Politieke ontwikkelingen Cambodja 2013 tot heden (14). Stapsgewijs ontmantelen oppositie

Bij de lokale verkiezingen op 4 juni 2017, boekte de oppositie de meerderheid in de grote steden en in de provincies, die dichtbevolkt zijn. De regeringspartij wist zich te handhaven op het platteland. Bij de landelijke verkiezingen in 2018 met nog meer jongeren die mogen stemmen, zal de regeringspartij weggevaagd worden is de algemene verwachting. Hoe zal Hun Sen, die al meer dan 30 jaar de macht stevig in handen heeft, hierop reageren?

Stapsgewijs ontmantelen oppositie

Stap 1
Vlot na de lokale verkiezingen was er een memo opgedoken waarin de suggestie gewekt werd dat de regering geld in zou gaan houden richting de (deel)gemeenten waarin de CNRP de sterkste geworden was. Zo konden infrastructurele projecten, zoals de aanleg van wegen en bruggen grote vertragingen oplopen. ‘Door op deze wijze problemen te creëren zullen de mensen, die voor de oppositie gestemd hebben, zich wel tweemaal bedenken op wie ze in 2018 zullen gaan stemmen,’ was de redenering.

Stap 2
De volgende zet op het schaakbord bleek opnieuw een aanpassing van de verkiezingswet te zijn. Op 10 juli werd een wetswijziging aangenomen, ook wel de “anti Sam Rainsy Law” genoemd, die het de oppositiepartij verbiedt om de foto, de stem, geschreven documenten of activiteiten van de ex-oppositieleider Sam Rainsy te verspreiden en te gebruiken voor verkiezingsdoeleinden, aangezien hij een veroordeelde crimineel was. Volgens politieke waarnemers was deze wetswijziging enkel in het leven geroepen om Sam Rainsy, “de man die al 20 jaar voor problemen zorgt”, definitief te elimineren. Bij stemming van de “no face, no voice, no writing documents and activities Law” liet wederom de volledige oppositie verstek gaan en boycotte voor de zoveelste maal een regeringsvoorstel. Aangezien Hun Sen himself niet bij deze stemming aanwezig kon zijn, nam zijn jongste zoon Hun Many, die ook in het Parlement gekozen is, het stokje over en verdedigde deze wetswijziging in zijn speech.

Een gevolg van deze wetswijziging was dat de oppositiepartij tienduizenden verkiezingsborden langs de wegen waarop beide leiders gebroederlijk naast elkaar staan, diende over te plakken, zodat het gezicht van Sam Rainsy uit het straatbeeld zal verdwijnen. (Rainsy zal zeker niet ‘vergeten’ worden, daar zorgen zijn dagelijkse ‘speldenprikken’ op Facebook wel voor.) Voor de zekerheid verdween ook de beeltenis van de overgebleven leider, Kem Sokha. Een gewaarschuwd man telt voor twee, want hij heeft in het verleden meerdere malen een aanklacht aan zijn broek gehad. De beeltenis van beide leiders hand en hand werd vervangen (foto midden) door de veelzeggende tekst  ‘Samen werken om ons land te redden’. Bij verafgelegen borden, waar 30 september een onhaalbare datum was, ‘hielpen’ aanhangers van de regering wel mee om beide heren te verwijderen. De aftakeling kon niet beter in beeld (foto rechts) gebracht worden.

Stap 3

Eind juli werd aangekondigd dat de Nationale Politie uitgebreid zou worden om de Facebookpostings te controleren. Een woordvoerder verklaarde: ‘De Nationale politie is niet tegen het gebruik van Facebook, maar sommigen maken er schandelijk misbruik van door er chaos en wanorde mee te creëren, om zo te trachten de eenheid in het land te vernietigen en vergiftigen.’

De woordvoerder van het ministerie van Binnenlandse Zaken deed er nog een schepje bovenop. ‘We zullen de vijand identificeren, die meent dat de positie van premier de zijne is.’  Op de vraag wie dan de vijand is, kwam het ontluisterende antwoord: ‘De vijand is degene die zegt dat hij de macht in 2018 over wil nemen.’ Het moge duidelijk zijn in welk daglicht de oppositie staat. Tevens zei hij: ‘Deze controlerende taak is eenvoudig uit omdat we een departement van Intelligentie hebben.’

