Per olifant door Shan gebied (9)

Duizend mijl op een olifant door de Shan gebieden

Op zoek naar een route voor het spoor

 

Route 3: Naar Kiang Hsen (Chiang Saen) (3)

 

Erik Kuijpers, Duizend mijl, Olifant, Chiang Mai, Missiepost
Presbyteriaanse kerk, oude missie, Chiang Mai

Drie bijdragen over het verblijf in de stad Chiang Mai; dit is deel 1. De eerder beschreven oude stad en tempelcomplexen zijn weggelaten.

 

Erik Kuijpers, Duizend mijl, Olifant, Chiang Mai, Missiepost
Rev Daniel McGilvary (1828-1911)

De missiepost

Rev Dr McGilvary stuurt een bediende om ons te begeleiden naar zijn huis.

Het staat in een tuin afgezet met palen en staat naast een weg langs de rivier.

Engelse rozen, andere schitterende bloemen, de lucht vol van de geur van sinaasappels en pomelo en daar ontmoeten wij Dr en Mrs McGilvary en hun zoontje.

Zij staan er op dat we bij hen gastvrijheid genieten zolang wij in Zimmé zijn. Nou, wat graag!

Vriendelijke gezichten, mooie bloemen, fruitbomen, een mooi groot en gerieflijk huis, de Loi Soo Tayp op de achtergrond en de beste mensen voor goeie informatie.

De bewoners zijn Rev Martin en zijn vrouw en die zijn onderweg van Bangkok dus we zitten niemand in de weg.

Wij aanvaarden in dank dit aanbod.

 

Het huis van de missie is gebouwd in Burmah stijl. Veranda, zit- en slaapkamers, keuken en tuin.

Mooie groepen bamboe, kokosnoot, mango, tamarinde, pommegranaat, custard-appel, pomelo, guave, sinaasappel, papaw en koffiebomen. De passiebloem bloeit volop en geeft heerlijk fruit.

Erik Kuijpers, Duizend mijl, Olifant, Chiang Mai, Missiepost
Papaw, boom en vrucht.

En dan staat het eten op tafel!

Nooit van mijn leven kreeg ik zo’n maaltijd voorgezet. Europees eten, Amerikaanse lekkernijen, dessert, verse aardbeien uit de tuin van de missie, en viooltjes in een glas.

De lucht van een goede maaltijd, verse groenten, en veel van alles.

Tenslotte de pompoentaart, de eerste ooit.

Nee, dit is toch stukken beter dan een reis door de jungle want dat is alleen maar opoffering en zuinigheid.

Rev. Jonathan Wilson

Jonathan is hier bij de missiepost sinds 1868, kort na de stichting door Rev Daniel McGilvary. Hij is onder de indruk van een spoorlijn want die vindt hij de grootste brenger van voorspoed, en goed voor verspreiding van het christendom.

Hij belooft me te doen wat in zijn vermogen ligt en zal proberen mijn bladgoud te wisselen in zilverstukken. Hij onderzoekt de handel en de prijzen daarvan, vraagt naar gewoontes, overlevering en bijgeloof en dat zet hij op schrift.

Samen met Cushing en McGilvary bezoek ik de stad en straks het paleis. Wij steken de houten brug over waarvan het middendeel omhoog kan voor boten.

Alleen staat dat stuk een voet te hoog dus onze kar moet worden opgetild. De brug is gebouwd zonder spijkers en bouten dus als wij passeren bewegen de planken.

In een winkel in de oude stad koop ik een paar Chinese paraplu’s en ik word bediend door een persoon in gewone vrouwenkleren maar mannelijk in voorkomen en groter dan de gebruikelijke 4 voet 10 inches (1,47m) hier.

McGilvary vertelt me dat zij hermafrodiet is, geenszins een zeldzaamheid in deze regio, en dat die zich als vrouw moeten kleden.

Erik Kuijpers, Duizend mijl, Olifant, Chiang Mai, Missiepost
Godin Diana, Helleense kunst

Buiten zien wij vrouwen en meisjes uit de dorpen komen, achter elkaar lopend, met manden die aan weerszijden van de schouder hangen aan bamboe, of met een mand op het hoofd.

Hun ferme swingende pas doet mij denken aan de gracieuze Diana uit de Helleense kunst.

 

Op bezoek bij de koning en zijn nicht, de prinses

We zitten maar net en de koning, gekleed in een toga en wit shirt met gouden knopen, komt de hal binnen.

Wij schudden handen en hij heet ons heel waardig welkom.

