Per olifant door Shan gebied (5)


Duizend mijl op een olifant door de Shan gebieden

Op zoek naar een route voor het spoor

 

Route 2: Naar Muang Haut (1)

 

Erik Kuijpers, Duizend mijl, Olifant, Muang Hot
Op Luang National Park

Vandaag naar Muang Haut, thans de stad Hot, (ฮอด), 75 km naar het oosten.

Naar Muang Hot (Haut)

De olifanten komen uit het bos waar ze aan de ketting liggen; om 10 uur zet de stoet zich in beweging. Een lange rij heuvels wacht ons.

Het spoor dat wij volgen bestaat uit kalksteen, lei en klei. De heuvelrug staat vol met waardevol hardhout maar de vallei is smal en ligt vol stenen.

Wij rijden een mijl of vijf en overnachten in Pang Hpan. Er liggen hier en daar dorpjes van Karen en op het pad passeren wij karavanen van ossen met rijst en betelnoot richting Maing Loongyee. De hoogste temperatuur is 73 graden (23 C) en dat maakt het een aangename dag.

Dr Cushing

Dr Cushing denkt dat ik Mark Tapley ben en probeert me bang te maken met de anekdote dat al zijn reisgezellen een vroegtijdige dood sterven.

Kelly, een missionaris, verdronk in de regio; Lyon, ook missionaris, kreeg onderweg de tering en Cooper was door een van zijn bewakers gedood. Ik neem aan dat zijn vrouw in Amerika een uitzondering op die regel is. Dus ben ik verdoemd….

Erik Kuijpers, Duizend mijl, Olifant, Muang Hot
Gibbon, mensaap.

Gibbons

Om 8 uur is het 48 graden (9 C) en horen we het gekibbel van gibbons.

Ze springen van tak naar tak en houden ons in de gaten. Wij vertrekken onder een stevig bladerdak.

Onderweg zien we karavanen van Karen met varkens, met beladen lastdieren en tenslotte gaan wij de ‘Gouden Bergen’ in, een heuvelrug die de waterscheiding vormt tussen de riviertjes hier.

Gigantische varens en bossen met wilde kastanje, bomen volop in bloesem.

Wij dalen tenslotte af naar een dorp waar we kunnen slapen. De volgende dag vertrekken wij om 7 uur en volgen de stroom.

Ankus, haak voor olifant
Ankus, haak voor olifant

Gemene mahouts

De Karen mahouts zijn vervangen door Shan en die zijn gemeen tegen de olifanten. Karen zullen zelden de ankus gebruiken, de hamer met haak doch zij vleien olifanten en praten tegen de dieren.

De Shans daarentegen rammen voor het geringste al in hun vel en dan vloeit er bloed.

Bullebakken. Ze irriteren permanent de oren van die dieren met hun tenen, staan op hun kop en prikkelen met hun voeten de grote oren.

Op de Loi Pwe krijgen we een beeld van de heuvelrug en kunnen we foto’s en schetsen maken.

Dan glijdt mijn howdah van de olifant af en ik kan nog net mijn instrumenten pakken en op de kop klimmen want anders was alles kapot geweest!

Erik Kuijpers, Duizend mijl, Olifant, Muang Hot
Bosgems

Op onze weg zien we op afstand bosgemzen.

Ik probeer mij voor te stellen hoe hier een spoorlijn moet lopen en denk dat die beter wat noordelijker kan liggen dan hier vanwege de afvoer van regenwater.

Behandeling van doden

De Shans hier en de Shans aan de Ping rivier behandelen de doden verschillend. Hier begraven ze de doden maar de Ping Shans verbranden ze.

De Lawa maken een kist door een boomstam uit te hakken en de dode er in te stoppen. Na drie dagen komt een priester en wordt de dode begraven. De Karen begraven zijn eigendommen ook.

Verbranden is nieuw; vanaf de zestiende eeuw toen men horig was aan Burmah is begraven hier de mode. Alle eigendommen, dieren en slaven werden gelijk mee begraven. De Burmese keizer Bureng Naung verbood deze gewoonte.

Dit zag je eerder ook bij de Turken of Hiung Nu, bij Scythische stammen afkomstig uit Perzië, de Tsin dynastie in China en onder de oude Grieken zoals in de Ilias. Het laatst bekende verhaal uit China betreft de uitvaart van keizer Chi Hwang, 209 vC, die met zijn hele harem werd begraven.

De maagd van de lotusbloem

(Noot: de legende is in een ander artikel opgenomen)

In China worden offers gebracht aan deze godin voorzien van een tekst op perkament met een beschrijving van wat men wenst voor zich of voor een ander: huizen, meubels, karren, pony’s, slaven en wat men nog meer kan wensen in dit leven.

