Open oog en heldere blik op Thaise werkelijkheid

 

 

Hans Geleijnse, open oog, Thaise werkelijkheid
Geen politiek in  ons paradijs alsjeblieft….. 

Op de avond van Tweede Kerstdag had ik een groot aantal aangetrouwde familieleden in huis. Van klein tot groot en oud. Niet vanwege de kerst, maar om te genieten van een vrij weekeinde en familietreffens schaars zijn. Het werd een uitermate gezellige boel, jaja, mede omdat er stevog in de glaaskes werd gekeken. Dat maakte ook de tongen losser en mij viel op dat er de nodige klachten waren over de duurte, de daarmee geen gelijke tred houdende inkomsten, zorg over de wachtlijsten bij de dokter, de steeds meer luxe-goederen eisende kinderen. Nog meer viel mij op dat er geen verwijten richting veronderstelde schuldigen kwamen.

Dat is enigszins opmerkelijk, omdat mijn schoonfamilie uit de ”Rode” Isaan afkomstig is en daar deels nog woont en werkt. In feite was er niet zo’n groot verschil tussen wat zij zeiden en wat je op een gemiddeld verjaarspartijtje onder Nederlanders of Vlamingen kunt horen over wat hen aan dagelijkse problemen bezighoudt. En misschien wel omdat het schelden op schuldigen uitbleef werd het bij ons in de tuin een heel genoeglijke avond. Zo eentje waarvan je een geluksgevoel krijgt, met aardige mensen, veel gelach en duidelijk niet al te veel zorgen over de dag van morgen. Ook zichtbaar trouwens aan de gloednieuwe en ongetwijfeld op de pof gekochte automobielen waarin het gezelschap vertrok.

Noem het gerust simpel, maar het festijn gaf mij een geluksgevoel wat ik wel meer heb als ik in Thais gezelschap ben. Problemen vallen van je af, op de een of andere manier voel je je hier thuis, op je plaats, misschien wel omdat dit geen zorgen voor de dag van morgen zo aantrekkelijk is voor een ex-calvinist. Ruim een etmaal later, toen ik na het wegwerken van een spijkertje uit het hoofd weer met een nuchtere blik naar het computerscherm kon kijken, kreeg ik een heel ander gevoel. Zeg maar een Europees. Ik las van een gewaardeerde auteur de aankondiging dat hij – voor geval er het komende jaar niets ten goede in Thailand zou veranderen – terug zou keren naar Nederland. Ik las daarna ook de reacties onder het verhaal. En ik geef het meteen toe: ik voelde me aangesproken. Op m’n geweten. Op m’n solidariteitsgevoel met Thai die vanwege hun afwijkende mening hier en nu in grote problemen komen. Of ik het nu met die afwijkende mening eens ben of  niet, doet er weinig toe. Ik vind vanuit mijn Europese achtergrond dat zoiets niet hoort.

Hans Geleijnse, The Nation, facebook like
…. miljoenen onschuldige duimpjes…

Geen botertje bij de vrijheidsboom

Maar ik ben wel in Thailand. En niet sinds gisteren. Ik voelde me ook aangesproken door de opmerking dat veel Europeanen niet weten wat er onder Thais leeft met een aansporing tot wat wat die Thai ‘taa sawaang’ noemen, een open en heldere blik. Op de wereld om hen heen zal in deze context zijn bedoeld. Omdat ik niet weg wens te kijken van wat mij niet bevalt maar wel graag een met de realiteit overeenstemmende, niet alleen door mijn eigen wensen bepaalde, kijk op mijn woonland wil houden, heb ik voor mezelf trachten te bepalen of het voor 22 mei 2014 in Thailand botertje bij de boom was met de vrijheid van meningsuiting.

Niets is minder waar. Neem majesteitsschennis, kortheidshalve verder LM. Vanaf januari 2006, dus nog tijdens het bewind van Thaksin, tot mei 2011 steeg het aantal LM-zaken dat voor de rechter kwam met 1500 procent ten opzichte van de jaren negentig vorige eeuw. Meer dan 400 om precies te zijn. Thaksin greep zelf naar het LM-wapen om politieke tegenstanders uit te schakelen (en werd op zijn beurt weer van LM beschuldigd).

Zowel de ex-PM’s Abhisit en Yingluck zeiden de LM-wet te willen amenderen. Het bleef bij schone voornemens. Sinds de junta aan de macht is zijn 53 gevallen van LM voor de rechter gebracht, waarvan 40 voor postings (inclusief gedeelde) op het internet. Natuurlijk is er sprake van harder optreden. De Krijgsraden die deze zaken behandelen straffen in een aantal gevallen aanmerkelijk strenger dan de burgerrechters voorheen.