De leider van de kleine en onbeduidende Khmer Power Party, Sourn Serey Rathna, heeft een bericht op Facebook moeten bezuren. Hij was op 13 augustus gearresteerd en de aanklacht luidde: het aanzetten tot ongehoorzaamheid van de soldaten jegens hun meerderen. Dit kwam hem duur te staan. Op 24 augustus hoorde hij 5 jaar gevangenisstraf tegen zich eisen. Ook kwam er een inval in het hoofdkwartier van de partij.

Stap 4 en 5
De minister van Informatie gaf eind augustus het bevel om met onmiddellijke ingang de radiostations “Radio Free Asia” en “The Voice of America” uit de lucht te halen, die uitzendingen verrichtten voor de oppositiepartij. De aanklacht was: “belastingontduiking.”  Een regeringswoordvoerder wilde geen verdere details geven en kondigde aan dat andere stations nader onderzocht zullen worden. ‘Radiostations die hun contract schenden en de wet overtreden in dit land zullen de minister tegenkomen, Hij zal binnenkort actie ondernemen tegen niet minder dan 10 stations.’ Als dit zou gebeuren, zou de regering niet alleen alle tv zenders in handen hebben, maar ook alle radiostations controleren.

Hier bleef het niet bij…….. Diezelfde stok wordt gebruikt om zich te ontdoen van ook een  luis in de pels: The Cambodian Daily. Volkomen onverwacht viel bij de krant in augustus een belastingaanslag van 6,3 miljoen dollar op de deurmat. Dit zouden achterstallige belastingen en boetes over de laatste 10 jaar betreffen en het bedrag zou 4 september overgemaakt moeten zijn. Hun Sen verwoordde het aldus: ‘The Cambodia Daily moet zijn belasting betalen of kan inpakken.’  De krant – met de onderkop ‘all the news without Fear or Favor’ – moet vrezen de langste tijd te hebben gehad. Met deze stap zou de censuur bijna volledig zijn!

Stap 6
In de nieuwe verkiezingswet werden tevens religieuze symbolen verboden in logo’s en op plakkaten. Eén kleine partij dient daarom zijn logo te veranderen en bij de bekendmaking werd onmiddellijk toegevoegd dat de engel in het logo van de CPP zelf geen religieuze betekenis heeft. Ik zou zeggen: oordeelt u zelf.

Voor de zekerheid zijn alle drie de leiders van de Khmer Power Party maar alvast ‘weggeverfd’.  Je weet nooit. (foto links). Tevens werd  deze partij met opheffing bedreigd. Ook andere partijen wijzigden hun verkiezingsplakkaten. Soms omdat hun leiders onder vuur lagen, soms omdat  ze religieuze prenten hadden gekozen
Het logo op het bord van de CPP, vaak naast of boven Hun Sen, met de zandstrooiende engel mocht blijven en viel niet onder de nieuwe wet. (foto midden). De engel mag tot in lengte van jaren zand blijven strooien, al dan niet in de ogen van de Cambodjanen.
Een verkiezingsbord met  blijkbaar een religieus tintje is nu onherkenbaar (foto rechts). Zo veranderden vele borden van kleur in het straatbeeld, behalve die van de heersende CPP.

De nekslag

De enig overgebleven oppositieleider van de grootste oppositiepartij, Kem Sokha, werd in de nacht van 2 op 3 september van zijn bed gelicht, geboeid afgevoerd en ‘veilig’ opgeborgen. Dit alles zonder arrestatiebevel en zelfs tegen de eigen Cambodjaanse wetgeving in, want aan zijn parlementaire onschendbaarheid werd voorbijgegaan en dus geschonden. De aanklacht luidde ‘hoogverraad’ en dat zou 15 tot 30 jaar achter tralies kunnen betekenen.

