Op zoek naar de Orang Pendek. Deel 1: Onbestaanbare dieren

Loes Modderman, Op zoek naar de Orang Pendek 1
Bron: Wikipedia

Het is alweer een paar jaar geleden dat ik als lid van de CFZ – het Center for Fortean Zoology, de vraag kreeg om in Nederlandse dierentuinen te informeren naar een nauw omschreven kattensoort uit Sumatra, en of ze daar een paar haren van konden leveren, om die uit te kunnen sluiten bij het komende onderzoek.

Na verschillende dierentuinen gebeld te hebben bleek dat dier in de Rotterdamse Diergaarde voorradig te zijn. Men stuurde de haren over naar Engeland.

Waarom nu zoiets?

Het CFZ http://www.cfz.org.uk/ doet onderzoek naar bekende maar onvindbare diersoorten en dat onderzoek wordt serieus aangepakt, door expedities te organiseren naar de betreffende gebieden en daar de plaatselijke legenden te verzamelen en mogelijk het ongrijpbare dier zelf tegen te komen. Dat laatste lukt meestal niet, maar aan getuigenverklaringen en mooie avonturen geen gebrek.

Het CFZ is niet zomaar een clubje enthousiaste weirdo’s; er zijn gerenommeerde biologen bij betrokken, ze hebben een interessante website, geven een tijdschrift uit, organiseren congressen en het ene na het andere interessante boek rolt van hun pers.

Het werkveld betreft niet alleen dieren van vlees en bloed, maar ook de meer bizarre verschijningen van onbestaanbare dieren, zoals bijvoorbeeld ‘Mothman’, ‘Owlman’ en ‘Nessie’-en-familie elders in de wateren van de aarde. Vandaar de toevoeging ‘Fortean’ aan hun naam. Want vergis je niet: er zwemt en vliegt en rent veel onverklaarbaars. Mensen zien dingen die niet kunnen bestaan maar er toch zijn. Maar daarover een andere keer.

Terug naar de Orang Pendek

We herinneren ons waarschijnlijk de opzienbarende vondst op het eiland Flores in 2005: skeletten van een kleine mensensoort die onmiddellijk ‘hobbit’ werden genoemd. De wetenschappelijke wereld stond op z’n kop, alsof er op deze aarde niet ook nu nog kleine mensenrassen bestaan. Intussen is de tijd waarin de Homo floresiensis leefde van 12.000 jaar geleden naar 50.000 jaar geleden teruggeschoven, en dat betekent dat hij, volgens de wetenschap, niet samen met Homo sapiens heeft geleefd.

In de Nederlandse pers werd uitvoerig melding gemaakt van de ‘Hobbit’, en zo nu en dan werd terloops de Orang Pendek genoemd, als een legende die op Sumatra de ronde doet. Maar cryptozoölogen denken daar anders over. Zij geloven dat de Orang Pendek wel degelijk bestaat, net als bijvoorbeeld Bigfoot of de Yeti. Of hij dan ook verwant is aan de op Flores gevonden ‘Hobbits’, dat is een vraag die voorlopig niet aan de orde is, eerst maar eens bewijs vinden van een hedendaags exemplaar.

Loes Modderman, Op zoek naar de Orang Pendek 2

De meeste Nederlanders weten niet dat die zoektocht naar bewijs een kleine 100 jaar geleden de gemoederen in ons land danig bezighield. In de 20er jaren was Nederlandsch Indië nog ferm onder koloniaal bestuur, en wat zich daar afspeelde werd hier bekend, en andersom. Op Sumatra zaten Nederlandse bestuurders, en die hoorden al jaren van waarnemingen van de Orang Pendek in de Sumatraanse oerwouden. Inlandse werknemers in de bosbouw en op de plantages kwamen ze zo nu en dan tegen, maar in eerste instantie hechtten de Nederlanders weinig geloof aan hun waarnemingen. Het zouden wel apen zijn, dacht men, Orang Oetans, of gibbons, waarvan er drie verschillende soorten zijn op het eiland. Of misschien hadden ze een lid van de Koeboe stam gezien, een kleine en schuwe stam die doorging voor de oorspronkelijke bevolking van Sumatra. Maar mensen die geboren en getogen zijn in een bepaald gebied en leven van de natuur weten meestal erg goed welke dieren er in hun omgeving voorkomen. Alleen de blanken denken het altijd beter te weten.

Er speelde een belangrijk element in die tijd: de strijd om de afstamming van de mens. Hoewel Darwin nooit expliciet heeft gezegd dat mensen van apen afstammen, was zijn evolutieleer sinds de publicatie van de ‘Origin of Species’ (1853) een hot item, met kracht verdedigd en bestreden. Inzet was het vinden van de ‘missing link’ die onomstotelijk kon bewijzen dat apen naar mensen waren geëvolueerd.  En juist aan die missing links, ook bij andere diersoorten, mag het nog wel eens ontbreken.

Loes Modderman, Op zoek naar de Orang Pendek 9
Bron: De Tijd, 2 juni 1869

Met de ontdekking van de Java-mens in 1894, door de Nederlander prof. Eugène Dubois stonden de voorouders van de huidige mens weer volop in de omstreden belangstelling.

Wordt vervolgd.

Loes Modderman
Over Loes Modderman 18 Artikelen
Loes Modderman is geboren en getogen in Amsterdam. De liefde voor boeken, taal en schrijven kreeg ze van huis uit mee. In haar tienerjaren raakte ze geïnteresseerd in wereldculturen, mythologie en religies. Loes werkte vele jaren in de gezondheidszorg en als zelfstandig micro-fotograaf, studeerde Engels en Hebreeuws. Ze schreef de boeken 'Dubbelklik' en 'Bergen stenen, korrels zand en publiceert tevens op haar eigen website scienceart.nl. Modderman is medewerkster van magazine Bres, dat het kompas richt op universele spiritualiteit.

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*