In januari 2007 werd de Wet op Computer Misdaad van kracht. Alleen al in 2008 werden meer dan 4800 webpagina’s geblokkeerd omdat zij LM-materiaal zouden bevatten. Op 28 oktober 2008 kondigde het ministerie van informatie en communicatie technologie aan tussen de 100 en 500 miljoen baht te zullen spenderen aan het opzetten van een controlemechanismes om websites met LM-inhoud te kunnen blokkeren. Vanaf december 2010 zijn 60.000 websites om deze reden aangepakt en vanaf 2011 70.000 pagina’s van websites. Een geruchtmakende LM-zaak uit 2010 was de arrestatie van de webmaster van omdat zij een LM-geacht commentaar op die site onvoldoende snel van de Prachathai website zou hebben verwijderd.

Bron voor de bovenstaande gegevens: Wikipedia. Met de aantekening dat mij het aantal geblokkeerde websites en/of pagina’s zwaar overdreven lijkt. Niettemin, er was in de hele periode tot 2014 ook volgens andere bronnen sprake van stevige beperking van de vrijheid van meningsuiting.

Waren de ‘vooroordelen’ terecht?

goeie ouwe tijd?
goeie ouwe tijd?

Ik wil hiermee uiteraard niets ten voordele van de huidige machthebbers zeggen. De situatie is er op dit punt onmiskenbaar niet beter op geworden. Ik kom daarom niet aan de overwegingen van iemand die vindt dat het voor hem of haar wel genoeg geweest is zo. Ik wil slechts opmerken dat wat tussen januari 2006 en 22 mei 2014 in dit land gebeurde, inclusief het geweld, voor iedereen met hart voor Thailand en vrijheid van meningsuiting reden had kunnen zijn de valiezen gereed te houden dan wel zich niet in Thailand te vestigen. En voor de goede orde: daartoe reken ik ook mijzelf.  Ik ken ook genoeg mensen, zelfs Thailandgekken, die om redenen variërend van autoritaire maatschappij, sociale onrechtvaardigheid, sexindustrie enz. er niet aan dachten en denken om zich in Thailand te vestigen. Anderen willen hier niet eens met vakantie naar toe. In het verleden kregen die van Thailandgangers het verwijt behept te zijn met ‘vooroordelen’. Ik krijg nu, exit Thailand en sommige reacties lezend, steeds meer het idee dat die mensen met ‘vooroordelen’ met terugwerkende kracht recht van spreken krijgen.

Ter vermijding van elk misverstand: het is ook voor mij niet ‘business as usual’ in Thailand. Helaas, zeg ik vanuit mijn zienswijze, zijn er velen onder de Europeanen hier die onder het motto pluk m’n oude dag een andere kant dan het onrecht uitkijken. Vaak gaat dit gepaard met het armzalige argument dat je de politiek in dit land niet moet volgen of er een mening over hebben, laat staan die op een Nederlandstalig forum te uiten. Die categorie expats neem ik alleen serieus als zijnde behept met tunnelvisie op de eigen navel. Maar er zijn ook heel wat mensen met hart voor Thailand die nog hopen dat het huidige bewind zo snel mogelijk orde op zaken stelt zodat de sfeer van burgeroorlog die voor de machtsovername heerste niet terugkeert. Ik behoor niet tot die optimisten, maar kan me dat standpunt heel goed indenken.

Waar ik me echter mordicus tegen verzet is de opvatting dat degenen – en dan vooral zij die in Thailand verblijven – die het nog te vroeg vinden voor vergaande verandering van hun situatie geen notie hebben van wat onder Thai leeft. Alsof dat voorrecht alleen is voorbehouden aan Thais-sprekenden die de sociale media en Thaistalige oppositionele pers kunnen volgen.

Als ik met een open en heldere blik naar de Thaise samenleving kijk en tevens mijn oren en informatiekanalen goed open houd zie ik dit: Er zijn 66 miljoen Thai, onder hen 26 miljoen Facebook-gebruikers. Mijn indruk is dat meer dan de helft van hen zich niet druk maakt om beperkingen op vrijheid van meningsuiting. Ik durf tevens te beweren dat de zwijgende meerderheid van de Thai geen problemen met het huidige bewind heeft. Dat wil zeggen, zolang de economische omstandigheden hen goed gezind blijven. Dat er een (intellectuele) voorhoede is die dat en terecht wel belangrijk vindt is mij niet onbekend.

