Politieke ontwikkeling in Cambodja van 2013 tot heden (5)

Marsen en massademonstraties in Phnom Penh

In de voorafgaande verslagen heb ik u meegenomen naar de aanloop, het verloop en de afloop van de verkiezingen. We zijn aangekomen in de maand december van het jaar 2013. Vele Cambodjanen hoopten op verandering en geven daar openlijk uiting aan. De boycot van de 55 leden van de oppositie in het Parlement gaat onverminderd voort, zodat enkel de 68 vertegenwoordigers van de partij van Hun Sen de Assembly bevolken.

In de maand december werd er permanent gedemonstreerd in Freedom Park, dat inmiddels de thuisbasis van de oppositie geworden was. Ook waren er dagelijks marsen met demonstranten door de straten van hoofdstad Phnom Penh. De oppositie wilde hiermee dezelfde tactiek voeren als in het buurland Thailand, waar de massa de zittende premier Yingluck gedwongen had tot een herverkiezing.

Aangezien de textielarbeiders zich bij deze marsen aansloten, werden de demonstraties steeds massaler. Deze arbeiders eisten een onmiddellijke loonsverhoging van 65 dollar. Het salaris was deze maand opgetrokken naar 95 dollar per maand en zou jaarlijks opgehoogd worden, tot het in 2018 (het volgend verkiezingsjaar) 160 dollar zou zijn. Veel textielarbeiders vonden deze termijn te lang en eisten een onmiddellijke ophoging tot dit bedrag. Ook onderwijzers dreigden zich bij de protesten aan te sluiten. Zelf stuitte ik op 27 december in Phnom Penh onbedoeld op zo’n mars, waarin tienduizenden mensen lopend, op motoren en in tuk tuks zich vreedzaam door de straten begaven. Ze scandeerden leuzen tegen Hun Sen en vele duimen werden hierbij naar beneden gehouden. De sfeer was gemoedelijk, veel ouders hadden kinderen meegenomen en het geheel maakte een ontspannen en vriendelijke indruk.

Marcel Gerritse, Geschiedenis Cambodja 5
Dagelijks strijdvaardig de straat op in hoofdstad Phnom Penh om te protesteren tegen malversaties tijdens de verkiezingen en voor hogere lonen
Gerritse, Geschiedenis Cambodja, Monniken
Opvallend veel monniken aanwezig. Duimen naar beneden bij vele toeschouwers en demonstranten als de naam van Hun Sen gescandeerd wordt
Marcel Gerritse, Geschiedenis Cambodja 5, Textieldemo
Textielarbeiders dragen bordjes met daarop hun looneis van $160. Niet wachten hiermee tot de volgende verkiezingen in 2018, maar nu!
Marcel Gerritse, Geschiedenis Cambodja5, Massaal, Derde Hand
Onafzienbare stoet van demonstranten die lopend, in en op tuk tuk’s, op motoren passeerden. Massaal, ingetogen, geheel vredelievend en daarom zo indrukwekkend
Marcel Gerritse, GeschiedenisCanbodja5, Stickers
Stickers met duim omlaag overal te zien

Hun Sen slaat keihard terug met zijn ‘Derde Hand’

Op 3 januari hadden zo’n 200 textielarbeiders een barricade opgeworpen in een straat bij hun fabriek in de hoofdstad en werden de toegesnelde agenten en militairen met stenen bekogeld. Een getergde Hun Sen had al in een eerder stadium gedreigd zijn derde hand (het leger) te gebruiken en “dit oproer” was voor hem het sein (en tegelijkertijd de legitimatie) om het vuur te openen op deze “raddraaiers”. Vijf betogers werden dodelijk getroffen en ruim veertig demonstranten moesten (zwaar)gewond afgevoerd worden naar het ziekenhuis.

