonden door VSO (Volunteer Service Overseas). Zijn eerste standplaats was Kampong Thom (juni 2013 t/m dec 2014) en zijn tweede plaatsing was in de nieuwe provincie Tboung Khmum (mei 2016 t/m dec 2017). Toevallig arriveerde hij net voor de vrije verkiezingen in 2013 en heeft het land vanaf die tijd zien “afglijden” naar een staat waarin de regeringspartij alle zetels wist te bemachtigen bij de verkiezingen in 2018, door de oppositie stap voor stap te ontmantelen. Marcel heeft op www.marcelgerritse.waarbenjij.nu zijn wetenswaardigheden geplaatst. Op gezette tijden zal hij in Trefpunt Azië een artikel plaatsen over zijn arbeidsverleden in Cambodja.

1 Comment

  1. De bekende spelletjes van dictators en semi dictators: de wet wel toepassing om de oppositie uit te schakelen maar de wet negeren of vrij interpreteren als deze op de machtshebber of hun vriendjes toegepast dient te worden.

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*