Bekijk ik echter Thaise Facebook-pagina’s (toegegeven, niet alle 26 miljoen en met wat Thaistalige hulp) dan zie ik voornamelijk dezelfde prietpraat en onzin die je overal ter wereld op Facebook tegenkomt. Als ik (alweer toegegeven, met wat hulp als het om niet-Engelstaligen gaat) met Thais spreek hoor ik nooit revolutionaire taal, gescheld op instituties of wat dan ook. Ja, het al eerder aangehaalde geklaag dat alles veel duurder wordt, maar zeker niet ‘de regering moet weg’. Dat was ten tijde van Abhisit en Yingluck wel anders.

goeie ouwe tijd?
goeie ouwe tijd?

Vaak fikse discussies

Ik zou dus nooit durven beweren dat mijn wensen voor Thailand in 2016 (terugkeer naar meer democratische verhoudingen, zo min mogelijk beperkingen op vrijheid van meningsuiting, geen mens lange jaren in de gevangenis voor het drukken van een duimpje) door de meeste Thais worden onderschreven. Dat kan ik namelijk niet bewijzen. Maar ik voel met mijn Hollandse klompen op Thaise bodem aan dat de Thaise protestaantekenaars niet de meerderheid vormen. Wie mij daarin wil tegenspreken moet met harde bewijzen komen. En zegt eigenlijk dat de junta gelijk heeft met intimidatie ten aanzien van veronderstelde opposanten.

Ik kan het ook anders zeggen, meer in de geest van het begin van dit betoog. Valt me enigszins moeilijk omdat de Thaise echtgenote als bron in expat-verhalen vaak dezelfde rol vervult als de lokale taxi-chauffeur in die van gemakzuchtige journalisten. Mijn geliefde houdt van haar koning en is een  fan van de heer Prayuth.  Dat laatste levert tussen ons vaak fikse discussies op, waarbij we beiden in de enorme kloof vallen die gaapt tussen een Europese en een Thaise opvoeding. Maar ik luister wel.

Sprekend over dit verhaal, over exit Thailand, zei mijn echtgenote dit: ,,Jij begrijpt heel veel dingen niet omdat je niet Thais kunt denken. Herinner je je Abhisit? Hij praatte veel, gaf orders, kwam met wetten, maar niemand luisterde. Ook de geelhemden niet. Corruptie. Toen kwam Yingluck. Weer veel gepraat, zelfde liedje. Niemand luisterde, ook de roodhemden niet. Meer corruptie. Nu hebben we Prayuth en iedereen moet luisteren en doet dat. Zo zijn Thai Hans.” Ik denk dat mijn echtgenote ook ‘taa sawaang’ heeft. En dat zij in dit land van 66 miljoen bij lange na niet de enige is die er zo over denkt. Dat zijn ook Thai die recht van spreken hebben. En niet weggemoffeld moeten worden in onze Europese blik op de Thaise werkelijkheid.

Om precies die reden communiceer ik met mijn oude fellow Europeans op een andere manier over de Thaise realiteit dan met mijn nieuwe Thaise buren.

Hans Geleijnse
Over Hans Geleijnse 341 Artikelen
Hans Geleijnse (1944, Zaandam). Voormalig beroepsmilitair en dienstweigeraar. Passie voor reizen, schrijven en muziek. Belandde in journalistiek, leerde het vak in de praktijk. Werkte twee decennia als buitenlands correspondent voor persbureau GPD en div. andere Nederlandse media. Hij woonde met partner en dochter ruim tien jaar in Thailand.