Marcel Gerritse, Geschiedenis Cambodja5, Dode, Derde Hand
Eén van de doden tijdens de uit de hand gelopen demonstratie (foto Cambodian Daily)

De dag erop verschenen er ’s avonds plotsklaps in het Freedom Park ruim 100 gemaskerde mannen in donkere kleding, de meeste getooid met motorhelmen en voorzien van ijzeren staven, wapenstokken en bijlen. Op dat moment waren er een paar honderd demonstranten, waaronder nogal wat monniken, in het Freedom Park aanwezig bij de vreedzame bezetting, die dag en nacht voortduurde. Onder toeziend oog van politie en leger, die een cordon om het Park gelegd hadden, werden deze demonstranten hardhandig het Park uitgeslagen, dat ik nu maar even niet “Freedom Park” noem. Slaaptentjes werden vernietigd en het permanente podium neergehaald.

Vervolgens werd het decreet uitgevaardigd dat er tot nader order geen demonstraties meer gehouden mochten worden, om de veiligheid van de burgers te garanderen en om de publieke orde te herstellen. Bovendien werd er een samenscholingsverbod van meer dan 10 personen uitgevaardigd.

Marcel Gerritse, C=GeschiedenisCambodja5, Derde Hand
De ‘Derde Hand’ van Hun Sen in actie. Een groter contrast met de vreedzame demonstraties was er niet denkbaar

De oppositie partij, bij monde van Sam Rainsy en Kem Sokha, kondigde aan om de focus te verleggen van de hoofdstad naar de provincies.
Beide heren en een aantal vakbondsleiders moesten zich overigens op 14 januari verantwoorden voor de rechtbank, omdat ze verdacht worden van het aanzetten van geweld tegen de autoriteiten……… Ze hebben zich die dag, vergezeld door zo’n 2.000 medestanders, gemeld bij het gerechtshof en zijn ondervraagd. Op basis van hun antwoorden zal het gerechtshof bezien of er een aanklacht komt en ze vervolgd kunnen worden. Ruim 4 jaar geleden hing Sam Rainsy een gevangenisstraf van 11 jaar boven het hoofd wegens “het verspreiden van leugens” en “het vervalsen van documenten” en vervolgens koos hij voor vrijwillige ballingschap in Frankrijk.

Vast stond dat Hun Sen er niet over piekerde om nieuwe verkiezingen uit te schrijven en zijn positie, desnoods met grof geweld, zou vasthouden. Tevens kon geconcludeerd worden dat de rest van wereld de oppositie niet te hulp zal komen en blijkbaar alle gebeurtenissen als interne aangelegenheden van Cambodja beschouwde. Ondanks de aangeboden 2 miljoen handtekeningen in december bij de ambassades van de landen die ooit het Parijse Vredesakkoord getekend hebben.

Aan de rand van het zo brute en gewelddadig schoongeveegde Freedom Park staat een standbeeld van Mahatma Gandhi, met de volgende tekst:

De 7 hoofdzonden, die ons zullen vernietigen (Mahatma Gandhi)

Politiek zonder Principes
Rijkdom zonder Werk
Plezier zonder Geweten
Kennis zonder Karakter
Handel zonder Moraliteit
Wetenschap zonder Menselijkheid
Religie zonder (zelf)Opoffering

Marcel Gerritse, Geschiedenis Cambodja5, Gandhi
Uitkijkend over Freedom Park: Mahatma Gandhi

Ontmoeting met oppositieleider Kem Sokha

In deze zelfde maand december had ik een toevallige ontmoeting met Kem Sokha in een eetgelegenheid. Ik wil u het volgende verhaal niet onthouden, zodat duidelijk wordt in wat voor atmosfeer de oppositie zijn werk aan het doen was.

Op 10 december ging ik net als anders ’s avonds eten in mijn “favoriete”, dus niet te dure restaurant in Kampong Thom en ik zag op een gegeven ogenblik tot mijn verrassing één van beide oppositieleiders zitten. Kem Sokha, zat aan een vrijwel verlaten tafeltje achterin de zaak te eten. Ik at rustig mijn eten op en wachtte tot hij zijn maaltijd beëindigd had en ging naar hem toe, stelde mij aan hem voor en hij nodigde mij uit aan tafel. Hij was vergezeld door een iemand die bezig was met “internet tv”. Aangezien de oppositiepartij geen minuut zendtijd krijgt van de landelijke tv-zenders, die allemaal in handen zijn van de regeringspartij, is de oppositie bezig om te bezien of ze een stream op internet kunnen zetten van de dagelijkse demonstraties die zouden gaan beginnen.