In Siam en in de Shan staten zijn geen tempels voor deze godin en dus wordt Boeddha dringend gevraagd zich hiermee te belasten….

Men verzoekt dit ook aan de geesten van de voorouders en aan geesten die in de buurt rondspoken; men laat bloemen en voedsel voor hen achter. Doe je dat niet dan komen ze in jouw buurt spoken en brengen ongeluk en ziektes.

Duidelijk wordt dat het Boeddhisme maar een laklaagje is. Bijgeloof tiert welig. Heiligen, amuletten, voorsprekers, exorcisten, tovenaars, mediums, heksen en spoken, duivels altijd op pad mensen te pesten en te martelen, het bijgeloof is hier universeel onder alle klassen door het hele land.

Erik Kuijpers, Duizend mijl, Olifant, Muang Hot
Blaasbalg

Mijngebied en koude nachten

Wij worden wakker bij 36 graden (2 C) en het is steenkoud.

Maar eenmaal in de zon wordt het aangenaam weer. Wij zijn in het gebied met ijzererts.

Ban-Gyee, de lokale naam, of Ban Hluang voor de Shans waarbij Hluang en gyee beide ‘groot’ betekenen ligt 3700 voet boven zeeniveau.

De dorpelingen zijn Lawas en verdienen hun brood met mijnbouw en smederij.

De mijnen zijn 50 voet diep en worden bewaakt door demonen die met varkens en gevogelte koest worden gehouden.

Is het erts armzalig van kwaliteit dan wordt meer geofferd.

In een dorp nabij wordt het erts gesmolten maar daar mogen geen vreemden bij kijken anders worden de geesten boos.

 

Erik Kuijpers, Duizend mijl, Olifant, Muang Hot
Aambeeld 17e 18e eeuw

Op bezoek bij bewoners

Wij gaan de dorpen in voor een gesprekje met de bewoners.

Het zijn gewone huisjes, gebouwd op palen, de vloer een paar voet van de grond af en met hoge daken.

De huizen zijn vies en de varkens leven er onder.

De mannen smeden maar stoppen als wij er bij komen.

Dan pakt een stevige knaap van twaalf jaar een hamer en doet wat anders volwassenen doen.

Een oude man toont ons voorbeelden van smeedwerk maar mag het niet van de plaats nemen want dan worden de geesten boos……

Gereedschap

Hun blaasbalg en ander gereedschap is grappig. Het aambeeld is drie bij twee inch en is een soort spijker die in een boomstam is gejaagd. Een ander ding ziet er uit als een driehoekige schoffel, vijf inch lang en anderhalf aan de voet, ook in een stam getimmerd en hiermee maakt men de kettingen voor de olifanten.

De blaasbalgen, twee aan iedere kant van het houtskoolvuur, bestaan uit bamboe pijp van vier inch in diameter met een met lompen beklede zuiger er in en daar komt door een klein gat lucht uit. Een jongetje bedient die.

Hun rijst staat buiten het dorp op een veldje dat wordt bevloeid door een systeem van bamboe pijpen.

 

Erik Kuijpers, Duizend mijl, Olifant, Muang Hot
Smid, Afrika

Toelichtingen

Namen afkomstig van boek/kaart voorzie ik indien mogelijk van de huidige spelling.

Mark Tapley, persoon uit Chuzzlewit van Dickens.

Tering; tuberculose.

Foto’s:

Op Luang Canyon; Op Luang National Park, nabij Muang Hot; By Ditsakul – Own work, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=41020780

Gibbon, mensaap; door de user Matthias Trautsch, Eigen werk, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=169968

Ankus, ankusha, India 17e eeuw; by Walters Art Museum, Home page, Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=18786863

Bosgems, mogelijk Sumatraanse bosgems, heuvels bij Muang Hot; Von Melanochromis – Eigenes Werk, Gemeinfrei, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=4283825

Blaasbalg; door Ciell, eigen werk, CC BY 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=4591839

Aambeeld, 17e 18e eeuw; merci beaucoup: http://couteaux.free.fr/enclumes/enclume3.html

De dorpssmid in Burkina Faso met dank aan het Tropenmuseum ; https://commons.wikimedia.org/wiki/File:COLLECTIE_TROPENMUSEUM_De_dorpssmid_aan_het_werk_TMnr_20010612.jpg

 


Erik Kuijpers
Over Erik Kuijpers 854 Artikelen
Erik Kuijpers (1946) werkte 36 jaar als aangiftemedewerker inkomsten- en vennootschapsbelasting. In 2002 emigreerde hij naar Nongkhai in Thailand waar ook zijn partner en pleegzoon wonen. Erik pendelt nu afhankelijk van de seizoenen tussen Thailand en Nederland