6 Comments

  1. Een mooie filosofie van de schrijver en commentatoren, maar ook een filosofie die niet verder gaat dan een bepaald punt, voorbij aan wat zo mooi wordt omgeschreven als de huidige situatie. Is het werkelijk zo belangrijk wie (of wat) het voor een zeggen heeft in dit land? Rood of geel, het maakt niets uit, beide doen precies hetzelfde, de een met populistische middelen, de ander wellicht meer verheven, het draait om macht en daarmee niets anders dan conserveren om zalig in het pluche te kunnen zitten in plaats van een land werkelijk te ontwikkelen. Vraag nooit waarom dat erin is geslopen, het is nu eenmaal zo en zal zeer moeizaam veranderen. En nee, de Thaise cultuur is daarin geen uitzondering, het gebeurt bijna overal, iedereen gelijk. Wat blijft zijn rituele verschillen en die maken het tot een feest wanneer men daarvoor openstaat. Een feest voor het oog en lust voor hen die er kwamen wonen, tenminste zo zou het moeten zijn. Hij die kwam moet zich vooral blijven afvragen waarom exit Holland in de eerste plaats, het hebben van een Thais gezinnetje alleen kan nooit de reden zijn geweest en zo ja, dan is het mager. Natuurlijk mag en moet men de ogen niet sluiten voor de waarheid, maar wat is waarheid eigenlijk? Toch niets meer dan een subjectieve beleving en vooral een druppel op de gloeiende plaat en wanneer men daarop staat met blote voeten, men wel dansen moet, door innerlijke drang gedwongen om maar geen blaren te krijgen. Bezie de dingen toch vooral in een ruim perspectief en dat is meer dan alleen een eigen belang of gevoel van welbehagen dat bruut werd verstoord. Ik ben maar een eenvoudige schrijver die tracht het op zijn manier op te lossen en wel met schrift. Een klein citaat uit mijn laatste werk dat als titel de verleiding van het woord heeft meegekregen. Het spagaat waardoor langzaam doch zeker de spieren zijn verstijfd. De balsem voor een zere huid, geen koopman heeft ermee geleurd. Zij die amechtig rond de totem dansen als ledenpoppen in een nooit begrepen spel, als wassenbeelden zonder spijt. Statige figuren in staat tot moorden, wanneer niemand naar niemand luistert, vallen er doden in plaats van woorden.

  2. Thailand is inderdaad niet België of Nederland, en een Thai denkt heel anders over zijn leven dan wij dat geleerd hebben in ons thuisland. Democratie doorduwen hier ? nee dat kan niet, en is ook totaal niet nodig. Ik woon hier in een klein dorpje op 20 km van Chiang Mai, en dat is voor de lokale bevolking hier al een grote verre stad ! De Thai hier in de straat is niet bezig met sociale media of met democratisering, het enige waar hij mee bezig is, is zorgen dat er morgen weer een kommetje rijst op tafel staat, met als het kan nog een klein stukje vlees. Morgen om 9 uur s’morgens gaan we hier onder de ouderen van het dorpje geschenkjes voor nieuwjaar uitwisselen. Dat is nieuws dat hier door de luidsprekers omgeroepen word ! Wat in Bangkok gebeurt dringt hier nauwelijks door. Laten we Thailand maar Thailand zijn !

  3. Thailand bekijken met westerse ogen is zoiets als appels met peren vergelijken. Westerse expats die zich hier gevestigd hebben zullen zich dit moeten realiseren en hun cultuur van democratische besluitvorming achter zich moeten laten. Per slot heeft het westen al genoeg ellende gebracht in landen die democratie door de strot werd geduwd. Heel Afrika dreigt er aan ten onder te gaan. Waar in vroeger tijden problemen werden opgelost door twee partijen die in conflict waren geraakt simpelweg onder een boom het conflict uit te laten praten, moesten er rechters aan te pas komen die al snel begrepen dat corruptie een lucratieve zaak is en zij zich met deze methode snel konden verrijken en macht verwerven. Wat heeft democratie deze landen gebracht? Oorlogen, genocide, honger, en stromen vluchtelingen. Het westen kan het maar niet laten en heeft nog steeds zijn cultuur van kolonialisme. Vanaf de eerste maanden dat ik in Thailand verbleef ontdekte ik dat het Thaise volk leeft als een onschuldig kind wat leiding nodig heeft. Een geweldig volk, vond ik. Beetje naïef misschien, maar dan de naïviteit van een kind. Altijd nieuwsgierig, altijd bereid je een helpende hand te bieden, voorkomend en beleefd. De vrijheid van meningsuiting via sociale media interesseert ze geen bal, hun mening wordt veelal bepaald door de overheid die, zoals zij denken, het beste met hun voor heeft. Voorop de Koning die als heilig wordt beschouwd. Als er al veranderingen plaats moeten vinden hier in Thailand die meer op het westers model gaat lijken, zal dit een zeer langzaam proces zijn waarin de sociale media vooralsnog nauwelijks een rol speelt. Of die verandering naar westers model een noodzaak is, betwijfel ik van harte.

    • Beste Bert,
      Hoe zou het nou toch komen dat die naïeve Thaise kindertjes in de afgelopen 15 jaar massaal naar de stembus zijn getrokken? En dat ze al een aantal keren in opstand kwamen tegen dictatoren die hen als kindertjes behandelden?
      En wat die Thaise overheid betreft verzeker ik je dat de Thais daar een gezond wantrouwen tegen hebben, net als wij westerlingen, en er héél veel over mopperen. Ze zien de overheid vaak meer als vijand dan als bondgenoot.
      Beste Bert, ik mag je graag, maar als er nu een stukje is waar de Thais door een westerse bril worden bekeken dan is het dit wel. Er is geen enkele Thai die zich in jouw verhaal zal herkennen.