Deze dag waren er demonstraties in Phnom Penh en Siem Reap geweest en Kem Sohka zou de nacht doorbrengen in het hotel boven het restaurant zo vertelde hij, om de volgende dag samen met Sam Rainsy een demonstratie te leiden niet ver van Kampong Thom. Ik had toevallig in de Engelstalige krant gelezen dat beide heren deze dag met een helikopter vervoerd zouden worden en vroeg hem waarom van dat programma was afgeweken. Hij vertelde dat Sam Rainsy en hij vanaf nu gescheiden zouden reizen, aangezien ze het risico wilden ontlopen om gezamenlijk bij “een ongeval” betrokken te raken. Een reis met een helikopter, ook alleen, was op dit moment te riskant en werd ze ten sterkste afgeraden, zodat beiden in het vervolg afzonderlijk en via verschillende routes zullen aanrijden naar hun afspraken en de demonstraties.

Vervolgens sprak ik met hem over de jeugd van Cambodja, die smacht naar verandering en het belang van social media. Het viel me op dat er redelijk in het Engels met hem te converseren viel en was net begonnen over het onderwijs in Cambodja, toen er een vrouw, redelijk overstuur, bij de tafel kwam staan en onmiddellijk op luide toon tegen Kem Sokha begon te praten. Ik begreep er niet veel van, maar snapte wel dat er iets aan de hand was.

Toen de vrouw even stopte legde Kem Sokha in korte bewoordingen uit dat deze mevrouw haar beklag deed over het gedrag van de politie. Ze volgt namelijk de karavaan van Kem Sokha en Sam Rainsy en is bij iedere demonstratie aanwezig. Ze was deze dag aangehouden en bedreigd en geïntimideerd door de politie. “Het zou beter voor haar gezondheid zijn als ze zou stoppen met het bezoeken van de demonstraties, want er zou wel eens wat met haar kunnen gebeuren en slecht kunnen aflopen”. Hier was ze nog danig van onder de indruk. Kem Sokha nodigde haar uit aan om ook aan de tafel te zitten en op slag was ons gesprek beëindigd. Gelukkig mocht ik nog wel een foto van hem maken en hiervoor nam hij alle tijd.

Toen hij korte tijd later opstond, zich excuseerde dat hij moe was en afscheid nam, was hij opeens omringd door een stuk of vier lijfwachten, die ik niet eerder opgemerkt had en wel heel strategisch opgesteld hebben gestaan. Hij verliet het pand te midden van zijn lijfwachten en ik kon het nog steeds niet geloven dat ik met de nummer twee van de grootste oppositie partij aan tafel gezeten had en liet het gesprek nogmaals rustig de revue passeren en er kwamen nog vele vragen naar boven die ik aan deze vriendelijke toegankelijke man had willen stellen……..

Marcel Gerritse, Geschiedenis Cambodja5, Ken Sokha
Oppositieleider Kem Sokha in restaurant in mijn woonplaats Kampong Thom

(Wordt vervolgd: de oppositie stap voor stap monddood gemaakt)

Foto’s ©Marcel Gerritse

Eerder op Trefpunt: Politieke ontwikkelingen Cambodja deel 4

 

 

Marcel Gerritse
Over Marcel Gerritse 24 Artikelen
Marcel Gerritse heeft tweemaal anderhalf jaar in Cambodja gewerkt in een onderwijsproject van UNICEF en is uitgezonden door VSO (Volunteer Service Overseas). Zijn eerste standplaats was Kampong Thom (juni 2013 t/m dec 2014) en zijn tweede plaatsing was in de nieuwe provincie Tboung Khmum (mei 2016 t/m dec 2017). Toevallig arriveerde hij net voor de vrije verkiezingen in 2013 en heeft het land vanaf die tijd zien “afglijden” naar een staat waarin de regeringspartij alle zetels wist te bemachtigen bij de verkiezingen in 2018, door de oppositie stap voor stap te ontmantelen. Marcel heeft op www.marcelgerritse.waarbenjij.nu zijn wetenswaardigheden geplaatst. Op gezette tijden zal hij in Trefpunt Azië een artikel plaatsen over zijn arbeidsverleden in Cambodja.

1 Comment

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*