Volgens Hun Sen wilde Kem Sokha in her diepste geheim, met Amerikaanse hulp, de macht overnemen in Cambodja. Het scenario van deze ‘reality film’ met deze ontknoping was volgens mij al eerder geschreven; er is doelbewust stap voor stap toegewerkt naar deze apotheose.

De Cambodia Daily, die maandag 4 september voor het laatst verscheen, kon van dit dieptepunt nog net verslag doen. Hoe ironisch kon het lot zijn: beide luizen in de pels van Hun Sen bijna op dezelfde dag effectief verwijderd en geëlimineerd. Met de laatste editie werd gelijk het laatste restje democratie en vrije meningsuiting door het doucheputje weggespoeld. De krant werd de weken voor de opheffing door Hun Sen nog smalend ‘chief thief’ genoemd, omdat ineens bleek dat deze een belastingschuld van US$ 6,3 miljoen had. (De andere ‘onafhankelijke’ Engelstalige krant.  the Phnom Penh Post, kwam niet lang hierna in handen van een regeringsgezinde eigenaar.)
Van het in 1991 na 21 jaar burgeroorlog in Cambodja gesloten Parijse Vredesakkoord is helemaal niets meer over.

Marcel Gerritse, Geschiedenis Cambodja14, Stappenplan,
Kop van allerlaatste papieren uitgave van de Cambodia Daily: ‘Afdaling naar regelrechte dictatuur.’ Tevens het laatste straatbeeld van oppositieleider Kem Sokha, zojuist van zijn bed gelicht en gearresteerd wegens hoogverraad.

Een paar dagen na zijn arrestatie werd bekend dat Kem Sokha overgebracht was naar “een uithoek van het land” in de provincie Tboung Khmum in het district Ponhea Kreak, vlakbij de grens met Vietnam. Laat dit nu toevallig het district zijn waar ik woonachtig ben. In afwachting van zijn proces werd hij gedetineerd in “Correctiecentrum 3”, zo’n 15 km bij mij vandaan.

Het moge duidelijk zijn dat alle kansen op eerlijke verkiezingen in 2018 definitief zijn verkeken. Hun Sen durft de strijd niet aan en is alle obstakels, die zijn winst in weg zouden kunnen staan, uit de weg aan het ruimen. Volgens velen had hij de verkiezingen in 2013 al verloren, maar kon hij met list en bedrog deze nipt winnen.

Ruim een half jaar voor de nieuwe verkiezingen pronken in het land alleen de verkiezingsaffiches van de regeringspartij, vaak getooid met vlaggen. Billboards van andere partijen ontbreken; de beide oppositieleiders verdwenen van het toneel, hun gezichten uitgewist op affiches. Vanaf hun ongeschonden verkiezingsplakkaten lijken de CCP-kopstukken steeds tevredener toe te kijken. Een surrealistisch straatbeeld.

Wordt vervolgd: zetels oppositie worden verdeeld, verkiezingen blijken een lachertje te zijn

Foto homepage: Kem Sokha en Sam Rainsy samen op campagne in 2013

Eerder op Trefpunt: geschiedenis deel 13a (Leus) en deel 13b (Uitslag)

 

Marcel Gerritse
Over Marcel Gerritse 31 Artikelen
Marcel Gerritse heeft tweemaal anderhalf jaar in Cambodja gewerkt in een onderwijsproject van UNICEF en is uitgezonden door VSO (Volunteer Service Overseas). Zijn eerste standplaats was Kampong Thom (juni 2013 t/m dec 2014) en zijn tweede plaatsing was in de nieuwe provincie Tboung Khmum (mei 2016 t/m dec 2017). Toevallig arriveerde hij net voor de vrije verkiezingen in 2013 en heeft het land vanaf die tijd zien “afglijden” naar een staat waarin de regeringspartij alle zetels wist te bemachtigen bij de verkiezingen in 2018, door de oppositie stap voor stap te ontmantelen. Marcel heeft op www.marcelgerritse.waarbenjij.nu zijn wetenswaardigheden geplaatst. Op gezette tijden zal hij in Trefpunt Azië een artikel plaatsen over zijn arbeidsverleden in Cambodja.

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*