    • Ik ben het met Lode Engelen en Bert van Balen eens dat veel Thais weinig of geen waarde hechten aan de vrijheid van meningsuiting die voor ons, gewend als we daar aan zijn, zo belangrijk is. Dat geen waarde hechten aan wil echter niet zeggen dat vrijheid van meningsuiting in de Thaise situatie onbelangrijk zou zijn. Het feit dat hier mensen voor lange jaren in de cel belanden doordat ze in aanvaring komen met wat zelfs in de Thaise media ‘draconische wetgeving’ wordt genoemd onderstreept dat belang.

      Tino Kuis wil doen geloven dat in Thailand sprake is van heimelijk maar massaal verzet, dat zich vooral zou uiten via de sociale media. Hij schrijft daarover in behoorlijk absolutistische termen. Zonder iets af te willen doen van de moed van de Thais die zich openlijk afzetten tegen het huidige bewind kan ik slechts zien dat het hier om een relatief kleine groep gaat. Dat vind ik eerlijk gezegd gezien de omstandigheden ook niet vreemd. Bovendien, niemand zal willen bestrijden dat de Thaise samenleving een autoritaire is, waarin klasse en hiërarchie van levensgroot belang zijn. Ook dat gegeven draagt niet bij aan ondersteuning van absolutistisch taalgebruik als ‘de meeste Thai zijn dit met me eens’ of ‘geen enkele Thai die zich in jouw opvatting zal herkennen’.

      Tino weerspreekt dat sprake is van naïviteit onder de bevolking en verwijst naar de ‘opstanden’ van de ‘naïevelingen’. Laten we ons kortheidshalve tot de opstanden van 2006 en later beperken. Wat zien we: rood massaal de straat op, geel massaal de straat op (2009), rood massaal de straat op (2010), geel-nationalistisch massaal de straat op (2014-2015, Suthep, de voorbereiding van de coup). Wat dit slechts aantoont is dat de Thaise samenleving diep verdeeld is en dat waarschijnlijk nog zo is.

      Ik wil in dat verband ook wijzen op het resultaat van de laatste grote vrije opiniepeiling, de verkiezingen van 2011. Die werden door Yingluck Shinawatrta gewonnen, met overmacht. Waarom met overmacht? Omdat Thailand een districtenstelsel kent, first past the post, the winner takes all. Maar in termen van uitgebrachte voorkeurstemmen ziet de situatie er heel anders uit. Er waren ruim 2 miljoen ongeldige stemmen. De rest was keurig over de beide groten en kleine partijtjes met wie zij een alliantie hadden gevormd verdeeld: 12 miljoen tegen 12 miljoen, zo ongeveer. Aan het slot van haar rampzalige bewind was het aantal teleurgestelden in haar beleid, ook in het eigen kamp, groot. En de zwijgende Thaise meerderheid slaakte een hoorbare zucht van opluchting toen de militairen de macht grepen.

      Aan die Thaise werkelijkheid is voor mij niet veel veranderd. Ik kan me niet in alles vinden wat Lode en Bert schrijven, maar wel in de voornaamste conclusies. Zij delen die met mijn Thaise echtgenote en wat ik zelf zie, hoor en lees. Ik weiger voor m’n kijk op die Thaise werkelijkheid al teveel betekenis te hechten aan wat Thais, als Thai acterende en niet-Thais via het internet vanuit het buitenland aan informatie geven. Ik denk tevens dat het mijn kijk op de Thaise werkelijkheid verder zou versmallen als ik die laat bepalen door wat ik zelf het hele Thaise volk van harte toewens. Tino kan echter zeker van dit zijn: als zou blijken dat zijn kijk op wat gaande is realistischer is dan de mijne dan betreur ik mijn ongelijk geen moment en deel zijn vreugde. Tot die tijd houd ik me liever aan wat ik eerder schreef onder de kop Met goed fatsoen omgaan met de Thaise actualiteit.

  4. Een mooi en uitgebreide persoonlijke toelichting van Exit Thailand.
    Zie veel van mijn aangehaalde ‘puntjes’ op een professionele manier uiteraard met een eigen politieke kleur toegelicht.
    Hoop dat veel bewoners van dit land een ‘taa sawaang’ krijgen in de komende periode en in de jaren daarna kunnen zeggen ja ik leef in Thailand een democratisch land in ontwikkeling.

Reacties zijn gesloten bij dit onderwerp.