Mc Gilvary vertelt hem van de reden van mijn bezoek: een spoorweg bouwen om Burmah te verbinden met China en wat voor een zegen dat kan zijn voor dit land.

Maar de koning ziet dan niet in; hij begrijpt niet dat een trein sneller kan gaan dan een pony en waarom die niet wordt getrokken door een dier.

Hij is een oude man en na mijn uitleg over treinen in Engeland is hij verbijsterd. Ik hoop voor hem dat hij de opening van de lijn kan meemaken.

Erik Kuijpers, Duizend mijl, Olifant, Chiang Mai, Missiepost
Koning Inthawithayanon, laatste koning van het semi-onafhankelijke Chiang Mai; tot 1896

Daarna nemen wij afscheid en bezoeken wij prinses Chow Oo-boon-la-wa-na, familie van de vorst.

Op haar terrein zien wij gevangenen aan het werk met ijzers aan de voeten maar door een ring om hun nek worden die met touw opgetild en dat verlicht wat…..

Gevangenen krijgen geen eten en zijn afhankelijk van de goedheid van de mensen.

Als ze niet werken lopen ze ‘vrij’ door de stad en hun familie wordt opgepakt mocht er een ontsnappen….

De prinses

De prinses is verrukt te horen van de spoorlijn.

Zij drijft op grote schaal handel in dat gebied en zal mijn project steunen.

Een spoorlijn brengt voorspoed en je kunt de oogst sneller afvoeren, meent zij.

Zij heeft gegevens van de lokale handel en deelt die met ons.

Uit Yunnan komen jaarlijks zevenhonderd tot duizend beladen ezels en pony’s, maar wel zeven- tot achtduizend uit Kiang Tung en Kiang Hung en andere plaatsen in het Britse gebied. Duizend olifanten vervoeren goederen van Kiang Hsen naar Luang Prabang en elders. Vijfduizend dragers gaan zuidelijker Burmah in en naar de Britse gebieden in het noorden.

De handel in onbeladen dieren is vijf- tot zesduizend buffels naar Luang Prabang, en ontelbare ossen uit Lapoon en Lakon plus twee- tot driehonderd olifanten. Karavanen gaan zuidelijk tot aan Ootaradit en de goederen gaan op de Meinam naar Bangkok

Zij belooft olifanten te regelen voor het vervolg van mijn reis en nodigt ons uit voor het diner. Maar nu gaan we eerst naar huis: het ontbijt bij Mrs McGilvary staat klaar.

 

Toelichtingen

Namen afkomstig van boek/kaart voorzie ik indien mogelijk van de huidige spelling.

Missiepost, thans Presbyterian Church in Chiang Mai; geschiedenis: http://www.chiangmai-thai.com/missionaries.htm

Daniel McGilvary (1828-1911), dominee op de missiepost; https://en.wikipedia.org/wiki/Daniel_McGilvary

Het Koninkrijk Chiang Mai, semi-onafhankelijk; Kingdom of Rattanatingsa en/of Kingdom of Chiang Mai. Dit heeft geduurd tot Koning Rama V.

Plaatsnamen: Yunnan, China, ligt tegen het huidige Myanmar aan. Kiang Tung, thans Keng Tung, ligt in Myanmar een 100 km ten N van Chiang Khong (Chiang Rai); Kiang Hung, thans Jinghong, ligt in Yuannan waar China, Laos en Myanmar elkaar raken. Kiang Hsen thans Chiang Saen ten N van Chiang Rai; Luang Prabang ligt in Laos. Lakon is thans Lampang, Lapoon thans Lamphun, Ootaradit is Uttaradit.

 

Foto’s:

Oude missiepost, thans Presbyterian Church nabij de Nawarat brug; copyright Kees Braat.

Daniel McGilvary, werkte op de missiepost; A Half Century Among the Siamese and the Lao. New York, Revell, 1912, Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=26074840

Papaw, pawpaw, asimina triloba, vrucht ook bekend als prairiebanaan, Ozarkbanaan, roomappel; copyrighted free use, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=61639

Godin Diana; Von Sting, CC BY-SA 2.5, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=1013072

Koning Inthawithayanon (tot 1896), laatste koning van de semi-onafhankelijke staat Chiang Mai; Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=32758793

Erik Kuijpers
Over Erik Kuijpers 583 Artikelen
Erik Kuijpers (1946) werkte 36 jaar als aangiftemedewerker inkomsten- en vennootschapsbelasting. In 2002 emigreerde hij naar Nongkhai in Thailand waar ook zijn partner en pleegzoon wonen. Erik pendelt nu afhankelijk van de seizoenen tussen Thailand en Nederland